कुमारसंभवKumārasaṃbhava

KumSaṃ, 7

7 of 8 · 190 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अथौषधीनाम् अधिपस्य वृद्धौ तिथौ च जामित्रगुणान्वितायाम् । (१।१)

athauṣadhīnām adhipasya vṛddhau tithau ca jāmitraguṇānvitāyām |

1.2१.२

समेतबन्धुर् हिमवान् सुताया विवाहदीक्षाविधिम् अन्वतिष्ठत् ॥ (१।२)

sametabandhur himavān sutāyā vivāhadīkṣāvidhim anvatiṣṭhat ||

2.1२.१

वैवाहिकैः कौतुकसंविधानैर् गृहे गृहे व्यग्रपुरंध्रिवर्गम् । (२।१)

vaivāhikaiḥ kautukasaṃvidhānair gṛhe gṛhe vyagrapuraṃdhrivargam |

2.2२.२

आसीत् पुरं सानुमतो ऽनुरागाद् अन्तःपुरं चैककुलोपमेयम् ॥ (२।२)

āsīt puraṃ sānumato 'nurāgād antaḥpuraṃ caikakulopameyam ||

3.1३.१

संतानकाकीर्णमहापथं तच् चीनांशुकैः कल्पितकेतुमालम् । (३।१)

saṃtānakākīrṇamahāpathaṃ tac cīnāṃśukaiḥ kalpitaketumālam |

3.2३.२

भासा ज्वलत् काञ्चनतोरणानां स्थानान्तरस्वर्ग इवाबभासे ॥ (३।२)

bhāsā jvalat kāñcanatoraṇānāṃ sthānāntarasvarga ivābabhāse ||

4.1४.१

एकैव सत्याम् अपि पुत्रपङ्क्तौ चिरस्य दृष्टेव मृतोत्थितेव । (४।१)

ekaiva satyām api putrapaṅktau cirasya dṛṣṭeva mṛtotthiteva |

4.2४.२

आसन्नपाणिग्रहणेति पित्रोर् उमा विशेषोच्छ्वसितं बभूव ॥ (४।२)

āsannapāṇigrahaṇeti pitror umā viśeṣocchvasitaṃ babhūva ||

5.1५.१

अङ्काद् ययाव् अङ्कम् उदीरिताशीः सा मण्डनान् मण्डनम् अन्वभुङ्क्त । (५।१)

aṅkād yayāv aṅkam udīritāśīḥ sā maṇḍanān maṇḍanam anvabhuṅkta |

5.2५.२

संबन्धिभिन्नो ऽपि गिरेः कुलस्य स्नेहस् तदेकायतनं जगाम ॥ (५।२)

saṃbandhibhinno 'pi gireḥ kulasya snehas tadekāyatanaṃ jagāma ||

6.1६.१

मैत्रे मुहूर्ते शशलाञ्छनेन योगं गतासूत्तरफल्गुनीषु । (६।१)

maitre muhūrte śaśalāñchanena yogaṃ gatāsūttaraphalgunīṣu |

6.2६.२

तस्याः शरीरे प्रतिकर्म चक्रुर् बन्धुस्त्रियो याः पतिपुत्रवत्यः ॥ (६।२)

tasyāḥ śarīre pratikarma cakrur bandhustriyo yāḥ patiputravatyaḥ ||

7.1७.१

सा गौरसिद्धार्थनिवेशवद्भिर् दूर्वाप्रवालैः प्रतिभिन्नरागम् । (७।१)

sā gaurasiddhārthaniveśavadbhir dūrvāpravālaiḥ pratibhinnarāgam |

7.2७.२

निर्नाभिकौशेयम् उपात्तबाणम् अभ्यङ्गनेपथ्यम् अलंचकार ॥ (७।२)

nirnābhikauśeyam upāttabāṇam abhyaṅganepathyam alaṃcakāra ||

8.1८.१

बभौ च संपर्कम् उपेत्य बाला नवेन दीक्षाविधिसायकेन । (८।१)

babhau ca saṃparkam upetya bālā navena dīkṣāvidhisāyakena |

8.2८.२

करेण भानोर् बहुलावसाने संधुक्ष्यमाणेव शशाङ्कलेखा ॥ (८।२)

kareṇa bhānor bahulāvasāne saṃdhukṣyamāṇeva śaśāṅkalekhā ||

9.1९.१

तां लोध्रकल्केन हृताङ्गतैलाम् आश्यानकालेयकृताङ्गरागाम् । (९।१)

tāṃ lodhrakalkena hṛtāṅgatailām āśyānakāleyakṛtāṅgarāgām |

9.2९.२

वासो वसानाम् अभिषेकयोग्यं नार्यश् चतुष्काभिमुखं व्यनैषुः ॥ (९।२)

vāso vasānām abhiṣekayogyaṃ nāryaś catuṣkābhimukhaṃ vyanaiṣuḥ ||

10.1१०.१

विन्यस्तवैदूर्यशिलातले ऽस्मिन्न् अविद्धमुक्ताफलभक्तिचित्रे । (१०।१)

vinyastavaidūryaśilātale 'sminn aviddhamuktāphalabhakticitre |

10.2१०.२

आवर्जिताष्टापदकुम्भतोयाः सतूर्यम् एनां स्नपयांबभूवुः ॥ (१०।२)

āvarjitāṣṭāpadakumbhatoyāḥ satūryam enāṃ snapayāṃbabhūvuḥ ||

11.1११.१

सा मङ्गलस्नानविशुद्धगात्री गृहीतपत्युद्गमनीयवस्त्रा । (११।१)

sā maṅgalasnānaviśuddhagātrī gṛhītapatyudgamanīyavastrā |

11.2११.२

निर्वृत्तपर्जन्यजलाभिषेका प्रफुल्लकाशा वसुधेव रेजे ॥ (११।२)

nirvṛttaparjanyajalābhiṣekā praphullakāśā vasudheva reje ||

12.1१२.१

तस्मात् प्रदेशाच् च वितानवन्तं युक्तं मणिस्तम्भचतुष्टयेन । (१२।१)

tasmāt pradeśāc ca vitānavantaṃ yuktaṃ maṇistambhacatuṣṭayena |

12.2१२.२

पतिव्रताभिः परिगृह्य निन्ये कॢप्तासनं कौतुकवेदिमध्यम् ॥ (१२।२)

