KālPur, 2
Select a line for its word-by-word analysis.
ततो लं इति मन्त्रेण अर्घपात्रस्य मण्डलम् । (१।२)
tato laṃ iti mantreṇa arghapātrasya maṇḍalam |
ॐ ह्रीं श्रीं इतिमन्त्रेण अर्घपात्रं तु मण्डले । (२।१)
oṃ hrīṃ śrīṃ itimantreṇa arghapātraṃ tu maṇḍale |
विन्यसेत् प्रथमं तत्र पूजयित्वा समिध्यति ॥ (२।२)
vinyaset prathamaṃ tatra pūjayitvā samidhyati ||
ॐ ह्रीं ह्रौं इति मन्त्रेण गन्धपुष्पे तथा जलम् । (३।१)
oṃ hrīṃ hrauṃ iti mantreṇa gandhapuṣpe tathā jalam |
अर्घपात्रे क्षिपेत् तत्र मण्डलं विन्यसेत् ततः ॥ (३।२)
arghapātre kṣipet tatra maṇḍalaṃ vinyaset tataḥ ||
पूर्ववन्मण्डलं कृत्वा अर्घपात्रे ततो जलैः । (४।१)
pūrvavanmaṇḍalaṃ kṛtvā arghapātre tato jalaiḥ |
त्रिभागैः पूरयेत्पात्रं पुष्पं तत्र विनिष्क्षिपेत् ॥ (४।२)
tribhāgaiḥ pūrayetpātraṃ puṣpaṃ tatra viniṣkṣipet ||
ततो ह्रीं इति मन्त्रेण आसनं पूजयेत्स्वकम् । (५।१)
tato hrīṃ iti mantreṇa āsanaṃ pūjayetsvakam |
ततः क्षौं इति मन्त्रेण आत्मानं पूजयेद् बुधः ॥ (५।२)
tataḥ kṣauṃ iti mantreṇa ātmānaṃ pūjayed budhaḥ ||
गन्धैः पुष्पैः शिरोदेशे ततः पूजां समाचरेत् । (६।१)
gandhaiḥ puṣpaiḥ śirodeśe tataḥ pūjāṃ samācaret |
ॐ ह्रीं स इति मन्त्रेण पुष्पं हस्ततलस्थितम् ॥ (६।२)
oṃ hrīṃ sa iti mantreṇa puṣpaṃ hastatalasthitam ||
ऐशान्यां निक्षिपेदेतत् पूर्वमन्त्रेण कोविदः ॥ (७।२)
aiśānyāṃ nikṣipedetat pūrvamantreṇa kovidaḥ ||
रक्तं पुष्पं गृहीत्वा तु कराभ्यां पाणिकच्छपम् । (८।१)
raktaṃ puṣpaṃ gṛhītvā tu karābhyāṃ pāṇikacchapam |
बद्ध्वा कुर्यात्ततः पश्चाद् दहनप्लवनादिकम् ॥ (८।२)
baddhvā kuryāttataḥ paścād dahanaplavanādikam ||
वामहस्तस्य तर्जन्यां दक्षिणस्य कनिष्ठिकाम् । (९।१)
vāmahastasya tarjanyāṃ dakṣiṇasya kaniṣṭhikām |
तथा दक्षिणतर्जन्यां वामाङ्गुष्ठं नियोजयेत् ॥ (९।२)
tathā dakṣiṇatarjanyāṃ vāmāṅguṣṭhaṃ niyojayet ||
उन्नतं दक्षिणाङ्गुष्ठं वामस्य मध्यमादिकाः । (१०।१)
unnataṃ dakṣiṇāṅguṣṭhaṃ vāmasya madhyamādikāḥ |
अङ्गुलीर् योजयेत् पृष्ठे दक्षिणस्य करस्य च ॥ (१०।२)
aṅgulīr yojayet pṛṣṭhe dakṣiṇasya karasya ca ||
अधोमुखे तु ते कुर्याद् दक्षिणस्य करस्य च ॥ (११।२)
adhomukhe tu te kuryād dakṣiṇasya karasya ca ||
कूर्मपृष्ठसमं पृष्ठं कुर्याद् दक्षिणहस्ततः । (१२।१)
kūrmapṛṣṭhasamaṃ pṛṣṭhaṃ kuryād dakṣiṇahastataḥ |
एवं बद्धः सर्वसिद्धिं ददाति पाणिकच्छपः ॥ (१२।२)
evaṃ baddhaḥ sarvasiddhiṃ dadāti pāṇikacchapaḥ ||
