Chapter 1, 4
Select a line for its word-by-word analysis.
अप्युपमार्थे अपि कर्मोपसंग्रहार्थे अपि पदपूरणाः ॥ (२।०)
apyupamārthe api karmopasaṃgrahārthe api padapūraṇāḥ ||
न इति प्रतिषेधार्थीयो भाषायाम् उभयम् अन्वध्यायम् ॥ (६।०)
na iti pratiṣedhārthīyo bhāṣāyām ubhayam anvadhyāyam ||
न इन्द्रं देवम् अमंसत इति प्रतिषेधार्थीयः ॥ (७।०)
na indraṃ devam amaṃsata iti pratiṣedhārthīyaḥ ||
चिद् इत्येषो ऽनेककर्मा आचार्यश् चिद् इदं ब्रूयाद् इति पूजायाम् ॥ (११।०)
cid ityeṣo 'nekakarmā ācāryaś cid idaṃ brūyād iti pūjāyām ||
आचार्यः कस्माद् आचार्याचारं ग्राहयत्याचिनोत्यर्थान् आचिनोति बुद्धिम् इति वा ॥ (१२।०)
ācāryaḥ kasmād ācāryācāraṃ grāhayatyācinotyarthān ācinoti buddhim iti vā ||
नु इत्येषो ऽनेककर्मा इदं नु करिष्यतीति हेत्वपदेशः ॥ (१६।०)
nu ityeṣo 'nekakarmā idaṃ nu kariṣyatīti hetvapadeśaḥ ||
कथं नु करिष्यतीत्यनुपृष्टे नन्वेतद् अकार्षीद् इति चाथाप्युपमार्थे भवति ॥ (१७।०)
kathaṃ nu kariṣyatītyanupṛṣṭe nanvetad akārṣīd iti cāthāpyupamārthe bhavati ||
अथ यस्यागमाद् अर्थपृथक्त्वम् अह विज्ञायते न त्वौद्देशिकम् इव विग्रहेण पृथक्त्वात् स कर्मोपसंग्रहः ॥ (२२।०)
atha yasyāgamād arthapṛthaktvam aha vijñāyate na tvauddeśikam iva vigraheṇa pṛthaktvāt sa karmopasaṃgrahaḥ ||
चेति समुच्चयार्थ उभाभ्यां सम्प्रयुज्यते ॥ (२३।०)
ceti samuccayārtha ubhābhyāṃ samprayujyate ||
अहं च त्वं च वृत्रहन् इत्येतस्मिन्न् एवार्थे ॥ (२४।०)
ahaṃ ca tvaṃ ca vṛtrahan ityetasminn evārthe ||
हन्ताहं पृथिवीम् इमां निदधानीह वा इह वा इति ॥ (२७।०)
hantāhaṃ pṛthivīm imāṃ nidadhānīha vā iha vā iti ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.