खादिरगृह्यसूत्रKhādiragṛhyasūtra

KhGṛS, 2, 1

3 of 9 · 30 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

पौर्णमासोपक्रमौ दर्शपूर्णमासौ ॥ (१।०)

paurṇamāsopakramau darśapūrṇamāsau ||

2.0२.०

दार्शं चेत्पूर्वमुपपद्येत पौर्णमासेनेष्ट्वाथ तत्कुर्यात् ॥ (२।०)

dārśaṃ cetpūrvamupapadyeta paurṇamāseneṣṭvātha tatkuryāt ||

3.0३.०

अकुर्वन् पौर्णमासीमाकाङ्क्षेदित्येके ॥ (३।०)

akurvan paurṇamāsīmākāṅkṣedityeke ||

4.0४.०

अपराह्णे स्नात्वौपवसथिकं दम्पती भुञ्जीयाताम् ॥ (४।०)

aparāhṇe snātvaupavasathikaṃ dampatī bhuñjīyātām ||

5.0५.०

मानतन्तव्य उवाच श्रेयसीं प्रजां विन्दते काम्यो भवत्यक्षोधुकी क्षोधुको य औपवसथिकं भुङ्क्ते ॥ (५।०)

mānatantavya uvāca śreyasīṃ prajāṃ vindate kāmyo bhavatyakṣodhukī kṣodhuko ya aupavasathikaṃ bhuṅkte ||

6.0६.०

तस्माद्यत्कामयेत तद्भुञ्जीत ॥ (६।०)

tasmādyatkāmayeta tadbhuñjīta ||

7.0७.०

नाव्रत्यमाचरेत् ॥ (७।०)

nāvratyamācaret ||

8.0८.०

प्रातराहुतिं हुत्वा ॥ (८।०)

prātarāhutiṃ hutvā ||

9.0९.०

हविनिर्निर्वपेदमुष्मै त्वा जुष्टं निर्वपामीति देवताश्रयं सकृद्यजुर्वा द्विस्तूष्णीम् ॥ (९।०)

havinirnirvapedamuṣmai tvā juṣṭaṃ nirvapāmīti devatāśrayaṃ sakṛdyajurvā dvistūṣṇīm ||

10.0१०.०

त्रिर्देवेभ्यः प्रक्षालयेत् ॥ (१०।०)

trirdevebhyaḥ prakṣālayet ||

11.0११.०

द्विर्मनुष्येभ्यः ॥ (११।०)

dvirmanuṣyebhyaḥ ||

12.0१२.०

सकृत्पितृभ्यः ॥ (१२।०)

sakṛtpitṛbhyaḥ ||

13.0१३.०

मेक्षणेन प्रदक्षिणम् उदायुवं श्रपयेत् ॥ (१३।०)

mekṣaṇena pradakṣiṇam udāyuvaṃ śrapayet ||

14.0१४.०

शृतमभिघार्योदगुद्वास्य प्रत्यभिघारयेत् ॥ (१४।०)

śṛtamabhighāryodagudvāsya pratyabhighārayet ||

15.0१५.०

सर्वाण्येवं हवींषि ॥ (१५।०)

sarvāṇyevaṃ havīṃṣi ||

17.0१७.०

आज्यभागौ जुहुयाच्चतुर्गृहीतमाज्यं गृहीत्वा पञ्चावत्तं भृगूणां जामदग्न्यानामग्नये स्वाहेत्युत्तरतः सोमायेति दक्षिणतः ॥ (१७।०)

ājyabhāgau juhuyāccaturgṛhītamājyaṃ gṛhītvā pañcāvattaṃ bhṛgūṇāṃ jāmadagnyānāmagnaye svāhetyuttarataḥ somāyeti dakṣiṇataḥ ||

18.0१८.०

विपरीतमितरे ॥ (१८।०)

viparītamitare ||

19.0१९.०

आज्यमुपस्तीर्य हविषो ऽवद्येन्मेक्षणेन मध्यात्पुरस्तादिति ॥ (१९।०)

ājyamupastīrya haviṣo 'vadyenmekṣaṇena madhyātpurastāditi ||

20.0२०.०

पश्चाच्च पञ्चावत्ती ॥ (२०।०)

paścācca pañcāvattī ||

21.0२१.०

अभिघार्य प्रत्यनक्त्यवदानस्थानानि ॥ (२१।०)

abhighārya pratyanaktyavadānasthānāni ||

22.0२२.०

न स्विष्टकृतः ॥ (२२।०)

na sviṣṭakṛtaḥ ||

23.0२३.०

अमुष्मै स्वाहेति जुहुयाद्यद्देवत्यं स्यात् ॥ (२३।०)

amuṣmai svāheti juhuyādyaddevatyaṃ syāt ||

24.0२४.०

स्विष्टकृतः सकृद् उपस्तीर्य द्विर्भृगूणां सकृद्धविषो द्विरभिघार्याग्नये स्विष्टकृते स्वाहेति प्रागुदीच्यां जुहुयात् ॥ (२४।०)

sviṣṭakṛtaḥ sakṛd upastīrya dvirbhṛgūṇāṃ sakṛddhaviṣo dvirabhighāryāgnaye sviṣṭakṛte svāheti prāgudīcyāṃ juhuyāt ||

25.0२५.०

समिधमाधाय ॥ (२५।०)

samidhamādhāya ||

26.0२६.०

दर्भानाज्ये हविषि वा त्रिरवधायाग्रमध्यमूलान्यक्तं रिहाणा वियन्तु वय इत्यभ्युक्ष्याग्नावनुमहरेद् यः पशूनामधिपती रुद्रस्तन्तिचरो वृषा पशूनस्माकं मा हिंसीरेतदस्तु हुतं तव स्वाहेति ॥ (२६।०)

darbhānājye haviṣi vā triravadhāyāgramadhyamūlānyaktaṃ rihāṇā viyantu vaya ityabhyukṣyāgnāvanumahared yaḥ paśūnāmadhipatī rudrastanticaro vṛṣā paśūnasmākaṃ mā hiṃsīretadastu hutaṃ tava svāheti ||

27.0२७.०

तद्यज्ञवास्तु ॥ (२७।०)

tadyajñavāstu ||

28.0२८.०

सर्वत्र कुर्यात् ॥ (२८।०)

sarvatra kuryāt ||

29.0२९.०

हविरुच्छिष्टमुदगुद्वास्य ब्रह्मणे दद्यात् ॥ (२९।०)

havirucchiṣṭamudagudvāsya brahmaṇe dadyāt ||

30.0३०.०

पूर्णपात्रं दक्षिणा ॥ (३०।०)

pūrṇapātraṃ dakṣiṇā ||

31.0३१.०

यथोत्साहं वा ॥ (३१।०)

yathotsāhaṃ vā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

KhGṛS, 2, 1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit