उड्डामरेश्वरतन्त्रUḍḍāmareśvaratantra
UḍḍT, 2
Select a line for its word-by-word analysis.
जलस्तम्भनअथान्यत् सम्प्रवक्ष्यामि जलस्तम्भनम् उत्तमम् । (१।१)
jalastambhanaathānyat sampravakṣyāmi jalastambhanam uttamam |
कुम्भीरवेल्वदंष्ट्रानि रुधिरं मांसम् एव च ॥ (१।२)
kumbhīravelvadaṃṣṭrāni rudhiraṃ māṃsam eva ca ||
न्यासकर्म ततः कृत्वा जले तिष्ठेद् यथासुखम् । (३।१)
nyāsakarma tataḥ kṛtvā jale tiṣṭhed yathāsukham |
मद्रकस्य रसं ग्राह्यं लक्षणस्य मकरस्य च ॥ (३।२)
madrakasya rasaṃ grāhyaṃ lakṣaṇasya makarasya ca ||
डुण्डुभस्य शिरो ग्राह्यं सर्वान् एकत्र कारयेत् । (४।१)
ḍuṇḍubhasya śiro grāhyaṃ sarvān ekatra kārayet |
न्यासकर्म प्रकुर्वीत सप्ताहं तिष्ठते जले । (५।१)
nyāsakarma prakurvīta saptāhaṃ tiṣṭhate jale |
तत् तैलं पाचयेत् लौहे कृष्णाष्टम्यां समाहितः ॥ (५।२)
tat tailaṃ pācayet lauhe kṛṣṇāṣṭamyāṃ samāhitaḥ ||
चतुर्मासोषितो भूत्वा देवम् अभ्यर्च्य शंकरम् । (६।१)
caturmāsoṣito bhūtvā devam abhyarcya śaṃkaram |
अभिमन्त्र्य च मन्त्रेण मृत्तिकास्नानदक्षिणम् ॥ (६।२)
abhimantrya ca mantreṇa mṛttikāsnānadakṣiṇam ||
अनेन मन्त्रयित्वा तु ततः सिध्यति नान्यथा ॥ (७।२)
anena mantrayitvā tu tataḥ sidhyati nānyathā ||
उॐ नमो भगवते उड्डामरेश्वराय जलं स्तम्भय स्तम्भय हुं फट् स्वाहा । (८।१)
uoṃ namo bhagavate uḍḍāmareśvarāya jalaṃ stambhaya stambhaya huṃ phaṭ svāhā |
लूताकरणवक्ष्ये ऽथ लूताकरणं तं शृणुष्व समासतः । (८।२)
lūtākaraṇavakṣye 'tha lūtākaraṇaṃ taṃ śṛṇuṣva samāsataḥ |
तस्य रूपं प्रवक्ष्यामि जायते यस् तु लक्षणैः । (१०।१)
tasya rūpaṃ pravakṣyāmi jāyate yas tu lakṣaṇaiḥ |
अङ्गानि धूमम् आयान्ति मूर्छयन्ति मुहुर् मुहुः ॥ (१०।२)
aṅgāni dhūmam āyānti mūrchayanti muhur muhuḥ ||
चिकित्सां तस्य वक्ष्यामि येन सम्पद्यते सुखम् ॥ (११।२)
cikitsāṃ tasya vakṣyāmi yena sampadyate sukham ||
उॐ नमो भगवते उड्डामरेश्वराय कुहलीकुर्वनी स्वाहा । (१३।१)
uoṃ namo bhagavate uḍḍāmareśvarāya kuhalīkurvanī svāhā |
मन्त्राभिमन्त्रितं कृत्वा ततः स्वस्थो भविष्यति । (१३।२)
mantrābhimantritaṃ kṛtvā tataḥ svastho bhaviṣyati |
कृष्णसर्पशिरो ग्राह्यं मुखे निःक्षिप्य सर्षपान् ॥ (१३।३)