pativratābhiḥ parigṛhya ninye kḷptāsanaṃ kautukavedimadhyam ||

13.1१३.१

तां प्राङ्मुखीं तत्र निवेश्य तन्वीं क्षणं व्यलम्बन्त पुरो निषण्णाः । (१३।१)

tāṃ prāṅmukhīṃ tatra niveśya tanvīṃ kṣaṇaṃ vyalambanta puro niṣaṇṇāḥ |

13.2१३.२

भूतार्थशोभाह्रियमाणनेत्राः प्रसाधने संनिहिते ऽपि नार्यः ॥ (१३।२)

bhūtārthaśobhāhriyamāṇanetrāḥ prasādhane saṃnihite 'pi nāryaḥ ||

14.1१४.१

धूपोष्मणा त्याजितम् आर्द्रभावं केशान्तम् अन्तःकुसुमं तदीयम् । (१४।१)

dhūpoṣmaṇā tyājitam ārdrabhāvaṃ keśāntam antaḥkusumaṃ tadīyam |

14.2१४.२

पर्याक्षिपत् काचिद् उदारबन्धं दूर्वावता पाण्डुमधूकदाम्ना ॥ (१४।२)

paryākṣipat kācid udārabandhaṃ dūrvāvatā pāṇḍumadhūkadāmnā ||

15.1१५.१

विन्यस्तशुक्लागुरु चक्रुर् अस्या गोरोचनापत्रविभङ्गम् अङ्गम् । (१५।१)

vinyastaśuklāguru cakrur asyā gorocanāpatravibhaṅgam aṅgam |

15.2१५.२

सा चक्रवाकाङ्कितसैकतायास् त्रिस्रोतसः कान्तिम् अतीत्य तस्थौ ॥ (१५।२)

sā cakravākāṅkitasaikatāyās trisrotasaḥ kāntim atītya tasthau ||

16.1१६.१

लग्नद्विरेफं परिभूय पद्मं समेघलेखं शशिनश् च बिम्बम् । (१६।१)

lagnadvirephaṃ paribhūya padmaṃ sameghalekhaṃ śaśinaś ca bimbam |

16.2१६.२

तदाननश्रीर् अलकैः प्रसिद्धैश् चिछेद सादृश्यकथाप्रसङ्गम् ॥ (१६।२)

tadānanaśrīr alakaiḥ prasiddhaiś cicheda sādṛśyakathāprasaṅgam ||

17.1१७.१

कर्णार्पितो लोध्रकषायरूक्षे गोरोचनाक्षेपनितान्तगौरे । (१७।१)

karṇārpito lodhrakaṣāyarūkṣe gorocanākṣepanitāntagaure |

17.2१७.२

तस्याः कपोले परभागलाभाद् बबन्ध चक्षूंषि यवप्ररोहः ॥ (१७।२)

tasyāḥ kapole parabhāgalābhād babandha cakṣūṃṣi yavaprarohaḥ ||

18.1१८.१

रेखाविभक्तश् च विभक्तगात्र्याः किंचिन्मधूच्छिष्टविमृष्टरागः । (१८।१)

rekhāvibhaktaś ca vibhaktagātryāḥ kiṃcinmadhūcchiṣṭavimṛṣṭarāgaḥ |

18.2१८.२

कामप्य् अभिख्यां स्फुरितैर् अपुष्यद् आसन्नलावण्यफलो ऽधरोष्ठः ॥ (१८।२)

kāmapy abhikhyāṃ sphuritair apuṣyad āsannalāvaṇyaphalo 'dharoṣṭhaḥ ||

19.1१९.१

पत्युः शिरश्चन्द्रकलाम् अनेन स्पृशेति सख्या परिहासपूर्वम् । (१९।१)

patyuḥ śiraścandrakalām anena spṛśeti sakhyā parihāsapūrvam |

19.2१९.२

सा रञ्जयित्वा चरणौ कृताशीर् माल्येन तां निर्वचनं जघान ॥ (१९।२)

sā rañjayitvā caraṇau kṛtāśīr mālyena tāṃ nirvacanaṃ jaghāna ||

20.1२०.१

तस्याः सुजातोत्पलपत्रकान्ते प्रसाधिकाभिर् नयने निरीक्ष्य । (२०।१)

tasyāḥ sujātotpalapatrakānte prasādhikābhir nayane nirīkṣya |

20.2२०.२

न चक्षुषोः कान्तिविशेषबुद्ध्या कालाञ्जनं मङ्गलम् इत्य् उपात्तम् ॥ (२०।२)

na cakṣuṣoḥ kāntiviśeṣabuddhyā kālāñjanaṃ maṅgalam ity upāttam ||

21.1२१.१

सा सम्भवद्भिः कुसुमैर् लतेव ज्योतिर्भिर् उद्यद्भिर् इव त्रियामा । (२१।१)

sā sambhavadbhiḥ kusumair lateva jyotirbhir udyadbhir iva triyāmā |

21.2२१.२

सरिद् विहङ्गैर् इव लीयमानैर् आमुच्यमानाभरणा चकाशे ॥ (२१।२)

sarid vihaṅgair iva līyamānair āmucyamānābharaṇā cakāśe ||

22.1२२.१

आत्मानम् आलोक्य च शोभमानम् आदर्शबिम्बे स्तिमितायताक्षी । (२२।१)

ātmānam ālokya ca śobhamānam ādarśabimbe stimitāyatākṣī |

22.2२२.२

हरोपयाने त्वरिता बभूव स्त्रीणां प्रियालोकफलो हि वेषः ॥ (२२।२)

haropayāne tvaritā babhūva strīṇāṃ priyālokaphalo hi veṣaḥ ||

23.1२३.१

अथाङ्गुलिभ्यां हरितालम् आर्द्रं माङ्गल्यम् आदाय मनःशिलां च । (२३।१)

athāṅgulibhyāṃ haritālam ārdraṃ māṅgalyam ādāya manaḥśilāṃ ca |

23.2२३.२

कर्णावसक्तामलदन्तपत्रं माता तदीयं मुखम् उन्नमय्य ॥ (२३।२)

karṇāvasaktāmaladantapatraṃ mātā tadīyaṃ mukham unnamayya ||

24.1२४.१

उमास्तनोद्भेदम् अनुप्रवृद्धो मनोरथो यः प्रथमो बभूव । (२४।१)

umāstanodbhedam anupravṛddho manoratho yaḥ prathamo babhūva |

24.2२४.२

तम् एव मेना दुहितुः कथंचिद् विवाहदीक्षातिलकं चकार ॥ (२४।२)

tam eva menā duhituḥ kathaṃcid vivāhadīkṣātilakaṃ cakāra ||

25.1२५.१

बबन्ध चास्राकुलदृष्टिर् अस्याः स्थानान्तरे कल्पितसंनिवेशम् । (२५।१)

babandha cāsrākuladṛṣṭir asyāḥ sthānāntare kalpitasaṃniveśam |

25.2२५.२

धात्र्यङ्गुलीभिः प्रतिसार्यमाणम् ऊर्णमयं कौतुकहस्तसूत्रम् ॥ (२५।२)

dhātryaṅgulībhiḥ pratisāryamāṇam ūrṇamayaṃ kautukahastasūtram ||

26.1२६.१

क्षीरोदवेलेव सफेनपुञ्जा पर्याप्तचन्द्रेव शरत्त्रियामा । (२६।१)

kṣīrodaveleva saphenapuñjā paryāptacandreva śarattriyāmā |

26.2२६.२

नवं नवक्षौमनिवासिनी सा भूयो बभौ दर्पणम् आदधाना ॥ (२६।२)

navaṃ navakṣaumanivāsinī sā bhūyo babhau darpaṇam ādadhānā ||

27.1२७.१

ताम् अर्चिताभ्यः कुलदेवताभ्यः कुलप्रतिष्ठां प्रणमय्य माता । (२७।१)

tām arcitābhyaḥ kuladevatābhyaḥ kulapratiṣṭhāṃ praṇamayya mātā |

27.2२७.२

अकारयत् कारयितव्यदक्षा क्रमेण पादग्रहणं सतीनाम् ॥ (२७।२)

akārayat kārayitavyadakṣā krameṇa pādagrahaṇaṃ satīnām ||

28.1२८.१

अखण्डितं प्रेम लभस्व पत्युर् इत्य् उच्यते ताभिर् उमा स्म नम्रा । (२८।१)

akhaṇḍitaṃ prema labhasva patyur ity ucyate tābhir umā sma namrā |

28.2२८.२

तया तु तस्यार्धशरीरभाजा पश्चात्कृताः स्निग्धजनाशिषो ऽपि ॥ (२८।२)

tayā tu tasyārdhaśarīrabhājā paścātkṛtāḥ snigdhajanāśiṣo 'pi ||

29.1२९.१

इच्छाविभूत्योर् अनुरूपम् अद्रिस् तस्याः कृती कृत्यम् अशेषयित्वा । (२९।१)

icchāvibhūtyor anurūpam adris tasyāḥ kṛtī kṛtyam aśeṣayitvā |

29.2२९.२

सभ्यः सभायां सुहृदास्थितायां तस्थौ वृषाङ्कागमनप्रतीक्षः ॥ (२९।२)

sabhyaḥ sabhāyāṃ suhṛdāsthitāyāṃ tasthau vṛṣāṅkāgamanapratīkṣaḥ ||

30.1३०.१

तावद् वरस्यापि कुबेरशैले तत्पूर्वपाणिग्रहणानुरूपम् । (३०।१)

tāvad varasyāpi kuberaśaile tatpūrvapāṇigrahaṇānurūpam |

30.2३०.२

प्रसाधनं मातृभिर् आदृताभिर् न्यस्तं पुरस्तात् पुरशासनस्य ॥ (३०।२)

prasādhanaṃ mātṛbhir ādṛtābhir nyastaṃ purastāt puraśāsanasya ||

31.1३१.१

तद्गौरवान् मङ्गलमण्डनश्रीः सा पस्पृशे केवलम् ईश्वरेण । (३१।१)

tadgauravān maṅgalamaṇḍanaśrīḥ sā paspṛśe kevalam īśvareṇa |

31.2३१.२

स्व एव वेषः परिणेतुर् इष्टं भावान्तरं तस्य विभोः प्रपेदे ॥ (३१।२)

sva eva veṣaḥ pariṇetur iṣṭaṃ bhāvāntaraṃ tasya vibhoḥ prapede ||

32.1३२.१

बभूव भस्मैव सिताङ्गरागः कपालम् एवामलशेखरश्रीः । (३२।१)

babhūva bhasmaiva sitāṅgarāgaḥ kapālam evāmalaśekharaśrīḥ |

32.2३२.२

उपान्तभागेषु च रोचनाङ्को गजाजिनस्यैव दुकूलभावः ॥ (३२।२)

upāntabhāgeṣu ca rocanāṅko gajājinasyaiva dukūlabhāvaḥ ||

33.1३३.१

शङ्खान्तरद्योति विलोचनं यद् अन्तर्निविष्टामलपिङ्गतारम् । (३३।१)

śaṅkhāntaradyoti vilocanaṃ yad antarniviṣṭāmalapiṅgatāram |

33.2३३.२

सान्निध्यपक्षे हरितालमय्यास् तद् एव जातं तिलकक्रियायाः ॥ (३३।२)

sānnidhyapakṣe haritālamayyās tad eva jātaṃ tilakakriyāyāḥ ||

34.1३४.१

यथाप्रदेशं भुजगेश्वराणां करिष्यताम् आभरणान्तरत्वम् । (३४।१)

yathāpradeśaṃ bhujageśvarāṇāṃ kariṣyatām ābharaṇāntaratvam |

34.2३४.२

शरीरमात्रं विकृतिं प्रपेदे तथैव तस्थुः फणरत्नशोभाः ॥ (३४।२)

śarīramātraṃ vikṛtiṃ prapede tathaiva tasthuḥ phaṇaratnaśobhāḥ ||

35.1३५.१

दिवापि निष्ठ्यूतमरीचिभासा बाल्याद् अनाविष्कृतलाञ्छनेन । (३५।१)

divāpi niṣṭhyūtamarīcibhāsā bālyād anāviṣkṛtalāñchanena |

35.2३५.२

चन्द्रेण नित्यं प्रतिभिन्नमौलेश् चूडामणेः किं ग्रहणं हरस्य ॥ (३५।२)

candreṇa nityaṃ pratibhinnamauleś cūḍāmaṇeḥ kiṃ grahaṇaṃ harasya ||

36.1३६.१

इत्य् अद्भुतैकप्रभवः प्रभावात् प्रसिद्धनेपथ्यविधेर् विधाता । (३६।१)

ity adbhutaikaprabhavaḥ prabhāvāt prasiddhanepathyavidher vidhātā |

36.2३६.२

आत्मानम् आसन्नगणोपनीते खड्गे निषक्तप्रतिमं ददर्श ॥ (३६।२)

