त्रैलोक्यश्रेयसे विष्णोर्यन्मित्रं साम्परायिकम् । (१।१)

सापत्नमिन्द्रस्य च तत् वन्दे गारुत्मतं महः ॥ (१।२)

कामशास्त्रानभिज्ञानां कामः किं नु न गोचरः । (२।१)

तथापि मुनिभिः शास्त्रं निर्मितं तत्त्वसंविदे ॥ (२।२)

आ पामरप्रसिद्धोऽपि तथैव मृगसारसः । (३।१)

श्यैनिकज्ञस्य हृदये विशेषान्मुदमृच्छति ॥ (३।२)

इति सद्रसनिष्पत्त्यै श्यैनिकं सप्रयोजनम् । (४।१)

विविच्यते मृगयायाः समासव्यासयोगतः ॥ (४।२)

नृणां प्राग्दृष्टभोगाप्त्यै विनोदा मनसो मुदे । (५।१)

सृष्टा विश्वसृजा कार्त्स्न्यात् के तान् गणितुमीशते ॥ (५।२)

तेषु येऽष्टादश प्रोक्ता व्यसनानीति यान् विदुः । (६।१)

तैर्विना नेन्द्रियफलं न एव रसभूमयः ॥ (६।२)

सेव्यमानाः सुखायालं भवन्ति प्राणिनां च ते । (७।१)

यथाकालं यथापोषं विशेषेण महीभृताम् ॥ (७।२)

व्यसनानीति सततं शास्त्रकारैर्विनिन्दिताः । (८।१)

श्रूयन्ते चेतिहासाश्च तद्रक्तभ्रंशसूचकाः ॥ (८।२)

यदि सर्वात्मनासेव्याः स्मरस्मेरालसेक्षणाः । (९।१)

पुन्नाम्नो नरकात् त्रात्री भवेत् क्व जनिरौरसी ॥ (९।२)

निषिद्धैव मृगव्या चेत्तर्हि यागादिसाधनम् । (१०।१)

क्व मांसाजिनशृङ्गादि लभ्यते विधिनोदितम् ॥ (१०।२)

अजीर्णाद्यामयध्वंसो दिवास्वप्ननिषेवणात् । (११।१)

त्रिवर्गसाधनस्येह जायते वपुषस्तथा ॥ (११।२)

तस्मात् सर्वात्मना त्याज्यः सङ्ग एवेति निश्चयः । (१२।१)

बन्धः सङ्गेन भवतीत्येव भागवतोक्तयः ॥ (१२।२)

कर्ममात्रपरित्यागः स तु मोक्षाय केवलम् । (१३।१)

जात्युक्तकर्माचरणं त्रिवर्गाय किलेष्यते ॥ (१३।२)

स सन्न्यासस्तु सिध्येत मनोवाक्कायकर्मभिः । (१४।१)

कृतेन तेन जायेत ब्रह्म वाचामगोचरम् ॥ (१४।२)

यदि निःश्रेयसे सङ्गजिहासा कर्मणाम्भवेत् । (१५।१)

जन्तोः सुकृतपुञ्जेन तदा सन्न्यासमाचरेत् ॥ (१५।२)

क्षयहेतुश्च भोगोऽपि श्रूयते कर्मणां यथा । (१६।१)

सिषेवे विषयान् ज्ञानी सौभरिर्बन्धमुक्तये ॥ (१६।२)

तथाच गाथाः श्रूयन्ते पितृभिः समुदाहृताः । (१७।१)

विरक्तस्य रुचेः सम्यक्श्रेयसे हृदयंगमाः ॥ (१७।२)

पूर्वकर्म कृतं भोगैः क्षीयतेऽहर्निशं तथा । (१८।१)

सुखदुःखैः स्वकैर्वत्स पुण्यापुण्यात्मकं नृणाम् ॥ (१८।२)

क्षीणाधिकारो धर्मज्ञस्ततः शममवाप्स्यसि । (१९।१)

तथा भागवतं वाक्यं श्रूयते चार्जुनं प्रति ॥ (१९।२)

कुरु कर्मैव तस्मात्त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः । (२०।१)

शरीरयात्रापि च ते न प्रसिध्येद् अकर्मणः ॥ (२०।२)

शास्त्रान्तरेऽपि भूयस्यः श्रूयन्ते तत्त्ववादिनाम् । (२१।१)

गृहाश्रमाचारवतां कर्मसंप्रेरिका गिरः ॥ (२१।२)

न्यायागतधनस्तत्त्वज्ञाननिष्ठोऽतिथिप्रियः । (२२।१)

श्राद्धकृत् सत्यवादी च गृहस्थोऽपि विमुच्यते ॥ (२२।२)

इत्यादिवेदवचनैः कर्मजानामपीष्यते । (२३।१)

भोगः फलानां प्राप्तानां स तु संगविवर्जितः ॥ (२३।२)

श्रूयते जनको राजा प्रजापालनतत्परः । (२४।१)

भुञ्जन् भोगान् मुक्तिपात्रमसक्तिस्तत्र कारणम् ॥ (२४।२)

अयमप्यपवर्गस्य मार्गः प्रकृतिसुन्दरः । (२५।१)

स्वजात्युक्ताभिचरणात् स्वर्गस्तु सुलभो नृणाम् ॥ (२५।२)

स्वर्ग्यं यशस्यमायुष्यं कर्म कुर्वीत तत्परः । (२६।१)

कुर्वन्नेवेह कर्माणीत्यादि वेदेऽपि निश्चयः ॥ (२६।२)

सुकृतैः प्राप्यते सम्पत् सा च भोगाय चेष्यते । (२७।१)

स भोगोऽष्टादशविधैर्व्यसनैश्चानुबध्यते ॥ (२७।२)

पृथक् तेभ्यो भीमरूपो न कुत्रापि प्रतीयते । (२८।१)

भक्ष्यस्रक्चन्दनादेर्यः सोऽपि तादर्थकः स्मृतः ॥ (२८।२)

अतो वसन्तवर्षर्तुचन्दनेन्दूदयादयः । (२९।१)

मुदे कान्तोपगूढानामुद्वेगाय वियोगिनाम् ॥ (२९।२)

धर्मद्रुमस्य फलमर्थमुदीरयन्ति शास्त्रेषु निश्चितधियो हि यथागमेन । (३०।१)

तं दानभोगविधये सुजनो नियुङ्क्ते सम्यक् तयोः परिणतिः सुषमानुपैति ॥ (३०।२)

इति श्रीकूर्माचलाधिपतिरुद्रदेवविरचिते श्यैनिके शास्त्रे कर्मानुषञ्जनः प्रथमः परिच्छेदः ॥ (३१।१)