वातूलनाथसूत्रवृत्तिVātūlanāthasūtravṛtti
VNSūtraV zu VNSūtra, 8.1
Select a line for its word-by-word analysis.
रसत्रयं गुरुमुखोदितदृशा मनाग् ईषत् प्रकाश्यते ॥ (१।०)
rasatrayaṃ gurumukhoditadṛśā manāg īṣat prakāśyate ||
मूलाधारपयोधराधारप्रथिताकृत्रिमरसत्रितयाभोगे सति अनिच्छोच्छलितं निष्कामतया प्रोल्लसितं विगतबन्धं विरहितभेदप्रथात्मकसंसारावग्रहं शान्तचित्रोभयविधब्रह्मस्वरूपसमुत्तीर्णं किम् अपि निरुत्तरप्रकृष्टतरामर्शसंवित्स्वभावं परं ब्रह्मैव सततम् अनस्तमितस्थित्या विजृम्भत इत्य् अर्थः ॥ (२।०)
mūlādhārapayodharādhāraprathitākṛtrimarasatritayābhoge sati anicchocchalitaṃ niṣkāmatayā prollasitaṃ vigatabandhaṃ virahitabhedaprathātmakasaṃsārāvagrahaṃ śāntacitrobhayavidhabrahmasvarūpasamuttīrṇaṃ kim api niruttaraprakṛṣṭatarāmarśasaṃvitsvabhāvaṃ paraṃ brahmaiva satatam anastamitasthityā vijṛmbhata ity arthaḥ ||
मूलाधारस् तु प्रथमप्रतिभोल्लासमहानादविशेषः सृष्टिस्वभावः भेदाभेदात्मकसंवित्पदार्थप्रथमाश्रयभित्तिभूतत्वात् ॥ (४।०)
mūlādhāras tu prathamapratibhollāsamahānādaviśeṣaḥ sṛṣṭisvabhāvaḥ bhedābhedātmakasaṃvitpadārthaprathamāśrayabhittibhūtatvāt ||
पयोधरस् तु पयः समस्ताप्यायकत्वात् सर्वाश्रयसंवित्स्वरूपं तद् एव धारयति स्थितिप्ररोहम् अवलम्बयति यः स्पन्द आद्योन्मेष एव सर्वपदार्थावभासनात् स्थितिरूपः ॥ (५।०)
payodharas tu payaḥ samastāpyāyakatvāt sarvāśrayasaṃvitsvarūpaṃ tad eva dhārayati sthitipraroham avalambayati yaḥ spanda ādyonmeṣa eva sarvapadārthāvabhāsanāt sthitirūpaḥ ||
आधारस् तु जडाजडभावपदार्थोपसंहारकत्वात् प्रत्यावृत्तिसंवित्स्वभावः संहारः ॥ (६।०)
ādhāras tu jaḍājaḍabhāvapadārthopasaṃhārakatvāt pratyāvṛttisaṃvitsvabhāvaḥ saṃhāraḥ ||
एतत् त्रयोद्भूतं रसरूपं तत्तदनुभवचमत्कारसामरस्यम् आस्वाद्य स्वात्मनि अकृतकखमुद्रानुप्रवेशात् विमृश्य तुर्यस्वभावो महासंहाराख्यो ऽनवरतं परमाद्वयतया विभातीति रहस्यार्थः ॥ (७।०)
etat trayodbhūtaṃ rasarūpaṃ tattadanubhavacamatkārasāmarasyam āsvādya svātmani akṛtakakhamudrānupraveśāt vimṛśya turyasvabhāvo mahāsaṃhārākhyo 'navarataṃ paramādvayatayā vibhātīti rahasyārthaḥ ||
एवं निरवकाशभङ्ग्या रसत्रितयचर्चासम्प्रदायं निरूप्य इदानीं देवीचतुष्टयकथासाक्षात्कारः प्रकाश्यते ॥ (८।०)
evaṃ niravakāśabhaṅgyā rasatritayacarcāsampradāyaṃ nirūpya idānīṃ devīcatuṣṭayakathāsākṣātkāraḥ prakāśyate ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.