ātmānam āsannagaṇopanīte khaḍge niṣaktapratimaṃ dadarśa ||

37.1३७.१

स गोपतिं नन्दिभुजावलम्बी शार्दूलचर्मान्तरितोरुपृष्ठम् । (३७।१)

sa gopatiṃ nandibhujāvalambī śārdūlacarmāntaritorupṛṣṭham |

37.2३७.२

तद्भक्तिसंक्षिप्तबृहत्प्रमाणम् आरुह्य कैलासम् इव प्रतस्थे ॥ (३७।२)

tadbhaktisaṃkṣiptabṛhatpramāṇam āruhya kailāsam iva pratasthe ||

38.1३८.१

तं मातरो देवम् अनुव्रजन्त्यः स्ववाहनक्षोभचलावतंसाः । (३८।१)

taṃ mātaro devam anuvrajantyaḥ svavāhanakṣobhacalāvataṃsāḥ |

38.2३८.२

मुखैः प्रभामण्डलरेणुगौरैः पद्माकरं चक्रुर् इवान्तरीक्षम् ॥ (३८।२)

mukhaiḥ prabhāmaṇḍalareṇugauraiḥ padmākaraṃ cakrur ivāntarīkṣam ||

39.1३९.१

तासां च पश्चात् कनकप्रभाणां काली कपालाभरणा चकाशे । (३९।१)

tāsāṃ ca paścāt kanakaprabhāṇāṃ kālī kapālābharaṇā cakāśe |

39.2३९.२

बलाकिनी नीलपयोदराजी दूरं पुरःक्षिप्तशतह्रदेव ॥ (३९।२)

balākinī nīlapayodarājī dūraṃ puraḥkṣiptaśatahradeva ||

40.1४०.१

ततो गणैः शूलभृतः पुरोगैर् उदीरितो मङ्गलतूर्यघोषः । (४०।१)

tato gaṇaiḥ śūlabhṛtaḥ purogair udīrito maṅgalatūryaghoṣaḥ |

40.2४०.२

विमानशृङ्गाण्य् अवगाहमानः शशंस सेवावसरं सुरेभ्यः ॥ (४०।२)

vimānaśṛṅgāṇy avagāhamānaḥ śaśaṃsa sevāvasaraṃ surebhyaḥ ||

41.1४१.१

उपाददे तस्य सहस्ररश्मिस् त्वष्ट्रा नवं निर्मितम् आतपत्रम् । (४१।१)

upādade tasya sahasraraśmis tvaṣṭrā navaṃ nirmitam ātapatram |

41.2४१.२

स तद्दुकूलाद् अविदूरमौलिर् बभौ पतद्गङ्ग इवोत्तमाङ्गे ॥ (४१।२)

sa taddukūlād avidūramaulir babhau patadgaṅga ivottamāṅge ||

42.1४२.१

मूर्ते च गङ्गायमुने तदानीं सचामरे देवम् असेविषाताम् । (४२।१)

mūrte ca gaṅgāyamune tadānīṃ sacāmare devam aseviṣātām |

42.2४२.२

समुद्रगारूपविपर्यये ऽपि सहंसपाते इव लक्ष्यमाणे ॥ (४२।२)

samudragārūpaviparyaye 'pi sahaṃsapāte iva lakṣyamāṇe ||

43.1४३.१

तम् अन्वगच्छत् प्रथमो विधाता श्रीवत्सलक्ष्मा पुरुषश् च साक्षात् । (४३।१)

tam anvagacchat prathamo vidhātā śrīvatsalakṣmā puruṣaś ca sākṣāt |

43.2४३.२

जयेति वाचा महिमानम् अस्य संवर्धयन्त्या हविषेव वह्निम् ॥ (४३।२)

jayeti vācā mahimānam asya saṃvardhayantyā haviṣeva vahnim ||

44.1४४.१

एकैव मूर्तिर् बिभिदे त्रिधा सा सामान्यम् एषां प्रथमावरत्वम् । (४४।१)

ekaiva mūrtir bibhide tridhā sā sāmānyam eṣāṃ prathamāvaratvam |

44.2४४.२

विष्णोर् हरस् तस्य हरिः कदाचिद् वेधास् तयोस् ताव् अपि धातुर् आद्यौ ॥ (४४।२)

viṣṇor haras tasya hariḥ kadācid vedhās tayos tāv api dhātur ādyau ||

45.1४५.१

तं लोकपालाः पुरुहूतमुख्याः श्रीलक्षणोत्सर्गविनीतवेषाः । (४५।१)

taṃ lokapālāḥ puruhūtamukhyāḥ śrīlakṣaṇotsargavinītaveṣāḥ |

45.2४५.२

दृष्टिप्रदाने कृतनन्दिसंज्ञास् तद्दर्शिताः प्राञ्जलयः प्रणेमुः ॥ (४५।२)

dṛṣṭipradāne kṛtanandisaṃjñās taddarśitāḥ prāñjalayaḥ praṇemuḥ ||

46.1४६.१

कम्पेन मूर्ध्नः शतपत्रयोनिं वाचा हरिं वृत्रहणं स्मितेन । (४६।१)

kampena mūrdhnaḥ śatapatrayoniṃ vācā hariṃ vṛtrahaṇaṃ smitena |

46.2४६.२

आलोकमात्रेण सुरान् अशेषान् संभावयामास यथाप्रधानम् ॥ (४६।२)

ālokamātreṇa surān aśeṣān saṃbhāvayāmāsa yathāpradhānam ||

47.1४७.१

तस्मै जयाशीः ससृजे पुरस्तात् सप्तर्षिभिस् तान् स्मितपूर्वम् आह । (४७।१)

tasmai jayāśīḥ sasṛje purastāt saptarṣibhis tān smitapūrvam āha |

47.2४७.२

विवाहयज्ञे वितते ऽत्र यूयम् अध्वर्यवः पूर्ववृता मयेति ॥ (४७।२)

vivāhayajñe vitate 'tra yūyam adhvaryavaḥ pūrvavṛtā mayeti ||

48.1४८.१

विश्वावसुप्राग्रहरैः प्रवीणैः संगीयमानत्रिपुरावदानः । (४८।१)

viśvāvasuprāgraharaiḥ pravīṇaiḥ saṃgīyamānatripurāvadānaḥ |

48.2४८.२

अध्वानम् अध्वान्तविकारलङ्घ्यस् ततार ताराधिपखण्डधारी ॥ (४८।२)

adhvānam adhvāntavikāralaṅghyas tatāra tārādhipakhaṇḍadhārī ||

49.1४९.१

खे खेलगामी तम् उवाह वाहः सशब्दचामीकरकिङ्किणीकः । (४९।१)

khe khelagāmī tam uvāha vāhaḥ saśabdacāmīkarakiṅkiṇīkaḥ |

49.2४९.२

तटाभिघाताद् इव लग्नपङ्के धुन्वन् मुहुः प्रोतघने विषाणे ॥ (४९।२)

taṭābhighātād iva lagnapaṅke dhunvan muhuḥ protaghane viṣāṇe ||

50.1५०.१

स प्रापद् अप्राप्तपराभियोगं नगेन्द्रगुप्तं नगरं मुहूर्तात् । (५०।१)

sa prāpad aprāptaparābhiyogaṃ nagendraguptaṃ nagaraṃ muhūrtāt |

50.2५०.२

पुरो विलग्नैर् हरदृष्टिपातैः सुवर्णसूत्रैर् इव कृष्यमाणः ॥ (५०।२)

puro vilagnair haradṛṣṭipātaiḥ suvarṇasūtrair iva kṛṣyamāṇaḥ ||

51.1५१.१

तस्योपकण्ठे घननीलकण्ठः कुतूहलाद् उन्मुखपौरदृष्टः । (५१।१)

tasyopakaṇṭhe ghananīlakaṇṭhaḥ kutūhalād unmukhapauradṛṣṭaḥ |

51.2५१.२

स्वबाणचिह्नाद् अवतीर्य मार्गाद् आसन्नभूपृष्ठम् इयाय देवः ॥ (५१।२)

svabāṇacihnād avatīrya mārgād āsannabhūpṛṣṭham iyāya devaḥ ||

52.1५२.१

तम् ऋद्धिमद्बन्धुजनाधिरूढैर् वृन्दैर् गजानां गिरिचक्रवर्ती । (५२।१)

tam ṛddhimadbandhujanādhirūḍhair vṛndair gajānāṃ giricakravartī |

52.2५२.२

प्रत्युज्जगामागमनप्रतीतः प्रफुल्लवृक्षैः कटकैर् इव स्वैः ॥ (५२।२)

pratyujjagāmāgamanapratītaḥ praphullavṛkṣaiḥ kaṭakair iva svaiḥ ||

53.1५३.१

वर्गाव् उभौ देवमहीधराणां द्वारे पुरस्योद्घटितापिधाने । (५३।१)

vargāv ubhau devamahīdharāṇāṃ dvāre purasyodghaṭitāpidhāne |

53.2५३.२

समीयतुर् दूरविसर्पिघोषौ भिन्नैकसेतू पयसाम् इवौघौ ॥ (५३।२)

samīyatur dūravisarpighoṣau bhinnaikasetū payasām ivaughau ||

54.1५४.१

ह्रीमान् अभूद् भूमिधरो हरेण त्रैलोक्यवन्द्येन कृतप्रणामः । (५४।१)

hrīmān abhūd bhūmidharo hareṇa trailokyavandyena kṛtapraṇāmaḥ |

54.2५४.२

पूर्वं महिम्ना स हि तस्य दूरम् आवर्जितं नात्मशिरो विवेद ॥ (५४।२)

pūrvaṃ mahimnā sa hi tasya dūram āvarjitaṃ nātmaśiro viveda ||

55.1५५.१

स प्रीतियोगाद् विकसन्मुखश्रीर् जामातुर् अग्रेसरताम् उपेत्य । (५५।१)

sa prītiyogād vikasanmukhaśrīr jāmātur agresaratām upetya |

55.2५५.२

प्रावेशयन् मन्दिरम् ऋद्धम् एनम् आ गुल्फकीर्णापणमार्गपुष्पम् ॥ (५५।२)

prāveśayan mandiram ṛddham enam ā gulphakīrṇāpaṇamārgapuṣpam ||

56.1५६.१

तस्मिन् मुहूर्ते पुरसुन्दरीणाम् ईशानसंदर्शनलालसानाम् । (५६।१)

tasmin muhūrte purasundarīṇām īśānasaṃdarśanalālasānām |

56.2५६.२

प्रासादमालासु बभूवुर् इत्थं त्यक्तान्यकार्याणि विचेष्टितानि ॥ (५६।२)

prāsādamālāsu babhūvur itthaṃ tyaktānyakāryāṇi viceṣṭitāni ||

57.1५७.१

आलोकमार्गं सहसा व्रजन्त्या कयाचिद् उद्वेष्टनवान्तमाल्यः । (५७।१)

ālokamārgaṃ sahasā vrajantyā kayācid udveṣṭanavāntamālyaḥ |

57.2५७.२

बन्धुं न संभावित एव तावत् करेण रुद्धो ऽपि न केशपाशः ॥ (५७।२)

bandhuṃ na saṃbhāvita eva tāvat kareṇa ruddho 'pi na keśapāśaḥ ||

58.1५८.१

प्रसाधिकालम्बितम् अग्रपादम् आक्षिप्य काचिद् द्रवरागम् एव । (५८।१)

prasādhikālambitam agrapādam ākṣipya kācid dravarāgam eva |

58.2५८.२

उत्सृष्टलीलागतिर् आ गवाक्षाद् अलक्तकाङ्कां पदवीं ततान ॥ (५८।२)

utsṛṣṭalīlāgatir ā gavākṣād alaktakāṅkāṃ padavīṃ tatāna ||

59.1५९.१

विलोचनं दक्षिणम् अञ्जनेन संभाव्य तद्वञ्चितवामनेत्रा । (५९।१)

vilocanaṃ dakṣiṇam añjanena saṃbhāvya tadvañcitavāmanetrā |

59.2५९.२

तथैव वातायनसंनिकर्षं ययौ शलाकाम् अपरा वहन्ती ॥ (५९।२)

tathaiva vātāyanasaṃnikarṣaṃ yayau śalākām aparā vahantī ||

60.1६०.१

जालान्तरप्रेषितदृष्टिर् अन्या प्रस्थानभिन्नां न बबन्ध नीवीम् । (६०।१)

jālāntarapreṣitadṛṣṭir anyā prasthānabhinnāṃ na babandha nīvīm |

60.2६०.२

नाभिप्रविष्टाभरणप्रभेण हस्तेन तस्थाव् अवलम्ब्य वासः ॥ (६०।२)

nābhipraviṣṭābharaṇaprabheṇa hastena tasthāv avalambya vāsaḥ ||

61.1६१.१

अर्धाचिता सत्वरम् उत्थितायाः पदे पदे दुर्निमिते गलन्ती । (६१।१)

ardhācitā satvaram utthitāyāḥ pade pade durnimite galantī |

61.2६१.२

कस्याश्चिद् आसीद् रशना तदानीम् अङ्गुष्ठमूलार्पितसूत्रशेषा ॥ (६१।२)

kasyāścid āsīd raśanā tadānīm aṅguṣṭhamūlārpitasūtraśeṣā ||

62.1६२.१

तासां मुखैर् आसवगन्धगर्भैर् व्याप्तान्तराः सान्द्रकुतूहलानाम् । (६२।१)

tāsāṃ mukhair āsavagandhagarbhair vyāptāntarāḥ sāndrakutūhalānām |

62.2६२.२

विलोलनेत्रभ्रमरैर् गवाक्षाः सहस्रपत्राभरणा इवासन् ॥ (६२।२)

vilolanetrabhramarair gavākṣāḥ sahasrapatrābharaṇā ivāsan ||

63.1६३.१

तावत् पताकाकुलम् इन्दुमौलिर् उत्तोरणं राजपथं प्रपेदे । (६३।१)

tāvat patākākulam indumaulir uttoraṇaṃ rājapathaṃ prapede |

63.2६३.२

प्रासादशृङ्गाणि दिवापि कुर्वञ् ज्योत्स्नाभिषेकद्विगुणद्युतीनि ॥ (६३।२)

prāsādaśṛṅgāṇi divāpi kurvañ jyotsnābhiṣekadviguṇadyutīni ||

64.1६४.१

तम् एकदृश्यं नयनैः पिबन्त्यो नार्यो न जग्मुर् विषयान्तराणि । (६४।१)

tam ekadṛśyaṃ nayanaiḥ pibantyo nāryo na jagmur viṣayāntarāṇi |

64.2६४.२

तथा हि शेषेन्द्रियवृत्तिर् आसां सर्वात्मना चक्षुर् इव प्रविष्टा ॥ (६४।२)

tathā hi śeṣendriyavṛttir āsāṃ sarvātmanā cakṣur iva praviṣṭā ||

65.1६५.१

स्थाने तपो दुश्चरम् एतदर्थम् अपर्णया पेलवयापि तप्तम् । (६५।१)

sthāne tapo duścaram etadartham aparṇayā pelavayāpi taptam |

65.2६५.२

या दास्यम् अप्य् अस्य लभेत नारी सा स्यात् कृतार्था किमुताङ्कशय्याम् ॥ (६५।२)

yā dāsyam apy asya labheta nārī sā syāt kṛtārthā kimutāṅkaśayyām ||

66.1६६.१

परस्परेण स्पृहणीयशोभं न चेद् इदं द्वन्द्वम् अयोजयिष्यत् । (६६।१)

paraspareṇa spṛhaṇīyaśobhaṃ na ced idaṃ dvandvam ayojayiṣyat |

66.2६६.२

अस्मिन् द्वये रूपविधानयत्नः पत्युः प्रजानां विफलो ऽभविष्यत् ॥ (६६।२)

asmin dvaye rūpavidhānayatnaḥ patyuḥ prajānāṃ viphalo 'bhaviṣyat ||

67.1६७.१

न नूनम् आरूढरुषा शरीरम् अनेन दग्धं कुसुमायुधस्य । (६७।१)

na nūnam ārūḍharuṣā śarīram anena dagdhaṃ kusumāyudhasya |

67.2६७.२

व्रीडाद् अमुं देवम् उदीक्ष्य मन्ये संन्यस्तदेहः स्वयम् एव कामः ॥ (६७।२)

vrīḍād amuṃ devam udīkṣya manye saṃnyastadehaḥ svayam eva kāmaḥ ||

68.1६८.१

अनेन संबन्धम् उपेत्य दिष्ट्या मनोरथप्रार्थितम् ईश्वरेण । (६८।१)

anena saṃbandham upetya diṣṭyā manorathaprārthitam īśvareṇa |

68.2६८.२

मूर्धानम् आलि क्षितिधारणोच्चम् उच्चैस्तरां वक्ष्यति शैलराजः ॥ (६८।२)

mūrdhānam āli kṣitidhāraṇoccam uccaistarāṃ vakṣyati śailarājaḥ ||

69.1६९.१

इत्य् ओषधिप्रस्थविलासिनीनां शृण्वन् कथाः श्रोत्रसुखास् त्रिनेत्रः । (६९।१)

ity oṣadhiprasthavilāsinīnāṃ śṛṇvan kathāḥ śrotrasukhās trinetraḥ |

69.2६९.२

केयूरचूर्णीकृतलाजमुष्टिं हिमालयस्यालयम् आससाद ॥ (६९।२)

keyūracūrṇīkṛtalājamuṣṭiṃ himālayasyālayam āsasāda ||

70.1७०.१

तत्रावतीर्याच्युतदत्तहस्तः शरद्घनाद् दीधितिमान् इवोक्ष्णः । (७०।१)

tatrāvatīryācyutadattahastaḥ śaradghanād dīdhitimān ivokṣṇaḥ |

70.2७०.२

क्रान्तानि पूर्वं कमलासनेन कक्ष्यान्तराण्य् अद्रिपतेर् विवेश ॥ (७०।२)

krāntāni pūrvaṃ kamalāsanena kakṣyāntarāṇy adripater viveśa ||

71.1७१.१

तम् अन्वग् इन्द्रप्रमुखाश् च देवाः सप्तर्षिपूर्वाः परमर्षयश् च । (७१।१)

tam anvag indrapramukhāś ca devāḥ saptarṣipūrvāḥ paramarṣayaś ca |

71.2७१.२

गणाश् च गिर्यालयम् अभ्यगच्छन् प्रशस्तम् आरम्भम् इवोत्तमार्थाः ॥ (७१।२)

gaṇāś ca giryālayam abhyagacchan praśastam ārambham ivottamārthāḥ ||

72.1७२.१

तत्रेश्वरो विष्टरभाग् यथावत् सरत्नम् अर्घ्यं मधुमच् च गव्यम् । (७२।१)