kṛṣṇasarpaśiro grāhyaṃ mukhe niḥkṣipya sarṣapān ||
भल्लातकेन संयुक्तं कृष्णसूत्रेण वेष्टयेत् । (१४।१)
bhallātakena saṃyuktaṃ kṛṣṇasūtreṇa veṣṭayet |
वल्मीकस्य मृदः कोशे अन्तर्धूमेन पाचयेत् ॥ (१४।२)
valmīkasya mṛdaḥ kośe antardhūmena pācayet ||
विषस्य चूर्णं कृत्वा तु शत्रूणां मूर्ध्नि निःक्षिपेत् ॥ (१५।२)
viṣasya cūrṇaṃ kṛtvā tu śatrūṇāṃ mūrdhni niḥkṣipet ||
प्रस्विन्ने च ततो गात्रे लग्नास् तस्मिंस् तु सर्षपाः ॥ (१६।२)
prasvinne ca tato gātre lagnās tasmiṃs tu sarṣapāḥ ||
लूतां च सविषां कुर्यान् नात्र कार्या विचारणा । (१७।१)
lūtāṃ ca saviṣāṃ kuryān nātra kāryā vicāraṇā |
देस्त्रुच्तिओन् ओड़् थे च्रोपथ शस्यविनाशं च कथयामि समासतः ॥ (१८।२)
destruction of the cropatha śasyavināśaṃ ca kathayāmi samāsataḥ ||
येनैव कृतमात्रेण वज्रं कृत्वा विचक्षणः । (१९।१)
yenaiva kṛtamātreṇa vajraṃ kṛtvā vicakṣaṇaḥ |
क्षेत्रे सम्पातयेद् यस्मिंस् तस्मिञ् शस्यविनाशनम् ॥ (१९।२)
kṣetre sampātayed yasmiṃs tasmiñ śasyavināśanam ||
माहेन्द्रेण क्षिपेत् तत्र प्रयोगेण तु मन्त्रवित् । (२०।१)
māhendreṇa kṣipet tatra prayogeṇa tu mantravit |
अथ मन्त्रं पुनर् वक्ष्ये प्रयोगेषु प्रयोजकम् ॥ (२०।२)
atha mantraṃ punar vakṣye prayogeṣu prayojakam ||
उॐ नमो भगवते उड्डामरेश्वराय वज्रं विनाशय वज्रं सुरपतिर् आज्ञापय हुं फट् स्वाहा । (२१।२)
uoṃ namo bhagavate uḍḍāmareśvarāya vajraṃ vināśaya vajraṃ surapatir ājñāpaya huṃ phaṭ svāhā |
इमं योगं प्रयुञ्जानो विधिपूर्वेण कर्मणा । (२१।३)
imaṃ yogaṃ prayuñjāno vidhipūrveṇa karmaṇā |
पर्णानां चैव योगेन क्षिपेत् पर्णं विनश्यति ॥ (२१।४)
parṇānāṃ caiva yogena kṣipet parṇaṃ vinaśyati ||
उच्चाटनपुनर् उच्चाटनं वक्ष्ये शृणु पुत्र यथातथा । (२२।१)
uccāṭanapunar uccāṭanaṃ vakṣye śṛṇu putra yathātathā |
येनैव कृतमात्रेण ग्रामस्योच्चाटनं भवेत् ॥ (२२।२)
yenaiva kṛtamātreṇa grāmasyoccāṭanaṃ bhavet ||
ग्रामे चतुर्णां च पथां मृदम् आदाय बुद्धिमान् । (२३।१)
grāme caturṇāṃ ca pathāṃ mṛdam ādāya buddhimān |
गोमयेनाकृतिं कृत्वा ग्रामस्य च चतुर्दिशः ॥ (२३।२)
gomayenākṛtiṃ kṛtvā grāmasya ca caturdiśaḥ ||
हुत्वा चाहुतिसाहस्रं ततो भस्म समाहरेत् ॥ (२४।२)
hutvā cāhutisāhasraṃ tato bhasma samāharet ||
