बौधायनधर्मसूत्रBaudhāyanadharmasūtra

BaudhDhSū, 1, 6

6 of 8 · 20 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अथ कमण्डलुचर्याम् उपदिशन्ति ॥ (१।१)

atha kamaṇḍalucaryām upadiśanti ||

2.1२.१

छागस्य दक्षिणे कर्णे पाणौ विप्रस्य दक्षिणे । (२।१)

chāgasya dakṣiṇe karṇe pāṇau viprasya dakṣiṇe |

2.2२.२

अप्सु चैव कुशस्तम्बे पावकः परिपठ्यते ॥ (२।२)

apsu caiva kuśastambe pāvakaḥ paripaṭhyate ||

3.1३.१

तस्माच्छौचं कृत्वा पाणिना परिमृजीत पर्यग्निकरणं हि तत् उद्दीप्यस्व जातवेद इति पुनर्दाहाद् विशिष्यते ॥ (३।१)

tasmācchaucaṃ kṛtvā pāṇinā parimṛjīta paryagnikaraṇaṃ hi tat uddīpyasva jātaveda iti punardāhād viśiṣyate ||

4.1४.१

तत्रापि किंचित् संस्पृष्टं मनसि मन्येत कुशैर्वा तृणैर् वा प्रज्वाल्य प्रदक्षिणं परिदहनम् ॥ (४।१)

tatrāpi kiṃcit saṃspṛṣṭaṃ manasi manyeta kuśairvā tṛṇair vā prajvālya pradakṣiṇaṃ paridahanam ||

5.1५.१

अत ऊर्ध्वं श्ववायसप्रभृत्युपहतानाम् अग्निवर्ण इत्युपदिशन्ति ॥ (५।१)

ata ūrdhvaṃ śvavāyasaprabhṛtyupahatānām agnivarṇa ityupadiśanti ||

6.1६.१

मूत्रपुरीषलोहितरेतःप्रभृत्युपहतानाम् उत्सर्गः ॥ (६।१)

mūtrapurīṣalohitaretaḥprabhṛtyupahatānām utsargaḥ ||

7.1७.१

भग्ने कमण्डलौ व्याहृतिभिः शतं जुहुयाज् जपेद् वा ॥ (७।१)

bhagne kamaṇḍalau vyāhṛtibhiḥ śataṃ juhuyāj japed vā ||

8.1८.१

भूमिर् भूमिम् अगान् माता मातरम् अप्य् अगात् भूयास्म पुत्रैः पशुभिर् यो नो द्वेष्टि स भिद्यताम् इति ॥ (८।१)

bhūmir bhūmim agān mātā mātaram apy agāt bhūyāsma putraiḥ paśubhir yo no dveṣṭi sa bhidyatām iti ||

9.1९.१

कपालानि संहृत्याप्सु प्रक्षिप्य सावित्रीं दशावरां कृत्वा पुनर् एवान्यं गृह्णीयात् ॥ (९।१)

kapālāni saṃhṛtyāpsu prakṣipya sāvitrīṃ daśāvarāṃ kṛtvā punar evānyaṃ gṛhṇīyāt ||

10.1१०.१

वरुणम् आश्रित्य एतत् ते वरुण पुनर् एव माम् ओम् इति अक्षरं ध्यायेत् ॥ (१०।१)

varuṇam āśritya etat te varuṇa punar eva mām om iti akṣaraṃ dhyāyet ||

11.1११.१

शूद्राद् गृह्य शतं कुर्याद् वैश्याद् अर्धशतं स्मृतम् । (११।१)

śūdrād gṛhya śataṃ kuryād vaiśyād ardhaśataṃ smṛtam |

11.2११.२

क्षत्रियात् पञ्चविंशत् तु ब्राह्मणाद् दश कीर्तिताः ॥ (११।२)

kṣatriyāt pañcaviṃśat tu brāhmaṇād daśa kīrtitāḥ ||

12.1१२.१

अस्तमित आदित्य उदकं गृह्णीयान् न गृह्णीयाद् इति मीमांसन्ते ब्रह्मवादिनः ॥ (१२।१)

astamita āditya udakaṃ gṛhṇīyān na gṛhṇīyād iti mīmāṃsante brahmavādinaḥ ||

13.1१३.१

गृह्णीयाद् इत्य् एतद् अपरम् ॥ (१३।१)

gṛhṇīyād ity etad aparam ||

14.1१४.१

यावद् उदकं गृह्णीयात् तावत् प्राणम् आयच्छेत् ॥ (१४।१)

yāvad udakaṃ gṛhṇīyāt tāvat prāṇam āyacchet ||

15.1१५.१

अग्निर् ह वै ह्य् उदकं गृह्णाति ॥ (१५।१)

agnir ha vai hy udakaṃ gṛhṇāti ||

16.1१६.१

कमण्डलूदकेनाभिषिक्तपाणिपादो यावद् आर्द्रं तावदशुचिः परेषाम् आत्मानम् एव पूतम् करोति नान्यत् कर्म कुर्वीतेति विज्ञायते ॥ (१६।१)

kamaṇḍalūdakenābhiṣiktapāṇipādo yāvad ārdraṃ tāvadaśuciḥ pareṣām ātmānam eva pūtam karoti nānyat karma kurvīteti vijñāyate ||

17.1१७.१

अपि वा प्रतिशौचम् आ मणिबन्धाच्छुचिर् इति बौधायनः ॥ (१७।१)

api vā pratiśaucam ā maṇibandhācchucir iti baudhāyanaḥ ||

18.1१८.१

अथाप्य् उदाहरन्ति ॥ (१८।१)

athāpy udāharanti ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

BaudhDhSū, 1, 6

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit