खादिरगृह्यसूत्रKhādiragṛhyasūtra

KhGṛS, 2, 4

6 of 9 · 52 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

अष्टमे वर्षे ब्राह्मणम् उपनयेत् ॥ (१।०)

aṣṭame varṣe brāhmaṇam upanayet ||

1.0१.०

उपनयेत् ॥ (१।०)

upanayet ||

2.0२.०

तस्या षोडशाद् अनतीतः अनतीतः कालः ॥ (२।०)

tasyā ṣoḍaśād anatītaḥ anatītaḥ kālaḥ ||

3.0३.०

एकादशे क्षत्रियम् ॥ (३।०)

ekādaśe kṣatriyam ||

4.0४.०

तस्या द्वाविंशात् ॥ (४।०)

tasyā dvāviṃśāt ||

5.0५.०

द्वादशे वैश्यम् ॥ (५।०)

dvādaśe vaiśyam ||

6.0६.०

तस्या चतुर्विंशात् ॥ (६।०)

tasyā caturviṃśāt ||

7.0७.०

कुशलीकृतम् अलंकृतम् अलंकृतम् अहतेनाच्छाद्य अहतेनाच्छाद्य अहतेनाच्छाद्य अहतेनाच्छाद्य हुत्वाग्ने व्रतपत इति ॥ (७।०)

kuśalīkṛtam alaṃkṛtam alaṃkṛtam ahatenācchādya ahatenācchādya ahatenācchādya ahatenācchādya hutvāgne vratapata iti ||

8.0८.०

उत्तरतो ऽग्नेः प्रत्यङ्मुखम् अवस्थाप्याञ्जलिं अवस्थाप्याञ्जलिं अवस्थाप्याञ्जलिं अवस्थाप्याञ्जलिं कारयेत् ॥ (८।०)

uttarato 'gneḥ pratyaṅmukham avasthāpyāñjaliṃ avasthāpyāñjaliṃ avasthāpyāñjaliṃ avasthāpyāñjaliṃ kārayet ||

9.0९.०

स्वयं चोपरि कुर्यात् ॥ (९।०)

svayaṃ copari kuryāt ||

10.0१०.०

दक्षिणतस् तिष्ठन् तिष्ठन् मन्त्रवान् मन्त्रवान् ब्राह्मण आचार्यायोदकाञ्जलिं पूरयेत् ॥ (१०।०)

dakṣiṇatas tiṣṭhan tiṣṭhan mantravān mantravān brāhmaṇa ācāryāyodakāñjaliṃ pūrayet ||

11.0११.०

आगन्त्रेति जपेत् प्रेक्षमाणे ॥ (११।०)

āgantreti japet prekṣamāṇe ||

12.0१२.०

को नामासीत्य् उक्तो उक्तो देवताश्रयं नक्षत्राश्रयं वा ऽभिवादनीयं नाम ब्रूयाद् असाव् असाव् अस्मीति ॥ (१२।०)

ko nāmāsīty ukto ukto devatāśrayaṃ nakṣatrāśrayaṃ vā 'bhivādanīyaṃ nāma brūyād asāv asāv asmīti ||

12.0१२.०

अस्मीति ॥ (१२।०)

asmīti ||

12.0१२.०

अस्मीति ॥ (१२।०)

asmīti ||

12.0१२.०

अस्मीति ॥ (१२।०)

asmīti ||

13.0१३.०

उत्सृज्यापो देवस्य त इति दक्षिणोत्तराभ्यां हस्ताभ्याम् अञ्जलिं अञ्जलिं गृह्णीयाद् आचार्यः ॥ (१३।०)

utsṛjyāpo devasya ta iti dakṣiṇottarābhyāṃ hastābhyām añjaliṃ añjaliṃ gṛhṇīyād ācāryaḥ ||

13.0१३.०

आचार्यः ॥ (१३।०)

ācāryaḥ ||

14.0१४.०

सूर्यस्येति प्रदक्षिणम् आवर्तयेत् ॥ (१४।०)

sūryasyeti pradakṣiṇam āvartayet ||

14.0१४.०

आवर्तयेत् ॥ (१४।०)

āvartayet ||

15.0१५.०

दक्षिणम् अंसम् अंसम् अन्ववमृश्यानन्तर्हितां अन्ववमृश्यानन्तर्हितां अन्ववमृश्यानन्तर्हितां अन्ववमृश्यानन्तर्हितां नाभिम् आलभेत् आलभेत् प्राणानाम् प्राणानाम् इति ॥ (१५।०)

dakṣiṇam aṃsam aṃsam anvavamṛśyānantarhitāṃ anvavamṛśyānantarhitāṃ anvavamṛśyānantarhitāṃ anvavamṛśyānantarhitāṃ nābhim ālabhet ālabhet prāṇānām prāṇānām iti ||

