उड्डामरेश्वरतन्त्रUḍḍāmareśvaratantra
UḍḍT, 7
Select a line for its word-by-word analysis.
यस्याः प्रयोगमात्रेण देवता यान्ति वश्यताम् ॥ (१।३)
yasyāḥ prayogamātreṇa devatā yānti vaśyatām ||
ओषधी सा बुधैः प्रोक्ता चाण्डाली लोकविश्रुता । (२।१)
oṣadhī sā budhaiḥ proktā cāṇḍālī lokaviśrutā |
एकपत्त्री द्विपत्त्री च त्रिपत्त्री तुर्यपत्त्रिका । (३।१)
ekapattrī dvipattrī ca tripattrī turyapattrikā |
एकपत्त्री तु स्वाङ्गमलसंयुक्ता स्त्रियं वशम् आनयति द्विपत्त्री राज्ञो राजपुरुषान् । (४।२)
ekapattrī tu svāṅgamalasaṃyuktā striyaṃ vaśam ānayati dvipattrī rājño rājapuruṣān |
त्रिपत्त्री श्रीशाकमरिचसहिता दुष्टां चमूं वशम् आनयति चतुष्पत्त्री च कन्दुसहिता मत्तदुष्टगजं वशम् आनयति । (४।३)
tripattrī śrīśākamaricasahitā duṣṭāṃ camūṃ vaśam ānayati catuṣpattrī ca kandusahitā mattaduṣṭagajaṃ vaśam ānayati |
अथोत्पाटनविधिः कथ्यते शनिवारे शुचिर् भूत्वा सायं संध्यादिकं विधाय गन्धपुष्पधूपदीपनैवेद्यादिभिः पञ्चोपचारैः पूजादिकं विधाय अक्षतं फलं हस्ते गृहीत्वा ओषधिसमीपे स्थित्वाभिमन्त्रणं कुर्यात् । (४।४)
athotpāṭanavidhiḥ kathyate śanivāre śucir bhūtvā sāyaṃ saṃdhyādikaṃ vidhāya gandhapuṣpadhūpadīpanaivedyādibhiḥ pañcopacāraiḥ pūjādikaṃ vidhāya akṣataṃ phalaṃ haste gṛhītvā oṣadhisamīpe sthitvābhimantraṇaṃ kuryāt |
ततो ऽनुदिते भानौ खदिरकाष्ठकलिकेन खनयेत् । (४।५)
tato 'nudite bhānau khadirakāṣṭhakalikena khanayet |
तत्र मन्त्रः येन त्वां खनते ब्रह्मा हृषीकेशो महेश्वरः । (४।६)
tatra mantraḥ yena tvāṃ khanate brahmā hṛṣīkeśo maheśvaraḥ |
तेन त्वां खनयिष्यामि तिष्ठ तिष्ठ महौषधि । (४।८)
tena tvāṃ khanayiṣyāmi tiṣṭha tiṣṭha mahauṣadhi |
शुचिर् आरभ्य एकान्ते प्रभाते मन्त्रमुक्तितः ॥ (४।१०)
śucir ārabhya ekānte prabhāte mantramuktitaḥ ||
संग्राह्यम् औषधं सिद्ध्यै न भवन्ति हि काष्ठवत् । (५।१)
saṃgrāhyam auṣadhaṃ siddhyai na bhavanti hi kāṣṭhavat |
नमो ऽस्त्व् अमृतसम्भूते बलवीर्यविवर्धिनि ॥ (५।२)
namo 'stv amṛtasambhūte balavīryavivardhini ||
येन चानेन मन्त्रेण खनित्वोत्पाट्यमानं कृत्वा यः पूर्वम् आनीतो यो ऽन्यथा भवेत् । (६।२)
yena cānena mantreṇa khanitvotpāṭyamānaṃ kṛtvā yaḥ pūrvam ānīto yo 'nyathā bhavet |
मम कार्ये कृते सिद्धे इतस् त्वं हि गमिष्यसि । (७।१)
mama kārye kṛte siddhe itas tvaṃ hi gamiṣyasi |
अनेन मन्त्रेण पुष्यर्क्षे हस्तर्क्षे वा नक्षत्रे सर्वाश् चौषध्य उत्पाटनीया यैर् नरैश् च उदिते भानौ ओषध्यः खन्यन्ते उत्पाट्यन्ते उत्पद्यन्ते वा तासां रविकिरणपीतप्रभावेनावीर्यप्रभावो भवति । (७।३)
anena mantreṇa puṣyarkṣe hastarkṣe vā nakṣatre sarvāś cauṣadhya utpāṭanīyā yair naraiś ca udite bhānau oṣadhyaḥ khanyante utpāṭyante utpadyante vā tāsāṃ ravikiraṇapītaprabhāvenāvīryaprabhāvo bhavati |
यद्य् उदिते भास्करे उत्पाट्यन्ते तदा तासां पूजा कर्तव्या । (७।५)
yady udite bhāskare utpāṭyante tadā tāsāṃ pūjā kartavyā |
जपारक्तोत्पलरक्तकरवीररक्तचन्दनकुङ्कुमेन गव्यगोमयेन सपादहस्तभूमिं संलिप्य तन्मध्ये चतुरस्रं कारयेत् । (७।६)
japāraktotpalaraktakaravīraraktacandanakuṅkumena gavyagomayena sapādahastabhūmiṃ saṃlipya tanmadhye caturasraṃ kārayet |
रक्तचन्दनकुङ्कुमाभ्यां तन्मध्ये वर्तुलं वितस्तिमात्रं भानुं पूजयेत् । (७।७)
raktacandanakuṅkumābhyāṃ tanmadhye vartulaṃ vitastimātraṃ bhānuṃ pūjayet |
ततो रक्तभक्तपुष्परक्तैर् वक्ष्यमाणमन्त्रेण बलिं दद्यात् । (७।९)
tato raktabhaktapuṣparaktair vakṣyamāṇamantreṇa baliṃ dadyāt |
उॐ द्रां द्रीं द्रूं द्रैं द्रौं द्रः सः स्वाहा । (७।१०)
uoṃ drāṃ drīṃ drūṃ draiṃ drauṃ draḥ saḥ svāhā |
अनेन मन्त्रेण पूजां कृत्वोत्पाटयेद् वीर्ययुक्ता भवति सर्वकार्यक्षमा भवति ॥ (७।११)
anena mantreṇa pūjāṃ kṛtvotpāṭayed vīryayuktā bhavati sarvakāryakṣamā bhavati ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.