tatreśvaro viṣṭarabhāg yathāvat saratnam arghyaṃ madhumac ca gavyam |

72.2७२.२

नवे दुकूले च नगोपनीतं प्रत्यग्रहीत् सर्वम् अमन्त्रवर्जम् ॥ (७२।२)

nave dukūle ca nagopanītaṃ pratyagrahīt sarvam amantravarjam ||

73.1७३.१

दुकूलवासाः स वधूसमीपं निन्ये विनीतैर् अवरोधरक्षैः । (७३।१)

dukūlavāsāḥ sa vadhūsamīpaṃ ninye vinītair avarodharakṣaiḥ |

73.2७३.२

वेलासमीपं स्फुटफेनराजिर् नवैर् उदन्वान् इव चन्द्रपादैः ॥ (७३।२)

velāsamīpaṃ sphuṭaphenarājir navair udanvān iva candrapādaiḥ ||

74.1७४.१

तया प्रवृद्धाननचन्द्रकान्त्या प्रफुल्लचक्षुःकुमुदः कुमार्या । (७४।१)

tayā pravṛddhānanacandrakāntyā praphullacakṣuḥkumudaḥ kumāryā |

74.2७४.२

प्रसन्नचेतःसलिलः शिवो ऽभूत् संसृज्यमानः शरदेव लोकः ॥ (७४।२)

prasannacetaḥsalilaḥ śivo 'bhūt saṃsṛjyamānaḥ śaradeva lokaḥ ||

75.1७५.१

तयोः समापत्तिषु कातराणि किंचिद्व्यवस्थापितसंहृतानि । (७५।१)

tayoḥ samāpattiṣu kātarāṇi kiṃcidvyavasthāpitasaṃhṛtāni |

75.2७५.२

ह्रीयन्त्रणां तत्क्षणम् अन्वभूवन्न् अन्योन्यलोलानि विलोचनानि ॥ (७५।२)

hrīyantraṇāṃ tatkṣaṇam anvabhūvann anyonyalolāni vilocanāni ||

76.1७६.१

तस्याः करं शैलगुरूपनीतं जग्राह ताम्राङ्गुलिम् अष्टमूर्तिः । (७६।१)

tasyāḥ karaṃ śailagurūpanītaṃ jagrāha tāmrāṅgulim aṣṭamūrtiḥ |

76.2७६.२

उमातनौ गूढतनोः स्मरस्य तच्छङ्किनः पूर्वम् इव प्ररोहम् ॥ (७६।२)

umātanau gūḍhatanoḥ smarasya tacchaṅkinaḥ pūrvam iva praroham ||

77.1७७.१

रोमोद्गमः प्रादुरभूद् उमायाः स्विन्नाङ्गुलिः पुङ्गवकेतुर् आसीत् । (७७।१)

romodgamaḥ prādurabhūd umāyāḥ svinnāṅguliḥ puṅgavaketur āsīt |

77.2७७.२

वृत्तिस् तयोः पाणिसमागमेन समं विभक्तेव मनोभवस्य ॥ (७७।२)

vṛttis tayoḥ pāṇisamāgamena samaṃ vibhakteva manobhavasya ||

78.1७८.१

प्रयुक्तपाणिग्रहणं यद् अन्यद् वधूवरं पुष्यति कान्तिम् अग्र्याम् । (७८।१)

prayuktapāṇigrahaṇaṃ yad anyad vadhūvaraṃ puṣyati kāntim agryām |

78.2७८.२

सान्निध्ययोगाद् अनयोस् तदानीं किं कथ्यते श्रीर् उभयस्य तस्य ॥ (७८।२)

sānnidhyayogād anayos tadānīṃ kiṃ kathyate śrīr ubhayasya tasya ||

79.1७९.१

प्रदक्षिणप्रक्रमणात् कृशानोर् उदर्चिषस् तन् मिथुनं चकाशे । (७९।१)

pradakṣiṇaprakramaṇāt kṛśānor udarciṣas tan mithunaṃ cakāśe |

79.2७९.२

मेरोर् उपान्तेष्व् इव वर्तमानम् अन्योन्यसंसक्तम् अहस्त्रियामम् ॥ (७९।२)

meror upānteṣv iva vartamānam anyonyasaṃsaktam ahastriyāmam ||

80.1८०.१

तौ दम्पती त्रिः परिणीय वह्निम् कराग्रसंस्पर्शनिमीलिताक्षीम् । (८०।१)

tau dampatī triḥ pariṇīya vahnim karāgrasaṃsparśanimīlitākṣīm |

80.2८०.२

तां कारयामास वधूं पुरोधास् तस्मिन् समिद्धार्चिषि लाजमोक्षम् ॥ (८०।२)

tāṃ kārayāmāsa vadhūṃ purodhās tasmin samiddhārciṣi lājamokṣam ||

81.1८१.१

सा लाजधूमाञ्जलिम् इष्टगन्धं गुरूपदेशाद् वदनं निनाय । (८१।१)

sā lājadhūmāñjalim iṣṭagandhaṃ gurūpadeśād vadanaṃ nināya |

81.2८१.२

कपोलसंसर्पिशिखः स तस्या मुहूर्तकर्णोत्पलतां प्रपेदे ॥ (८१।२)

kapolasaṃsarpiśikhaḥ sa tasyā muhūrtakarṇotpalatāṃ prapede ||

82.1८२.१

तद् ईषदार्द्रारुणगण्डलेखम् उच्छ्वासिकालाञ्जनरागम् अक्ष्णोः । (८२।१)

tad īṣadārdrāruṇagaṇḍalekham ucchvāsikālāñjanarāgam akṣṇoḥ |

82.2८२.२

वधूमुखं क्लान्तयवावतंसम् आचारधूमग्रहणाद् बभूव ॥ (८२।२)

vadhūmukhaṃ klāntayavāvataṃsam ācāradhūmagrahaṇād babhūva ||

83.1८३.१

वधूं द्विजः प्राह तवैष वत्से वह्निर् विवाहं प्रति पूर्वसाक्षी । (८३।१)

vadhūṃ dvijaḥ prāha tavaiṣa vatse vahnir vivāhaṃ prati pūrvasākṣī |

83.2८३.२

शिवेन भर्त्रा सह धर्मचर्या कार्या त्वया मुक्तविचारयेति ॥ (८३।२)

śivena bhartrā saha dharmacaryā kāryā tvayā muktavicārayeti ||

84.1८४.१

आलोचनान्तं श्रवणे वितत्य पीतं गुरोस् तद्वचनं भवान्या । (८४।१)