कुर्यात्तद्धृदयासन्नं निमील्य नयनद्वयम् । (१३।१)
kuryāttaddhṛdayāsannaṃ nimīlya nayanadvayam |
समं कायशिरोग्रीवं कृत्वा स्थिरमना बुधः ॥ (१३।२)
samaṃ kāyaśirogrīvaṃ kṛtvā sthiramanā budhaḥ ||
ध्यानं समारभेद् देव्या दाहप्लवनपूर्वकम् । (१४।१)
dhyānaṃ samārabhed devyā dāhaplavanapūrvakam |
अग्निं वायौ विनिक्षिप्य वायुं तोये जलं हृदि ॥ (१४।२)
agniṃ vāyau vinikṣipya vāyuṃ toye jalaṃ hṛdi ||
हृदयं निश्चले दत्त्वा आकाशे निक्षिपेत्स्वनम् । (१५।१)
hṛdayaṃ niścale dattvā ākāśe nikṣipetsvanam |
ऊं हूं फडिति मन्त्रेण भित्त्वा रन्ध्रं तु मस्तके ॥ (१५।२)
ūṃ hūṃ phaḍiti mantreṇa bhittvā randhraṃ tu mastake ||
परास्थानपराश् चैतैः सार्धचन्द्रैः सबिन्दुकैः । (१७।१)
parāsthānaparāś caitaiḥ sārdhacandraiḥ sabindukaiḥ |
शोषं दाहं तथोच्छादं पीयूषासेवनं परम् ॥ (१७।२)
śoṣaṃ dāhaṃ tathocchādaṃ pīyūṣāsevanaṃ param ||
यथाक्रमेण कर्तव्यं चिन्तामात्रं विशुद्धये । (१८।१)
yathākrameṇa kartavyaṃ cintāmātraṃ viśuddhaye |
तत्रासाद्य द्विधा कुर्यात् उं ह्रीं श्रीं इति मन्त्रकाः । (१९।१)
tatrāsādya dvidhā kuryāt uṃ hrīṃ śrīṃ iti mantrakāḥ |
तदूर्ध्वभागेषु हृल्लोकं स्वर्गं च खं तथा ॥ (१९।२)
tadūrdhvabhāgeṣu hṛllokaṃ svargaṃ ca khaṃ tathā ||
चिन्तयेत्तत्र सर्वाणि सप्तद्वीपां च मेदिनीम् ॥ (२०।२)
cintayettatra sarvāṇi saptadvīpāṃ ca medinīm ||
तत्तेषु सागरांस्तांस्तु स्वर्णद्वीपं विचिन्तयेत् । (२१।१)
tatteṣu sāgarāṃstāṃstu svarṇadvīpaṃ vicintayet |
तन्मध्ये रत्नपर्यंकं रत्नमण्डपसंस्थितम् ॥ (२१।२)
tanmadhye ratnaparyaṃkaṃ ratnamaṇḍapasaṃsthitam ||
तत्पर्यंके रक्तपद्मं प्रसन्नं सर्वदाशिवम् ॥ (२२।२)
tatparyaṃke raktapadmaṃ prasannaṃ sarvadāśivam ||
चिन्तयेत् स्वर्णमानाङ्कं सप्तपातालनालकम् । (२३।१)
cintayet svarṇamānāṅkaṃ saptapātālanālakam |
तत्रस्थितां महामायां ध्यायेदेकाग्रमानसः । (२४।१)
tatrasthitāṃ mahāmāyāṃ dhyāyedekāgramānasaḥ |
शुक्लकृष्णारुणैर्नेत्रैस्त्रिभिश्चारुविभूषिताम् । (२६।१)
śuklakṛṣṇāruṇairnetraistribhiścāruvibhūṣitām |
सन्ध्याचन्द्रसमप्रख्यकपोलां लोललोचनाम् ॥ (२६।२)
sandhyācandrasamaprakhyakapolāṃ lolalocanām ||
विपङ्कदाडिमीबीजदन्तां सुभ्रूयोगोज्ज्वलाम् । (२७।१)
vipaṅkadāḍimībījadantāṃ subhrūyogojjvalām |
कम्बुग्रीवां विशालाक्षीं सूर्यकोटिसमप्रभाम् । (२८।१)
kambugrīvāṃ viśālākṣīṃ sūryakoṭisamaprabhām |
दक्षिणोर्ध्वेन निस्त्रिंशत्परेण सिद्धसूत्रकम् । (२९।१)
dakṣiṇordhvena nistriṃśatpareṇa siddhasūtrakam |
