बौधायनधर्मसूत्रBaudhāyanadharmasūtra
BaudhDhSū, 1, 2
Select a line for its word-by-word analysis.
पञ्चधा विप्रतिपत्तिर् दक्षिणतस् तथोत्तरतः ॥ (१।१)
pañcadhā vipratipattir dakṣiṇatas tathottarataḥ ||
यथैतद् अनुपेतेन सह भोजनं स्त्रिया सह भोजनं पर्युषितभोजनं मातुलपितृस्वसृदुहितृगमनम् इति ॥ (३।१)
yathaitad anupetena saha bhojanaṃ striyā saha bhojanaṃ paryuṣitabhojanaṃ mātulapitṛsvasṛduhitṛgamanam iti ||
अथोत्तरत ऊर्णाविक्रयः सीधुपानम् उभयतो दद्भिर् व्यवहार आयुधीयकं समुद्रसंयानम् इति ॥ (४।१)
athottarata ūrṇāvikrayaḥ sīdhupānam ubhayato dadbhir vyavahāra āyudhīyakaṃ samudrasaṃyānam iti ||
इतरद् इतरस्मिन् कुर्वन् दुष्यतीतरद् इतरस्मिन् ॥ (५।१)
itarad itarasmin kurvan duṣyatītarad itarasmin ||
प्राग् आदर्शात् प्रत्यक् कनखलाद् दक्षिणेनहिमवन्तम् उदक् पारियात्रम् एतद् आर्यावर्तम् । (९।१)
prāg ādarśāt pratyak kanakhalād dakṣiṇenahimavantam udak pāriyātram etad āryāvartam |
पश्चात् सिन्धुर् विधरणी सूर्यस्योदयनं पुरः । (१२।१)
paścāt sindhur vidharaṇī sūryasyodayanaṃ puraḥ |
यावत् कृष्णा विधावन्ति तावद्धि ब्रह्मवर्चसम् ॥ (१२।२)
yāvat kṛṣṇā vidhāvanti tāvaddhi brahmavarcasam ||
अवन्तयो ऽङ्गमगधाः सुराष्ट्रा दक्षिणापथाः । (१३।१)
avantayo 'ṅgamagadhāḥ surāṣṭrā dakṣiṇāpathāḥ |
आरट्टान् कारस्करान् पुण्ड्रान् सौवीरान् वङ्गान् कलिङ्गान्प्रानूनान् इति च गत्वा पुनस्तोमेन यजेत सर्वपृष्ठया वा ॥ (१४।१)
āraṭṭān kāraskarān puṇḍrān sauvīrān vaṅgān kaliṅgānprānūnān iti ca gatvā punastomena yajeta sarvapṛṣṭhayā vā ||
पद्भ्यां स कुरुते पापं यः कलिङ्गान् प्रपद्यते । (१५।२)
padbhyāṃ sa kurute pāpaṃ yaḥ kaliṅgān prapadyate |
ऋषयो निष्कृतिं तस्य प्राहुर् वैश्वानरं हविः ॥ (१५।३)
ṛṣayo niṣkṛtiṃ tasya prāhur vaiśvānaraṃ haviḥ ||
पवित्रेष्टिं प्रशंसन्ति सा हि पावनमुत्तमम् ॥ (१६।२)
pavitreṣṭiṃ praśaṃsanti sā hi pāvanamuttamam ||
वैश्वानरीं व्रातपतीं पवित्रेष्टिं तथैव च । (१७।२)
vaiśvānarīṃ vrātapatīṃ pavitreṣṭiṃ tathaiva ca |
ऋतावृतौ प्रयुञ्जानः पापेभ्यो विप्रमुच्यते । (१७।३)
ṛtāvṛtau prayuñjānaḥ pāpebhyo vipramucyate |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.