15.0१५.०

इति ॥ (१५।०)

iti ||

16.0१६.०

अथैनं परिदद्याद् अन्तकप्रभृतिभिः ॥ (१६।०)

athainaṃ paridadyād antakaprabhṛtibhiḥ ||

17.0१७.०

दक्षिणम् अंसं अंसं प्रजापतये त्वेति ॥ (१७।०)

dakṣiṇam aṃsaṃ aṃsaṃ prajāpataye tveti ||

18.0१८.०

सव्येन सव्यं देवाय त्वेति ॥ (१८।०)

savyena savyaṃ devāya tveti ||

19.0१९.०

ब्रह्मचार्य् असीति ॥ (१९।०)

brahmacāry asīti ||

19.0१९.०

असीति ॥ (१९।०)

asīti ||

19.0१९.०

असीति ॥ (१९।०)

asīti ||

19.0१९.०

असीति ॥ (१९।०)

asīti ||

20.0२०.०

संप्रेष्योपविश्य दक्षिणजान्वक्तम् अञ्जलिकृतं अञ्जलिकृतं अञ्जलिकृतं अञ्जलिकृतं प्रदक्षिणं मुञ्जमेखलाम् आबध्नन् आबध्नन् वाचयेद् वाचयेद् इयं इयं दुरुक्ताद् इति ॥ (२०।०)

saṃpreṣyopaviśya dakṣiṇajānvaktam añjalikṛtaṃ añjalikṛtaṃ añjalikṛtaṃ añjalikṛtaṃ pradakṣiṇaṃ muñjamekhalām ābadhnan ābadhnan vācayed vācayed iyaṃ iyaṃ duruktād iti ||

20.0२०.०

इति ॥ (२०।०)

iti ||

21.0२१.०

अधीहि भो इत्य् उपसीदेत् ॥ (२१।०)

adhīhi bho ity upasīdet ||

21.0२१.०

उपसीदेत् ॥ (२१।०)

upasīdet ||

22.0२२.०

तस्मा अन्वाह सावित्रीं पच्छो ऽर्धर्चशस् सर्वाम् सर्वाम् इति इति सावित्रीं वाचयेत् ॥ (२२।०)

tasmā anvāha sāvitrīṃ paccho 'rdharcaśas sarvām sarvām iti iti sāvitrīṃ vācayet ||

23.0२३.०

महाव्याहृतीश् चैकैकशः ॥ (२३।०)

mahāvyāhṛtīś caikaikaśaḥ ||

23.0२३.०

चैकैकशः ॥ (२३।०)

caikaikaśaḥ ||

23.0२३.०

चैकैकशः ॥ (२३।०)

caikaikaśaḥ ||

23.0२३.०

चैकैकशः ॥ (२३।०)

caikaikaśaḥ ||

24.0२४.०

ॐकारं च ॥ (२४।०)

oṃkāraṃ ca ||

25.0२५.०

प्रयच्छत्य् अस्मै अस्मै वार्क्षं दण्डम् ॥ (२५।०)

prayacchaty asmai asmai vārkṣaṃ daṇḍam ||

26.0२६.०

सुश्रवस् सुश्रवसं सुश्रवसं मेति ॥ (२६।०)

suśravas suśravasaṃ suśravasaṃ meti ||

27.0२७.०

समिधम् आदध्याद् आदध्याद् अग्नये अग्नये समिधम् इति ॥ (२७।०)

samidham ādadhyād ādadhyād agnaye agnaye samidham iti ||

27.0२७.०

इति ॥ (२७।०)

iti ||

28.0२८.०

भैक्षं चरेत् ॥ (२८।०)

bhaikṣaṃ caret ||

29.0२९.०

मातरम् अग्रे ॥ (२९।०)

mātaram agre ||

29.0२९.०

अग्रे ॥ (२९।०)

agre ||

30.0३०.०

अथान्यास् सुहृदः ॥ (३०।०)

athānyās suhṛdaḥ ||

30.0३०.०

सुहृदः ॥ (३०।०)

suhṛdaḥ ||

31.0३१.०

आचार्याय भैक्षं निवेदयेत् ॥ (३१।०)

ācāryāya bhaikṣaṃ nivedayet ||

32.0३२.०

तिष्ठेद् आ आ ऽस्तमयात् तूष्णीं ॥ (३२।०)

tiṣṭhed ā ā 'stamayāt tūṣṇīṃ ||

32.0३२.०

तूष्णीं ॥ (३२।०)

tūṣṇīṃ ||

33.0३३.०

त्रिरात्रं क्षारलवणदुग्धम् इति इति वर्जयेत् ॥ (३३।०)

trirātraṃ kṣāralavaṇadugdham iti iti varjayet ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

KhGṛS, 2, 4

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit