उड्डामरेश्वरतन्त्रUḍḍāmareśvaratantra
UḍḍT, 1
Select a line for its word-by-word analysis.
प्रसादं कुरु देवेश ब्रूहि धर्मार्थसाधकम् ॥ (२।२)
prasādaṃ kuru deveśa brūhi dharmārthasādhakam ||
मन्त्रध्यानं विशेषेण तत् सर्वं वद मे प्रभो ॥ (५।२)
mantradhyānaṃ viśeṣeṇa tat sarvaṃ vada me prabho ||
अन्यच् च विविधं कार्यं प्रसादाद् ब्रूहि भैरव । (६।१)
anyac ca vividhaṃ kāryaṃ prasādād brūhi bhairava |
यस्य विज्ञानमात्रेण मनुष्यो भुवि दुर्लभः ॥ (६।२)
yasya vijñānamātreṇa manuṣyo bhuvi durlabhaḥ ||
शृणु त्वं हि वरारोहे सिद्ध्यर्थं यदि पृच्छसि । (७।२)
śṛṇu tvaṃ hi varārohe siddhyarthaṃ yadi pṛcchasi |
तद्वद् इष्यामि ते देवि तत् सर्वं समुदाहृतम् ॥ (७।३)
tadvad iṣyāmi te devi tat sarvaṃ samudāhṛtam ||
औषधैर् मन्त्रजापैश् च रिपुं हन्यान् न संशयः । (८।१)
auṣadhair mantrajāpaiś ca ripuṃ hanyān na saṃśayaḥ |
उड्डीशात् सारम् आकृष्य मयोक्तं तव भक्तितः ॥ (८।२)
uḍḍīśāt sāram ākṛṣya mayoktaṃ tava bhaktitaḥ ||
उड्डीशं च नमस्कृत्य रुद्रं चैव सुदुर्लभम् । (९।१)
uḍḍīśaṃ ca namaskṛtya rudraṃ caiva sudurlabham |
वक्ष्ये रुद्रोद्भवान् योगान् सर्वशत्रुविनाशकान् । (१०।१)
vakṣye rudrodbhavān yogān sarvaśatruvināśakān |
तैस् तु प्रयोजितैः सः प्राणान् हन्ति न संशयः ॥ (१०।२)
tais tu prayojitaiḥ saḥ prāṇān hanti na saṃśayaḥ ||
तृतीयं द्वेषणं चाथ तुर्यम् उच्चाटनं तथा ॥ (११।२)
tṛtīyaṃ dveṣaṇaṃ cātha turyam uccāṭanaṃ tathā ||
ग्रामोच्चाटं पञ्चमं च जलस्तम्भं च षष्ठकम् । (१२।१)
grāmoccāṭaṃ pañcamaṃ ca jalastambhaṃ ca ṣaṣṭhakam |
वह्नेः स्तम्भकरं चाथ वशीकरणम् उत्तमम् ॥ (१२।२)
vahneḥ stambhakaraṃ cātha vaśīkaraṇam uttamam ||
अन्यान् अपि प्रयोगांश् च बहून् शृणु वरानने । (१३।१)
anyān api prayogāṃś ca bahūn śṛṇu varānane |
भूतज्वरस्य करणम् अस्त्रशस्त्रस्य दूषणम् ॥ (१४।२)
bhūtajvarasya karaṇam astraśastrasya dūṣaṇam ||
आकर्षणं भुजंगानां मानवानां तथा ध्रुवम् । (१६।१)
ākarṣaṇaṃ bhujaṃgānāṃ mānavānāṃ tathā dhruvam |
वह्नेर् विनाशनं कुर्यात् पर्णानां हि विनाशनम् ॥ (१६।२)
vahner vināśanaṃ kuryāt parṇānāṃ hi vināśanam ||
अन्यान् बहुप्रयोगांश् च रौद्रान् रोमप्रहर्षणान् । (१८।१)
