Chapter 1, 3
Select a line for its word-by-word analysis.
अतो ऽन्ये भावविकार एतेषाम् एव विकारा भवन्तीति ह स्माह ते यथावचनम् अभ्यूहितव्याः ॥ (१।०)
ato 'nye bhāvavikāra eteṣām eva vikārā bhavantīti ha smāha te yathāvacanam abhyūhitavyāḥ ||
न निर्बद्धोपसर्गार्थान् निराहुरिति शाकटायनः ॥ (२।०)
na nirbaddhopasargārthān nirāhuriti śākaṭāyanaḥ ||
नामाख्यातयोस्तु कर्मोपसंयोगद्योतका भवन्ति ॥ (३।०)
nāmākhyātayostu karmopasaṃyogadyotakā bhavanti ||
तद् य एषु पदार्थः प्राहुरिमे तं नामाख्यातयोर् अर्थविकरणम् ॥ (५।०)
tad ya eṣu padārthaḥ prāhurime taṃ nāmākhyātayor arthavikaraṇam ||
आ इत्यर्वागर्थे प्र परा इत्येतस्य प्रातिलोम्यम् ॥ (६।०)
ā ityarvāgarthe pra parā ityetasya prātilomyam ||
अभीत्य् आभिमुख्यं प्रतीत्येतस्य प्रातिलोम्यम् ॥ (७।०)
abhīty ābhimukhyaṃ pratītyetasya prātilomyam ||
अति सु इत्यभिपूजितार्थे निर्दुर् इत्येतयोः प्रातिलोम्यम् ॥ (८।०)
ati su ityabhipūjitārthe nirdur ityetayoḥ prātilomyam ||
नि अव इति विनिग्रहार्थीयौ उद् इत्येतयोः प्रातिलोम्यम् ॥ (९।०)
ni ava iti vinigrahārthīyau ud ityetayoḥ prātilomyam ||
सम् इत्येकीभावं वि अप इत्येतस्य प्रातिलोम्यम् ॥ (१०।०)
sam ityekībhāvaṃ vi apa ityetasya prātilomyam ||
एवम् उच्चावचान् अर्थान् प्राहुस्त उपेक्षितव्याः ॥ (१६।०)
evam uccāvacān arthān prāhusta upekṣitavyāḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.