Chapter 7
Select a line for its word-by-word analysis.
परावृत्त्य ततः सर्वे ये ऽन्ये मण्डलचारिणः । (२।१)
parāvṛttya tataḥ sarve ye 'nye maṇḍalacāriṇaḥ |
तद्द्वारा श्येनिकानां च तत्तन्मण्डलचारिणाम् । (४।१)
taddvārā śyenikānāṃ ca tattanmaṇḍalacāriṇām |
सत्कारादि प्रभुरपि कुर्यात् प्रोत्साहवृद्धये ॥ (४।२)
satkārādi prabhurapi kuryāt protsāhavṛddhaye ||
भुक्तपीतान् सुखच्छाये बद्ध्वा श्येनान् तुरंगमान् । (५।१)
bhuktapītān sukhacchāye baddhvā śyenān turaṃgamān |
ततः स्नातोऽनुलिप्तश्च मुक्तास्रग्वसनोज्ज्वलः । (७।१)
tataḥ snāto'nuliptaśca muktāsragvasanojjvalaḥ |
दत्त्वाश्वेभ्यो वयोभ्यश्च परीक्षार्थं पुरैव हि ॥ (९।२)
dattvāśvebhyo vayobhyaśca parīkṣārthaṃ puraiva hi ||
तज्ज्ञैरुपाहृतान् भक्ष्यान् साधुशूल्यामिषाणि च । (१०।१)
tajjñairupāhṛtān bhakṣyān sādhuśūlyāmiṣāṇi ca |
कुन्दप्रभाणि भक्तानि भक्षयेदनुयायिभिः ॥ (१०।२)
kundaprabhāṇi bhaktāni bhakṣayedanuyāyibhiḥ ||
स्वावासाय समागच्छेत् कथाः कुर्वन् पृथग्विधाः ॥ (११।२)
svāvāsāya samāgacchet kathāḥ kurvan pṛthagvidhāḥ ||
कुह्याम् उपकथं क्रौञ्चो धूत्या लावो ऽतिगर्ववान् । (१२।१)
kuhyām upakathaṃ krauñco dhūtyā lāvo 'tigarvavān |
नैकधा वाजिना सोऽयं तृणबर्हिर्यथा हतः ॥ (१२।२)
naikadhā vājinā so'yaṃ tṛṇabarhiryathā hataḥ ||
शिकारेणामुना ब्रूमः कथं तित्तिरिनिग्रहः । (१३।१)
śikāreṇāmunā brūmaḥ kathaṃ tittirinigrahaḥ |
श्येनिकेनामुना मोकः सोल्लासस्फूर्जितस्ततः ॥ (१३।२)
śyenikenāmunā mokaḥ sollāsasphūrjitastataḥ ||
तथाधमेनामुना तु तिर्यक् क्षिप्तो न चोत्थितः । (१४।१)
tathādhamenāmunā tu tiryak kṣipto na cotthitaḥ |
वर्जयेत् सर्वमांसानि धर्मो ह्यत्र विधीयते । (२१।१)
varjayet sarvamāṃsāni dharmo hyatra vidhīyate |
सर्वभूतात्मभूतैस्तैः [॥। औ२ लेत्तेरौस्झ्झ्] परावरैः । (२२।१)
sarvabhūtātmabhūtaistaiḥ parāvaraiḥ |
एतैश्चान्यैश्च राजेन्द्र पुरा मांसं न भक्षितम् । (२४।१)
etaiścānyaiśca rājendra purā māṃsaṃ na bhakṣitam |
शारदे कौमुदपक्षे ततस्ते स्वर्गमाप्नुवन् ॥ (२४।२)
śārade kaumudapakṣe tataste svargamāpnuvan ||
ब्रह्मलोके च तिष्ठन्ति कल्पमानाः स्त्रिया वृताः । (२५।१)
brahmaloke ca tiṣṭhanti kalpamānāḥ striyā vṛtāḥ |
यथा तत्रैव विहिता मृगयान्यत्र कौमुदात् ॥ (२५।२)
yathā tatraiva vihitā mṛgayānyatra kaumudāt ||
अनिषिद्धात् त्वन्यदा सा तत्रैव परिवर्जयेत् । (२६।१)
aniṣiddhāt tvanyadā sā tatraiva parivarjayet |
आरण्याः सर्वदैवत्याः प्रोक्षिताः तामसा मृगाः ॥ (२७।१)
āraṇyāḥ sarvadaivatyāḥ prokṣitāḥ tāmasā mṛgāḥ ||
युक्त्या शरदि सेवेत यथाच्छन्दं हिमागमे । (२८।१)
yuktyā śaradi seveta yathācchandaṃ himāgame |
वसन्ते तु प्रकर्षेण बलारोग्यमभीप्सुभिः ॥ (२८।२)
vasante tu prakarṣeṇa balārogyamabhīpsubhiḥ ||
धनुर्वेदाभ्यासः समविधिरनूनश्च लघुता गतेर्गात्रोत्साहः तुरगविहृतौ चातिपटुता । (२९।१)
dhanurvedābhyāsaḥ samavidhiranūnaśca laghutā gatergātrotsāhaḥ turagavihṛtau cātipaṭutā |
तथा नीतेर्योगे रसपरिचयश्चाप्यनुपमो मृगव्यायां क्षात्रो गुणसमुदयो ऽभ्यस्यत इव ॥ (२९।२)
tathā nīteryoge rasaparicayaścāpyanupamo mṛgavyāyāṃ kṣātro guṇasamudayo 'bhyasyata iva ||
इति श्रीरुद्रदेवविरचिते श्यैनिके शास्त्रे मृगयानन्तरेतिकर्तव्यता परिच्छेदः सप्तमः ॥ (३०।१)
iti śrīrudradevaviracite śyainike śāstre mṛgayānantaretikartavyatā paricchedaḥ saptamaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.