anyān bahuprayogāṃś ca raudrān romapraharṣaṇān |
विद्यामन्त्रप्रयोगादीन् औषधांश् चाभिचारिकान् ॥ (१८।२)
vidyāmantraprayogādīn auṣadhāṃś cābhicārikān ||
गुप्तागुप्ततराः कार्या रक्षितव्याः प्रयत्नतः । (१९।१)
guptāguptatarāḥ kāryā rakṣitavyāḥ prayatnataḥ |
उड्डीशं यो न जानाति स रुष्टः किं करिष्यति ॥ (१९।२)
uḍḍīśaṃ yo na jānāti sa ruṣṭaḥ kiṃ kariṣyati ||
सुमेरुं चालयेत् स्थानात् सागरैः प्लावयेन् महीम् । (२०।१)
sumeruṃ cālayet sthānāt sāgaraiḥ plāvayen mahīm |
सूर्यं च पातयेद् भूमौ नेदं मिथ्या भविष्यति ॥ (२०।२)
sūryaṃ ca pātayed bhūmau nedaṃ mithyā bhaviṣyati ||
यथैवेन्द्रस्य वज्रं च पाशं हि वरुणस्य च । (२१।१)
yathaivendrasya vajraṃ ca pāśaṃ hi varuṇasya ca |
वह्नेः शक्तिर् यथा प्रोक्ता खड्गस् तु निरृतेर् यथा । (२२।१)
vahneḥ śaktir yathā proktā khaḍgas tu nirṛter yathā |
यथा वायोश् चाङ्कुशं हि त्रिशूलं शूलपाणिनः ॥ (२२।२)
yathā vāyoś cāṅkuśaṃ hi triśūlaṃ śūlapāṇinaḥ ||
स्कन्दस्य च यथा शक्तिर् विष्णोश् चक्रं सुदर्शनम् । (२३।१)
skandasya ca yathā śaktir viṣṇoś cakraṃ sudarśanam |
तथैते च महायोगाः प्रयुक्ताः शत्रुकारणे ॥ (२३।२)
tathaite ca mahāyogāḥ prayuktāḥ śatrukāraṇe ||
संतुष्टेन प्रयुक्तेन सिध्यन्ति सुविचारतः ॥ (२४।२)
saṃtuṣṭena prayuktena sidhyanti suvicārataḥ ||
सेइज़ुरे ब्य् घोस्त्स्रतानां करणं वक्ष्ये शत्रुसाधनम् उत्तमम् । (२५।१)
seizure by ghostsratānāṃ karaṇaṃ vakṣye śatrusādhanam uttamam |
शत्रुविष्ठासमालिप्तं तथा नाम समालिखेत् ॥ (२६।२)
śatruviṣṭhāsamāliptaṃ tathā nāma samālikhet ||
चिताङ्गारेण तन्नाम्ना धूपं दद्यान् महेश्वरि । (२७।१)
citāṅgāreṇa tannāmnā dhūpaṃ dadyān maheśvari |
चितान्तः संस्थितो भूत्वा यस्य गात्रमृदाहरेत् ॥ (२७।२)
citāntaḥ saṃsthito bhūtvā yasya gātramṛdāharet ||
कृष्णाष्टम्यां चतुर्दश्याम् अष्टोत्तरशतं जपेत् । (२८।१)
kṛṣṇāṣṭamyāṃ caturdaśyām aṣṭottaraśataṃ japet |
भूतो गृह्णाति तं शीघ्रं मन्त्रेणानेन मन्त्रितः ॥ (२८।२)
bhūto gṛhṇāti taṃ śīghraṃ mantreṇānena mantritaḥ ||
उॐ नमो भगवते सर्वभूताधिपतये विरूपाक्षाय नित्यं क्रूराय दंष्ट्रिणे विकरालिने ग्रहयक्षभूतवेतालेन सह शंकर मनुष्यं दह दह पच पच गृह्ण गृह्ण गृह्णापय गृह्णापय हुं फट् स्वाहा । (२९।१)