बिभ्रतीं वामहस्ताभ्यामभीतिं वरदायिनीम् ॥ (२९।२)
bibhratīṃ vāmahastābhyāmabhītiṃ varadāyinīm ||
निम्ननाभिक्रमायातां क्षणिमध्यां मनोहराम् । (३०।१)
nimnanābhikramāyātāṃ kṣaṇimadhyāṃ manoharām |
आनमन्नागपाशोरूं गुप्तगुल्फां सुपार्ष्णिकाम् ॥ (३०।२)
ānamannāgapāśorūṃ guptagulphāṃ supārṣṇikām ||
गात्रेण रत्नसंस्तम्भं सम्यगालम्ब्य संस्थिताम् ॥ (३१।२)
gātreṇa ratnasaṃstambhaṃ samyagālambya saṃsthitām ||
किमिच्छसीति वचनं व्याहरन्तीं मुहुर्मुहुः । (३२।१)
kimicchasīti vacanaṃ vyāharantīṃ muhurmuhuḥ |
पञ्चाननां पुरःसंस्थं निरीक्षन्तीं सुवाहनाम् ॥ (३२।२)
pañcānanāṃ puraḥsaṃsthaṃ nirīkṣantīṃ suvāhanām ||
सर्वैरलङ्कारगणैरुज्ज्वलां सस्मिताननाम् ॥ (३३।२)
sarvairalaṅkāragaṇairujjvalāṃ sasmitānanām ||
नवयौवनसम्पन्नां तथा सर्वाङ्गसुन्दरीम् ॥ (३४।२)
navayauvanasampannāṃ tathā sarvāṅgasundarīm ||
ईदृशीमम्बिकां ध्यात्वा नमः फडिति मस्तके । (३५।१)
īdṛśīmambikāṃ dhyātvā namaḥ phaḍiti mastake |
स्वकीये प्रथमं दद्यात् सोऽहमेव विचिन्त्य च ॥ (३५।२)
svakīye prathamaṃ dadyāt so'hameva vicintya ca ||
अङ्गन्यासकरन्यासौ ततः कुर्यात् क्रमेण च । (३६।१)
aṅganyāsakaranyāsau tataḥ kuryāt krameṇa ca |
एभिर्मन्त्रैः स्वरैः सह सुमीसूमैः क्रमान्वितैः ॥ (३६।२)
ebhirmantraiḥ svaraiḥ saha sumīsūmaiḥ kramānvitaiḥ ||
ॐ क्षौं चैते सप्रणवां रक्तवर्णां मनोहराम् । (३७।१)
oṃ kṣauṃ caite sapraṇavāṃ raktavarṇāṃ manoharām |
अङ्गुष्ठादिकनिष्ठान्तमन्त्रसंवेष्टनं फट् ॥ (३७।२)
aṅguṣṭhādikaniṣṭhāntamantrasaṃveṣṭanaṃ phaṭ ||
प्रान्तेन कुर्याद् विन्यासं पूर्वं करतलद्वये । (३८।१)
prāntena kuryād vinyāsaṃ pūrvaṃ karataladvaye |
हृच्छिरःशिखाकवचनेत्रेषु क्रमतो न्यसेत् ॥ (३८।२)
hṛcchiraḥśikhākavacanetreṣu kramato nyaset ||
ततस्तु मूलमन्त्रस्य वक्त्रे पृष्ठे तथोदरे । (३९।१)
tatastu mūlamantrasya vaktre pṛṣṭhe tathodare |
बाह्वोर्गुह्ये पादयोश्च जङ्घयोर्जघने क्रमात् ॥ (३९।२)
bāhvorguhye pādayośca jaṅghayorjaghane kramāt ||
विन्यसेदक्षराण्यष्टौ ॐकारं च तथा स्मरन् । (४०।१)
vinyasedakṣarāṇyaṣṭau oṃkāraṃ ca tathā smaran |
एभिः प्रकारैरतिशुद्धदेहः पूजां सदैवार्हति नान्यथा हि । (४०।२)
ebhiḥ prakārairatiśuddhadehaḥ pūjāṃ sadaivārhati nānyathā hi |
शरीरशुद्धिं मनसो निवेशं भूतप्रसारं कुरुते नृणां तत् ॥ (४०।३)
śarīraśuddhiṃ manaso niveśaṃ bhūtaprasāraṃ kurute nṛṇāṃ tat ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.