Chapter 1, 1
Select a line for its word-by-word analysis.
ते निगन्तव एव सन्तो निगमनान् निघण्टव उच्यन्त इत्यौपमन्यवः ॥ (५।०)
te nigantava eva santo nigamanān nighaṇṭava ucyanta ityaupamanyavaḥ ||
तद् यानि चत्वारि पदजातानि नामाख्याते चोपसर्गनिपाताश्च तानि इमानि भवन्ति ॥ (८।०)
tad yāni catvāri padajātāni nāmākhyāte copasarganipātāśca tāni imāni bhavanti ||
तत्रैतन् नामाख्यातयोर् लक्षणं प्रदिशन्ति ॥ (९।०)
tatraitan nāmākhyātayor lakṣaṇaṃ pradiśanti ||
भावप्रधानम् आख्यातं सत्त्वप्रधानानि नामानि ॥ (१०।०)
bhāvapradhānam ākhyātaṃ sattvapradhānāni nāmāni ||
पूर्वापरीभूतं भावम् आख्यातेनाचष्टे व्रजति पचतीति ॥ (१२।०)
pūrvāparībhūtaṃ bhāvam ākhyātenācaṣṭe vrajati pacatīti ||
उपक्रमप्रभृत्यपवर्गपर्यन्तं मूर्तं सत्त्वभूतं सत्त्वनामभिर् व्रज्यापक्तिर् इति ॥ (१३।०)
upakramaprabhṛtyapavargaparyantaṃ mūrtaṃ sattvabhūtaṃ sattvanāmabhir vrajyāpaktir iti ||
अद इति सत्त्वानाम् उपदेशो गौर् अश्वः पुरुषो हस्तीति ॥ (१४।०)
ada iti sattvānām upadeśo gaur aśvaḥ puruṣo hastīti ||
भवतीति भावस्यास्ते शेते व्रजति तिष्ठतीति ॥ (१५।०)
bhavatīti bhāvasyāste śete vrajati tiṣṭhatīti ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.