uoṃ namo bhagavate sarvabhūtādhipataye virūpākṣāya nityaṃ krūrāya daṃṣṭriṇe vikarāline grahayakṣabhūtavetālena saha śaṃkara manuṣyaṃ daha daha paca paca gṛhṇa gṛhṇa gṛhṇāpaya gṛhṇāpaya huṃ phaṭ svāhā |
प्रत्यानयं यदीच्छेत तस्यैषा क्रियते क्रिया । (२९।२)
pratyānayaṃ yadīccheta tasyaiṣā kriyate kriyā |
गुग्गुलं प्रददेद् धूपं घृतमिश्रं समन्ततः । (३०।१)
guggulaṃ pradaded dhūpaṃ ghṛtamiśraṃ samantataḥ |
मन्त्रेण मन्त्रयित्वा तु ततः स्वास्थ्यं भवेत् किल ॥ (३०।२)
mantreṇa mantrayitvā tu tataḥ svāsthyaṃ bhavet kila ||
मन्त्रः उॐ नमः शिवाय शान्ताय प्रभाय मुक्ताय देवाधिदेवाय शुभ्रबाहवे व्याधिं शमय शमय अमुकः स्वस्थो भवतु नमो ऽस्तु ते । (३१।१)
mantraḥ uoṃ namaḥ śivāya śāntāya prabhāya muktāya devādhidevāya śubhrabāhave vyādhiṃ śamaya śamaya amukaḥ svastho bhavatu namo 'stu te |
ड़ेवेरथान्यत् सम्प्रवक्ष्यामि प्रयोगं भुवि दुर्लभम् । (३१।३)
feverathānyat sampravakṣyāmi prayogaṃ bhuvi durlabham |
नाम संलिख्य प्रकृतौ पाच्यमानायां ततः परम् । (३३।१)
nāma saṃlikhya prakṛtau pācyamānāyāṃ tataḥ param |
ततस् तु शत्रुनाम्ना च अष्टोत्तरशतं जपेत् ॥ (३३।२)
tatas tu śatrunāmnā ca aṣṭottaraśataṃ japet ||
अथ जपमन्त्रः उॐ बकामुखा चामुण्डा अमुकस्य क्षीरमांसशोणितभोजिनी अमुकं खः खः ज्वरेण गृह्ण गृह्ण गृह्णापय गृह्णापय हुं फट् स्वाहा । (३४।२)
atha japamantraḥ uoṃ bakāmukhā cāmuṇḍā amukasya kṣīramāṃsaśoṇitabhojinī amukaṃ khaḥ khaḥ jvareṇa gṛhṇa gṛhṇa gṛhṇāpaya gṛhṇāpaya huṃ phaṭ svāhā |
प्रत्यानयं यदीच्छेत तस्यैषा क्रियते क्रिया ॥ (३४।३)
pratyānayaṃ yadīccheta tasyaiṣā kriyate kriyā ||
दुग्धस्नातनामाक्षराणि तदा स्वस्थो भवेद् इति । (३५।१)
dugdhasnātanāmākṣarāṇi tadā svastho bhaved iti |
उच्चाटनअथान्यत् सम्प्रवक्ष्यामि प्रयोगं भुवि दुर्लभम् ॥ (३५।२)
uccāṭanaathānyat sampravakṣyāmi prayogaṃ bhuvi durlabham ||
येन विज्ञानमात्रेण शत्रोर् उच्चाटनं भवेत् । (३६।१)
yena vijñānamātreṇa śatror uccāṭanaṃ bhavet |
क्षिपेच् छिरसि शत्रूणां तूर्णम् उच्चाटयेद् रिपुम् ॥ (३७।२)
kṣipec chirasi śatrūṇāṃ tūrṇam uccāṭayed ripum ||
ततः संस्नापयेद् एनं गोक्षीरेण समन्वितम् । (३८।१)