अभेदेन समुत्सार्य कृत्वा मुष्टिं सभस्मकम् । (२५।१)
abhedena samutsārya kṛtvā muṣṭiṃ sabhasmakam |
उॐ नमो भगवते महाकालरुद्राय त्रिपुरविनाशनकारणाय दह दह धम धम पच पच मथ मथ मोहय मोहय उन्मादय उन्मादय उच्छेदय उच्छेदय श्रीमहारुद्र आज्ञापयति शब्दकरी मोहिनी भगवती खें खें हुं फट् स्वाहा । (२६।१)
uoṃ namo bhagavate mahākālarudrāya tripuravināśanakāraṇāya daha daha dhama dhama paca paca matha matha mohaya mohaya unmādaya unmādaya ucchedaya ucchedaya śrīmahārudra ājñāpayati śabdakarī mohinī bhagavatī kheṃ kheṃ huṃ phaṭ svāhā |
उच्छेदनं भवत्य् एव रिपूणां नात्र संशयः ॥ (२६।३)
ucchedanaṃ bhavaty eva ripūṇāṃ nātra saṃśayaḥ ||
मकिन्ग् अ बल्द् हेअद्कुल्वीकारं प्रवक्ष्यामि शृणु योगं समासतः ॥ (२७।२)
making a bald headkulvīkāraṃ pravakṣyāmi śṛṇu yogaṃ samāsataḥ ||
वृषभस्य पुनः शत्रोः कृत्वा चैवाकृतिं बुधः । (२९।१)
vṛṣabhasya punaḥ śatroḥ kṛtvā caivākṛtiṃ budhaḥ |
एकविंशतिवारं हि मन्त्रेणानेन मन्त्रिताम् ॥ (२९।२)
ekaviṃśativāraṃ hi mantreṇānena mantritām ||
छेदयेत् तीव्रशस्त्रेण ततः कुल्वो भविष्यति । (३०।१)
chedayet tīvraśastreṇa tataḥ kulvo bhaviṣyati |
उॐ नमो भगवते उड्डामरेश्वराय कामप्रभञ्जनाय अमुकं च्छः च्छः स्वाहा । (३०।२)
uoṃ namo bhagavate uḍḍāmareśvarāya kāmaprabhañjanāya amukaṃ cchaḥ cchaḥ svāhā |
प्रस्थितानां च करणे मन्त्रेणानेन मन्त्रवित् ॥ (३०।३)
prasthitānāṃ ca karaṇe mantreṇānena mantravit ||
कृत्वा मधु घृताक्तं च स्थाने ह्य् अत्र प्रयोजयेत् । (३१।१)
kṛtvā madhu ghṛtāktaṃ ca sthāne hy atra prayojayet |
स्नात्वा च गव्यदुग्धेन ततः स्वस्थो भविष्यति ॥ (३१।२)
snātvā ca gavyadugdhena tataḥ svastho bhaviṣyati ||
एतद् उन्मत्तकरं चूर्णं भक्षणात् तत्करं व्रजेत् । (३३।१)
etad unmattakaraṃ cūrṇaṃ bhakṣaṇāt tatkaraṃ vrajet |
खाने पाने प्रदातव्यम् उन्मत्तः स्यान् न संशयः । (३४।१)
khāne pāne pradātavyam unmattaḥ syān na saṃśayaḥ |
उॐ नमो भगवते उड्डामरेश्वराय अमुकम् उन्मादय उन्मादय च्छः च्छः स्वाहा । (३४।२)
uoṃ namo bhagavate uḍḍāmareśvarāya amukam unmādaya unmādaya cchaḥ cchaḥ svāhā |
अजक्षीरेण शोणितेन पिबेत् तु शतपुष्पिकाम् ॥ (३४।३)
ajakṣīreṇa śoṇitena pibet tu śatapuṣpikām ||
