वातूलनाथसूत्रवृत्तिVātūlanāthasūtravṛtti
VNSūtraV zu VNSūtra, 3.1
Select a line for its word-by-word analysis.
श्रीमन्निष्क्रियानन्दनाथानुग्रहसमये श्रीगन्धमादनसिद्धपादैर् अकृतकपुस्तकप्रदर्शनेन या परपदे प्राप्तिर् उपदिष्टा सैव वितत्य निरूप्यते ॥ (१।०)
śrīmanniṣkriyānandanāthānugrahasamaye śrīgandhamādanasiddhapādair akṛtakapustakapradarśanena yā parapade prāptir upadiṣṭā saiva vitatya nirūpyate ||
सप्तरन्ध्रक्रमोदितसप्तशिखोल्लासात्मकः प्राणप्रवाहोदयः स एवोर्ध्वपट्टकः पूर्णवृत्त्युदयः रन्ध्रद्वयसुषिरनालिकाप्रवाहप्रसृतो ऽपानरूपो ऽधःपट्टकः पञ्चेन्द्रियशक्तिवेष्टितः पञ्चफणधर्मानिबन्धको ऽधःस्थितः ॥ (२।०)
saptarandhrakramoditasaptaśikhollāsātmakaḥ prāṇapravāhodayaḥ sa evordhvapaṭṭakaḥ pūrṇavṛttyudayaḥ randhradvayasuṣiranālikāpravāhaprasṛto 'pānarūpo 'dhaḥpaṭṭakaḥ pañcendriyaśaktiveṣṭitaḥ pañcaphaṇadharmānibandhako 'dhaḥsthitaḥ ||
तस्य वलयद्वयं जाग्रत्स्वप्नात्मकम् उन्मुद्र्य ग्रन्थिनिबन्धनम् अपहृत्य उभयपट्टोद्घट्टनात् प्राणापानद्वयविदारणान् मध्यवर्ती यः प्राणरूपो महाशून्यतास्वभावः कुलाकुलविकल्पदशोझितो ऽव्यपदेश्यमहानिरावरणनिरत्ययवेद्यवेदकनिर्मुक्तो वर्णावर्णनिवर्णोत्तीर्णः स्पर्शास्पर्शप्रथापरिवर्जित उपचारात् परमाकाशाद्यभिधानैर् अभिधीयते ॥ (३।०)
tasya valayadvayaṃ jāgratsvapnātmakam unmudrya granthinibandhanam apahṛtya ubhayapaṭṭodghaṭṭanāt prāṇāpānadvayavidāraṇān madhyavartī yaḥ prāṇarūpo mahāśūnyatāsvabhāvaḥ kulākulavikalpadaśojhito 'vyapadeśyamahānirāvaraṇaniratyayavedyavedakanirmukto varṇāvarṇanivarṇottīrṇaḥ sparśāsparśaprathāparivarjita upacārāt paramākāśādyabhidhānair abhidhīyate ||
तत्र प्रवेशः तत्समावेशतया सामरस्यावस्थितिः स एव प्राप्तमहोपदेशनामाविर्भवतीत्य् अर्थः ॥ (४।०)
tatra praveśaḥ tatsamāveśatayā sāmarasyāvasthitiḥ sa eva prāptamahopadeśanāmāvirbhavatīty arthaḥ ||
इत्थं महानयोक्तदृशा सर्वशास्त्रप्रपञ्चोत्तीर्णत्वाद् अवाच्यं किम् अपि महोपदेशसाक्षात्कारम् उभयपट्टकाकारसदसद्रूपद्वयनिवारणेन निस्तरङ्गपरव्योमसमावेशसर्वावेशविवर्जितम् आसूत्रितमहाशून्यतासमावेशम् आवेद्य इदानीं युग्मोपसंहारात् कैवल्यफलं तन्मयतया उपवर्ण्यते ॥ (५।०)
itthaṃ mahānayoktadṛśā sarvaśāstraprapañcottīrṇatvād avācyaṃ kim api mahopadeśasākṣātkāram ubhayapaṭṭakākārasadasadrūpadvayanivāraṇena nistaraṅgaparavyomasamāveśasarvāveśavivarjitam āsūtritamahāśūnyatāsamāveśam āvedya idānīṃ yugmopasaṃhārāt kaivalyaphalaṃ tanmayatayā upavarṇyate ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.