ālocanāntaṃ śravaṇe vitatya pītaṃ guros tadvacanaṃ bhavānyā |

84.2८४.२

निदाघकालोल्बणतापयेव माहेन्द्रम् अम्भः प्रथमं पृथिव्या ॥ (८४।२)

nidāghakālolbaṇatāpayeva māhendram ambhaḥ prathamaṃ pṛthivyā ||

85.1८५.१

ध्रुवेण भर्त्रा ध्रुवदर्शनाय प्रयुज्यमाना प्रियदर्शनेन । (८५।१)

dhruveṇa bhartrā dhruvadarśanāya prayujyamānā priyadarśanena |

85.2८५.२

सा दृष्ट इत्य् आननम् उन्नमय्य ह्रीसन्नकण्ठी कथमप्य् उवाच ॥ (८५।२)

sā dṛṣṭa ity ānanam unnamayya hrīsannakaṇṭhī kathamapy uvāca ||

86.1८६.१

इत्थं विधिज्ञेन पुरोहितेन प्रयुक्तपाणिग्रहणोपचारौ । (८६।१)

itthaṃ vidhijñena purohitena prayuktapāṇigrahaṇopacārau |

86.2८६.२

प्रणेमतुस् तौ पितरौ प्रजानां पद्मासनस्थाय पितामहाय ॥ (८६।२)

praṇematus tau pitarau prajānāṃ padmāsanasthāya pitāmahāya ||

87.1८७.१

वधूर् विधात्रा प्रतिनन्द्यते स्म कल्याणि वीरप्रसवा भवेति । (८७।१)

vadhūr vidhātrā pratinandyate sma kalyāṇi vīraprasavā bhaveti |

87.2८७.२

वाचस्पतिः सन्न् अपि सो ऽष्टमूर्त्ताव् आशास्य चिन्तास्तिमितो बभूव ॥ (८७।२)

vācaspatiḥ sann api so 'ṣṭamūrttāv āśāsya cintāstimito babhūva ||

88.1८८.१

कॢप्तोपचारां चतुरस्रवेदीं ताव् एत्य पश्चात् कनकासनस्थौ । (८८।१)

kḷptopacārāṃ caturasravedīṃ tāv etya paścāt kanakāsanasthau |

88.2८८.२

जायापती लौकिकम् एषितव्यम् आर्द्राक्षतारोपणम् अन्वभूताम् ॥ (८८।२)

jāyāpatī laukikam eṣitavyam ārdrākṣatāropaṇam anvabhūtām ||

89.1८९.१

पत्रान्तलग्नैर् जलबिन्दुजालैर् आकृष्टमुक्ताफलजालशोभम् । (८९।१)

patrāntalagnair jalabindujālair ākṛṣṭamuktāphalajālaśobham |

89.2८९.२

तयोर् उपर्य् आयतनालदण्डम् आधत्त लक्ष्मीः कमलातपत्रम् ॥ (८९।२)

tayor upary āyatanāladaṇḍam ādhatta lakṣmīḥ kamalātapatram ||

90.1९०.१

द्विधा प्रयुक्तेन च वाङ्मयेन सरस्वती तन् मिथुनं नुनाव । (९०।१)

dvidhā prayuktena ca vāṅmayena sarasvatī tan mithunaṃ nunāva |

90.2९०.२

संस्कारपूतेन वरं वरेण्यं वधूं सुखग्राह्यनिबन्धनेन ॥ (९०।२)

saṃskārapūtena varaṃ vareṇyaṃ vadhūṃ sukhagrāhyanibandhanena ||

91.1९१.१

तौ सन्धिषु व्यञ्जितवृत्तिभेदं रसान्तरेषु प्रतिबद्धरागम् । (९१।१)

tau sandhiṣu vyañjitavṛttibhedaṃ rasāntareṣu pratibaddharāgam |

91.2९१.२

अपश्यताम् अप्सरसां मुहूर्तं प्रयोगम् आद्यं ललिताङ्गहारम् ॥ (९१।२)

apaśyatām apsarasāṃ muhūrtaṃ prayogam ādyaṃ lalitāṅgahāram ||

92.1९२.१

देवास् तदन्ते हरम् ऊढभार्यं किरीटबद्धाञ्जलयो निपत्य । (९२।१)

devās tadante haram ūḍhabhāryaṃ kirīṭabaddhāñjalayo nipatya |

92.2९२.२

शापावसाने प्रतिपन्नमूर्तेर् ययाचिरे पञ्चशरस्य सेवाम् ॥ (९२।२)

śāpāvasāne pratipannamūrter yayācire pañcaśarasya sevām ||

93.1९३.१

तस्यानुमेने भगवान् विमन्युर् व्यापारम् आत्मन्य् अपि सायकानाम् । (९३।१)

tasyānumene bhagavān vimanyur vyāpāram ātmany api sāyakānām |

93.2९३.२

काले प्रयुक्ता खलु कार्यविद्भिर् विज्ञापना भर्तृषु सिद्धिम् एति ॥ (९३।२)

kāle prayuktā khalu kāryavidbhir vijñāpanā bhartṛṣu siddhim eti ||

94.1९४.१

अथ विबुधगणांस् तान् इन्दुमौलिर् विसृज्य क्षितिधरपतिकन्याम् आददानः करेण । (९४।१)

atha vibudhagaṇāṃs tān indumaulir visṛjya kṣitidharapatikanyām ādadānaḥ kareṇa |

94.2९४.२

कनककलशरक्षाभक्तिशोभासनाथं क्षितिविरचितशय्यं कौतुकागारम् आगात् ॥ (९४।२)

kanakakalaśarakṣābhaktiśobhāsanāthaṃ kṣitiviracitaśayyaṃ kautukāgāram āgāt ||

95.1९५.१

नवपरिणयलज्जाभूषणां तत्र गौरीं वदनम् अपहरन्तीं तत्कृतोत्क्षेपम् ईशः । (९५।१)

navapariṇayalajjābhūṣaṇāṃ tatra gaurīṃ vadanam apaharantīṃ tatkṛtotkṣepam īśaḥ |

95.2९५.२

अपि शयनसखीभ्यो दत्तवाचं कथंचित् प्रमथमुखविकारैर् हासयामास गूढम् ॥ (९५।२)

api śayanasakhībhyo dattavācaṃ kathaṃcit pramathamukhavikārair hāsayāmāsa gūḍham ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

KumSaṃ, 7

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit