चोम्मेन्तर्य् ओन् थे कादम्बरीस्वीकरणसूत्रमञ्जरीCommentary on the Kādambarīsvīkaraṇasūtramañjarī

KādSvīSComm zu KādSvīS, 8.1

8 of 32 · 5 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

उपश्यामयेति ॥ (१।०)

upaśyāmayeti ||

2.0२.०

श्यामावस्थाया उप समीपे वर्तते सा उपश्यामा तया चतुर्दशपञ्चदशहायनात्मिकया योषया सह मधुवारा मधुपानावृत्तिः उदञ्जिधार्ष्ट्ये अत्यन्तदृढतरत्वे प्रयोजको भवति अनेन वाक्येन परिसंख्याविधेः स्वरूपं प्रकाशितं भवति ॥ (२।०)

śyāmāvasthāyā upa samīpe vartate sā upaśyāmā tayā caturdaśapañcadaśahāyanātmikayā yoṣayā saha madhuvārā madhupānāvṛttiḥ udañjidhārṣṭye atyantadṛḍhataratve prayojako bhavati anena vākyena parisaṃkhyāvidheḥ svarūpaṃ prakāśitaṃ bhavati ||

3.0३.०

तथा चायम् अर्थः अतिक्रान्तावस्थया सह मधुवारे जायमाने उदञ्जिधार्ष्ट्यं नैवोत्पद्यते तया सह तादृग्व्यवसायः वैयर्थ्यतां प्रतिपद्यते न्युब्जघटोपरि जलपूरणन्यायेन तस्मात् रतितन्त्रविलासे उदञ्जिधार्ष्ट्ये मनीषावता पुरुषेण गलितयौवनया सह मधुवारो नैव कर्तव्य इत्य् अर्थः ॥ (३।०)

tathā cāyam arthaḥ atikrāntāvasthayā saha madhuvāre jāyamāne udañjidhārṣṭyaṃ naivotpadyate tayā saha tādṛgvyavasāyaḥ vaiyarthyatāṃ pratipadyate nyubjaghaṭopari jalapūraṇanyāyena tasmāt ratitantravilāse udañjidhārṣṭye manīṣāvatā puruṣeṇa galitayauvanayā saha madhuvāro naiva kartavya ity arthaḥ ||

4.0४.०

निरर्थकप्रयासे कस्यापि मतिर् नैवोत्पद्यत इति न्यायात् ॥ (४।०)

nirarthakaprayāse kasyāpi matir naivotpadyata iti nyāyāt ||

5.0५.०

धन्वन्तर्यादीनां मतम् अनुसृत्य कापिशायनस्वीकरणे ऽनिर्वचनीयाह्लादद्योतकम् उपकारान्तरम् अनुदर्शयति ॥ (५।०)

dhanvantaryādīnāṃ matam anusṛtya kāpiśāyanasvīkaraṇe 'nirvacanīyāhlādadyotakam upakārāntaram anudarśayati ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

KādSvīSComm zu KādSvīS, 8.1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit