खादिरगृह्यसूत्रKhādiragṛhyasūtra
KhGṛS, 2, 1
Select a line for its word-by-word analysis.
दार्शं चेत्पूर्वमुपपद्येत पौर्णमासेनेष्ट्वाथ तत्कुर्यात् ॥ (२।०)
dārśaṃ cetpūrvamupapadyeta paurṇamāseneṣṭvātha tatkuryāt ||
अपराह्णे स्नात्वौपवसथिकं दम्पती भुञ्जीयाताम् ॥ (४।०)
aparāhṇe snātvaupavasathikaṃ dampatī bhuñjīyātām ||
मानतन्तव्य उवाच श्रेयसीं प्रजां विन्दते काम्यो भवत्यक्षोधुकी क्षोधुको य औपवसथिकं भुङ्क्ते ॥ (५।०)
mānatantavya uvāca śreyasīṃ prajāṃ vindate kāmyo bhavatyakṣodhukī kṣodhuko ya aupavasathikaṃ bhuṅkte ||
हविनिर्निर्वपेदमुष्मै त्वा जुष्टं निर्वपामीति देवताश्रयं सकृद्यजुर्वा द्विस्तूष्णीम् ॥ (९।०)
havinirnirvapedamuṣmai tvā juṣṭaṃ nirvapāmīti devatāśrayaṃ sakṛdyajurvā dvistūṣṇīm ||
शृतमभिघार्योदगुद्वास्य प्रत्यभिघारयेत् ॥ (१४।०)
śṛtamabhighāryodagudvāsya pratyabhighārayet ||
आज्यभागौ जुहुयाच्चतुर्गृहीतमाज्यं गृहीत्वा पञ्चावत्तं भृगूणां जामदग्न्यानामग्नये स्वाहेत्युत्तरतः सोमायेति दक्षिणतः ॥ (१७।०)
ājyabhāgau juhuyāccaturgṛhītamājyaṃ gṛhītvā pañcāvattaṃ bhṛgūṇāṃ jāmadagnyānāmagnaye svāhetyuttarataḥ somāyeti dakṣiṇataḥ ||
आज्यमुपस्तीर्य हविषो ऽवद्येन्मेक्षणेन मध्यात्पुरस्तादिति ॥ (१९।०)
ājyamupastīrya haviṣo 'vadyenmekṣaṇena madhyātpurastāditi ||
अमुष्मै स्वाहेति जुहुयाद्यद्देवत्यं स्यात् ॥ (२३।०)
amuṣmai svāheti juhuyādyaddevatyaṃ syāt ||
स्विष्टकृतः सकृद् उपस्तीर्य द्विर्भृगूणां सकृद्धविषो द्विरभिघार्याग्नये स्विष्टकृते स्वाहेति प्रागुदीच्यां जुहुयात् ॥ (२४।०)
sviṣṭakṛtaḥ sakṛd upastīrya dvirbhṛgūṇāṃ sakṛddhaviṣo dvirabhighāryāgnaye sviṣṭakṛte svāheti prāgudīcyāṃ juhuyāt ||
दर्भानाज्ये हविषि वा त्रिरवधायाग्रमध्यमूलान्यक्तं रिहाणा वियन्तु वय इत्यभ्युक्ष्याग्नावनुमहरेद् यः पशूनामधिपती रुद्रस्तन्तिचरो वृषा पशूनस्माकं मा हिंसीरेतदस्तु हुतं तव स्वाहेति ॥ (२६।०)
darbhānājye haviṣi vā triravadhāyāgramadhyamūlānyaktaṃ rihāṇā viyantu vaya ityabhyukṣyāgnāvanumahared yaḥ paśūnāmadhipatī rudrastanticaro vṛṣā paśūnasmākaṃ mā hiṃsīretadastu hutaṃ tava svāheti ||
हविरुच्छिष्टमुदगुद्वास्य ब्रह्मणे दद्यात् ॥ (२९।०)
havirucchiṣṭamudagudvāsya brahmaṇe dadyāt ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.