tataḥ saṃsnāpayed enaṃ gokṣīreṇa samanvitam |
मुण्डनं चाथ केशानां ततः स्वस्थो भवेद् ध्रुवम् ॥ (३८।२)
muṇḍanaṃ cātha keśānāṃ tataḥ svastho bhaved dhruvam ||
उच्चाटनअथान्यत् सम्प्रवक्ष्यामि शत्रोर् उच्चाटनं वरम् । (३९।१)
uccāṭanaathānyat sampravakṣyāmi śatror uccāṭanaṃ varam |
धूपं निर्भेदकं नाम स्वयं रुद्रेण भाषितम् ॥ (३९।२)
dhūpaṃ nirbhedakaṃ nāma svayaṃ rudreṇa bhāṣitam ||
निर्मोकं सर्पराजस्य धूपम् उच्चाटयेद् रिपून् ॥ (४०।२)
nirmokaṃ sarparājasya dhūpam uccāṭayed ripūn ||
निखनेद् यस्य च द्वारे तम् उच्चाटयते हठात् ॥ (४१।२)
nikhaned yasya ca dvāre tam uccāṭayate haṭhāt ||
ब्रह्मदण्डी सुरामांसी कच्छपस्य शिरस् तथा । (४२।१)
brahmadaṇḍī surāmāṃsī kacchapasya śiras tathā |
श्मशानभस्मसंयुक्तं कपाले मानुषे न्यसेत् ॥ (४२।२)
śmaśānabhasmasaṃyuktaṃ kapāle mānuṣe nyaset ||
शत्रोर् द्वारे निखातेन तूर्णम् उच्चाटयेद् रिपून् । (४३।१)
śatror dvāre nikhātena tūrṇam uccāṭayed ripūn |
विद्वेषणअथ विद्वेषणं वक्ष्ये शत्रूणां शृणु शंकरि । (४४।१)
vidveṣaṇaatha vidveṣaṇaṃ vakṣye śatrūṇāṃ śṛṇu śaṃkari |
जातीपुष्परसैर् भाव्या सप्तरात्रं पुनः पुनः ॥ (४५।२)
jātīpuṣparasair bhāvyā saptarātraṃ punaḥ punaḥ ||
ततो मार्जारमूत्रेण सप्ताहं भावयेत् ततः । (४६।१)
tato mārjāramūtreṇa saptāhaṃ bhāvayet tataḥ |
एष धूपः प्रदातव्यः शत्रुगोत्रस्य मध्यतः ॥ (४६।२)
eṣa dhūpaḥ pradātavyaḥ śatrugotrasya madhyataḥ ||
यथा गन्धं समाघ्राति पिता पुत्रैः समं कलिः । (४७।१)
yathā gandhaṃ samāghrāti pitā putraiḥ samaṃ kaliḥ |
विद्वेषणं परं तेषां सुहृद्भिर् बान्धवैः सह ॥ (४७।२)
vidveṣaṇaṃ paraṃ teṣāṃ suhṛdbhir bāndhavaiḥ saha ||
स्वस्थीकरणकं प्रोक्तं घृतगुग्गुलधूपतः । (४८।१)
svasthīkaraṇakaṃ proktaṃ ghṛtagugguladhūpataḥ |
गृध्रास्थि शत्रुविष्ठां च द्वारमध्ये निखातयेत् । (४९।१)
gṛdhrāsthi śatruviṣṭhāṃ ca dvāramadhye nikhātayet |
सप्ताहेन भवेन् मारो यथा रुद्रेण भाषितम् ॥ (४९।२)
saptāhena bhaven māro yathā rudreṇa bhāṣitam ||
अरिष्टस्य च पत्त्राणि विषं रुधिरम् एव च ॥ (५०।२)
ariṣṭasya ca pattrāṇi viṣaṃ rudhiram eva ca ||
मोहाय च प्रयोक्तव्यः शत्रूणां नामयोगतः । (५१।१)
mohāya ca prayoktavyaḥ śatrūṇāṃ nāmayogataḥ |
