चोम्मेन्तर्य् ओन् थे कादम्बरीस्वीकरणसूत्रमञ्जरीCommentary on the Kādambarīsvīkaraṇasūtramañjarī
KādSvīSComm zu KādSvīS, 16.1
Select a line for its word-by-word analysis.
तीयप्रत्ययस्य प्रकृतिभूतायाम् अवस्थायां द्वितीयायाम् अवस्थायां द्वेस् तीय इत्य् अनेन द्विशब्दात् तीयप्रत्यये सति द्वितीयशब्दो निष्पद्यते तस्याम् अवस्थायां कश्यस्वीकरणस्यात्यावश्यकत्वम् सति पूर्वरूपसंयोगे तादृगवस्थावत्याः योषायाः संनिधाने सतीति ज्ञेयम् ॥ (२।०)
tīyapratyayasya prakṛtibhūtāyām avasthāyāṃ dvitīyāyām avasthāyāṃ dves tīya ity anena dviśabdāt tīyapratyaye sati dvitīyaśabdo niṣpadyate tasyām avasthāyāṃ kaśyasvīkaraṇasyātyāvaśyakatvam sati pūrvarūpasaṃyoge tādṛgavasthāvatyāḥ yoṣāyāḥ saṃnidhāne satīti jñeyam ||
ननु दृष्टप्रयोजनम् उद्दिश्य स्वीकरणं विधीयते वा अदृष्टफलम् उद्दिश्य वा दृष्टप्रयोजनस्यैवात्राकाङ्क्षितत्वान् नादृष्टप्रयोजनम् उद्दिश्येति दृष्टप्रयोजनं तु उदञ्जिदार्ढ्यपूर्वरूपस्य दृष्टप्रयोजनं तु आस्योरोजाद्यवयवेषु उस्राधिक्यस्यात्याधिक्यत्वेन संदर्शनम् एतस्य फलत्रितयस्यानुभवार्थं द्वितीयावस्थावता पुरुषेण योषया सह अत्यावश्यकत्वेन सीधुग्रहणं रतिविलासकाले सर्वथैव कर्तव्यम् इत्य् अर्थः ॥ (३।०)
nanu dṛṣṭaprayojanam uddiśya svīkaraṇaṃ vidhīyate vā adṛṣṭaphalam uddiśya vā dṛṣṭaprayojanasyaivātrākāṅkṣitatvān nādṛṣṭaprayojanam uddiśyeti dṛṣṭaprayojanaṃ tu udañjidārḍhyapūrvarūpasya dṛṣṭaprayojanaṃ tu āsyorojādyavayaveṣu usrādhikyasyātyādhikyatvena saṃdarśanam etasya phalatritayasyānubhavārthaṃ dvitīyāvasthāvatā puruṣeṇa yoṣayā saha atyāvaśyakatvena sīdhugrahaṇaṃ rativilāsakāle sarvathaiva kartavyam ity arthaḥ ||
संप्रसारणविशिष्टतीयप्रत्ययस्य प्रकृतिभूतायाम् अवस्थायां तु नात्यावश्यकम् इत्य् आह ॥ (४।०)
saṃprasāraṇaviśiṣṭatīyapratyayasya prakṛtibhūtāyām avasthāyāṃ tu nātyāvaśyakam ity āha ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.