शतम् अष्टोत्तरेणैव मन्त्रयित्वा विचक्षणः ॥ (५२।२)
śatam aṣṭottareṇaiva mantrayitvā vicakṣaṇaḥ ||
उॐ नमो भगवते श्रीउड्डामरेश्वराय अमुकम् उच्चाटय उच्चाटय विद्वेषय विद्वेषय स्वाहा । (५३।१)
uoṃ namo bhagavate śrīuḍḍāmareśvarāya amukam uccāṭaya uccāṭaya vidveṣaya vidveṣaya svāhā |
एकरात्रोषितो भूत्वा कृष्णाष्टम्यां समाहितः । (५३।२)
ekarātroṣito bhūtvā kṛṣṇāṣṭamyāṃ samāhitaḥ |
देवम् अभ्यर्च्य चेशानं शतम् अष्टाधिकं जपेत् ॥ (५३।३)
devam abhyarcya ceśānaṃ śatam aṣṭādhikaṃ japet ||
मन्त्रम् एतत् प्रयोक्तव्यं सिद्धये सिद्धिकाम्यया । (५४।१)
mantram etat prayoktavyaṃ siddhaye siddhikāmyayā |
शत्रुसैन्ये प्रयोक्तव्यं राज्ञश् च विजयार्थिनः ॥ (५४।२)
śatrusainye prayoktavyaṃ rājñaś ca vijayārthinaḥ ||
इन्द्रगोपकसंयुक्तं जम्बूकस्य शिरस् तथा ॥ (५५।२)
indragopakasaṃyuktaṃ jambūkasya śiras tathā ||
अमुक्ते हि प्रयोक्तव्यं सर्वं जनशतं हरेत् ॥ (५६।२)
amukte hi prayoktavyaṃ sarvaṃ janaśataṃ haret ||
श्वेतमण्डूकमांसं च मूत्रं चैव गजोष्ट्रयोः । (५८।१)
śvetamaṇḍūkamāṃsaṃ ca mūtraṃ caiva gajoṣṭrayoḥ |
गृहीत्वा समभागानि सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत् ॥ (५८।२)
gṛhītvā samabhāgāni sūkṣmacūrṇāni kārayet ||
एतानि शोषयित्वा तु कल्कं कृत्वा पुनः पुनः । (५९।१)
etāni śoṣayitvā tu kalkaṃ kṛtvā punaḥ punaḥ |
अन्ने पाने प्रदातव्यं रिपुसैन्यविनाशनम् ॥ (५९।३)
anne pāne pradātavyaṃ ripusainyavināśanam ||
स्पृष्टमात्रेण तेनैव विस्फोटास् तु समन्ततः । (६०।१)
spṛṣṭamātreṇa tenaiva visphoṭās tu samantataḥ |
तस्य देहे ज्वरस् तीव्रो भवेत् तीव्रा च वेदना ॥ (६०।२)
tasya dehe jvaras tīvro bhavet tīvrā ca vedanā ||
अथान्यत् सम्प्रवक्ष्यामि यस्य ध्यानेन साधनम् ॥ (६१।२)
athānyat sampravakṣyāmi yasya dhyānena sādhanam ||
कथितं चैव रुद्रेण त्रिदशेभ्यः प्रसादतः । (६२।१)
kathitaṃ caiva rudreṇa tridaśebhyaḥ prasādataḥ |
रुधिरं कृष्णसर्पस्य कुक्कुटस्य तु कस्यचित् ॥ (६२।२)
rudhiraṃ kṛṣṇasarpasya kukkuṭasya tu kasyacit ||
कच्छपस्य मयूराणां रोचनं जात्यञ्जनं तथा । (६३।१)
kacchapasya mayūrāṇāṃ rocanaṃ jātyañjanaṃ tathā |
कुङ्कुमं भद्रमुस्तं च तगरं कृष्णम् एव च ॥ (६३।२)
kuṅkumaṃ bhadramustaṃ ca tagaraṃ kṛṣṇam eva ca ||
अश्लेषायां तु पिष्टानि कृत्वा पात्रे च राजते ॥ (६४।२)
aśleṣāyāṃ tu piṣṭāni kṛtvā pātre ca rājate ||
दशाहं स्थापयेद् भूम्यां पश्चाद् उद्धृत्य लेपयेत् । (६५।१)
daśāhaṃ sthāpayed bhūmyāṃ paścād uddhṛtya lepayet |
अथालिपेत् तु गात्राणि स कृत्वास्थीन्य् अथापि वा । (६६।१)
athālipet tu gātrāṇi sa kṛtvāsthīny athāpi vā |
फलपुष्पे तथा पत्त्रे धूपसत्तैस् तथैव च ॥ (६६।२)
phalapuṣpe tathā pattre dhūpasattais tathaiva ca ||
अन्ने पाने मन्त्रयित्वा प्रयुञ्जीत विधानतः ॥ (६७।२)
anne pāne mantrayitvā prayuñjīta vidhānataḥ ||
उॐ नमो भगवते रुद्राय शान्ताय दिव्ययोगाय दिव्यरूपाय जटिलब्रह्मचारिणे अगदोक्षित्रिदशैव महाबलशतं मनोहं ठः ठः स्वाहा । (६८।१)
uoṃ namo bhagavate rudrāya śāntāya divyayogāya divyarūpāya jaṭilabrahmacāriṇe agadokṣitridaśaiva mahābalaśataṃ manohaṃ ṭhaḥ ṭhaḥ svāhā |
पीड्यमानं जपेन् मन्त्रं शुचिर् भूत्वा समाहितः । (६८।२)
pīḍyamānaṃ japen mantraṃ śucir bhūtvā samāhitaḥ |
अष्टोत्तरसहस्रं तु ततो मन्त्रम् इमं जपेत् ॥ (६८।३)
aṣṭottarasahasraṃ tu tato mantram imaṃ japet ||
कन्यया पेषयेच्चैव गोष्ठमध्ये प्रयत्नतः । (६९।१)
kanyayā peṣayeccaiva goṣṭhamadhye prayatnataḥ |
तदशक्तौ चितायां तु यथाशक्ति पुनः पुनः ॥ (६९।२)
tadaśaktau citāyāṃ tu yathāśakti punaḥ punaḥ ||
स्वयं रुद्रेण सम्प्रोक्तं सर्वकार्यप्रसाधकम् । (७०।१)
svayaṃ rudreṇa samproktaṃ sarvakāryaprasādhakam |
सर्वे चैव प्रयोक्तव्याः सर्वशत्रुविनाशकाः ॥ (७०।२)
sarve caiva prayoktavyāḥ sarvaśatruvināśakāḥ ||
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन रक्षितव्याः प्रयोगवान् । (७१।१)
tasmāt sarvaprayatnena rakṣitavyāḥ prayogavān |
अभुक्ते नैव प्रोक्त यं क्रूरे पापजने तथा ॥ (७१।२)
abhukte naiva prokta yaṃ krūre pāpajane tathā ||
दातव्यं भक्तियुक्ताय शास्त्रज्ञायामरेश्वरि । (७२।१)
dātavyaṃ bhaktiyuktāya śāstrajñāyāmareśvari |
इति पार्वतीशिवसंवादे वीरभद्रेश्वरतन्त्रोद्धृते उड्डामरेश्वरमहातन्त्रे प्रथमः पटलः ॥ (७२।२)
iti pārvatīśivasaṃvāde vīrabhadreśvaratantroddhṛte uḍḍāmareśvaramahātantre prathamaḥ paṭalaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.