घृतेन सह वा पीत्वा ततः सम्पद्यते सुखम् । (३५।१)
ghṛtena saha vā pītvā tataḥ sampadyate sukham |
ब्लिन्दिन्गेकविंशतिवारं हि मन्त्रितं लवणं खरम् ॥ (३५।३)
blindingekaviṃśativāraṃ hi mantritaṃ lavaṇaṃ kharam ||
करवीरककाष्ठाग्नौ मन्त्रैर् धूमेन पाचयेत् । (३६।१)
karavīrakakāṣṭhāgnau mantrair dhūmena pācayet |
लवणं तं तु संगृह्य चूर्णं कृत्वा विचक्षणः ॥ (३६।२)
lavaṇaṃ taṃ tu saṃgṛhya cūrṇaṃ kṛtvā vicakṣaṇaḥ ||
खाने पाने प्रदातव्यं मन्त्रेणानेन मन्त्रितम् । (३७।१)
khāne pāne pradātavyaṃ mantreṇānena mantritam |
मन्त्रितं शतवारं च शत्रोर् वा यस्य कस्यचित् ॥ (३७।२)
mantritaṃ śatavāraṃ ca śatror vā yasya kasyacit ||
भक्षणाच् च भवेद् अन्धो नात्र कार्या विचारणा । (३८।१)
bhakṣaṇāc ca bhaved andho nātra kāryā vicāraṇā |
उॐ नम उड्डामरेश्वराय शरीरम् अन्धं कुरु ठः ठः स्वाहा । (३८।२)
uoṃ nama uḍḍāmareśvarāya śarīram andhaṃ kuru ṭhaḥ ṭhaḥ svāhā |
अथान्यत् सम्प्रवक्ष्यामि कुष्ठीकरणम् उत्तमम् ॥ (३८।३)
athānyat sampravakṣyāmi kuṣṭhīkaraṇam uttamam ||
सप्ताहाज् जायते कुष्ठं तत्पीतं च समेधितम् ॥ (४०।२)
saptāhāj jāyate kuṣṭhaṃ tatpītaṃ ca samedhitam ||
एतस्य शमनं कुर्याद् यथा रुद्रेण भाषितम् । (४१।१)
etasya śamanaṃ kuryād yathā rudreṇa bhāṣitam |
विचूर्ण्य मधुसर्पिर्भ्यां जीर्णानि दापयेद् भिषक् । (४२।१)
vicūrṇya madhusarpirbhyāṃ jīrṇāni dāpayed bhiṣak |
शालिभक्तं पटोलं च घृतयुक्तं तु पायसम् ॥ (४२।२)
śālibhaktaṃ paṭolaṃ ca ghṛtayuktaṃ tu pāyasam ||
सोष्णं वा मुद्गचूर्णं तु शालियुक्तम् अथापि वा । (४३।१)
soṣṇaṃ vā mudgacūrṇaṃ tu śāliyuktam athāpi vā |
तस्य संदापयेद् धीमान् यस्य इच्छेत् तु जीवितम् ॥ (४४।२)
tasya saṃdāpayed dhīmān yasya icchet tu jīvitam ||
यदीच्छेज् जीवितं तस्य अङ्गं प्रक्षालयेद् ध्रुवम् ॥ (४५।२)
yadīcchej jīvitaṃ tasya aṅgaṃ prakṣālayed dhruvam ||
पदमूलस्य चूर्णं तु क्षालयेत् काञ्जिकेन तु । (४६।१)
padamūlasya cūrṇaṃ tu kṣālayet kāñjikena tu |
तैलेनोद्वर्तयेल् लिङ्गं क्षालयेत् शीतवारिणा ॥ (४६।२)
tailenodvartayel liṅgaṃ kṣālayet śītavāriṇā ||
वश्यअथान्यत् सम्प्रवक्ष्यामि वश्यादिकरणं परम् ॥ (४७।२)
vaśyaathānyat sampravakṣyāmi vaśyādikaraṇaṃ param ||
शिवनिर्माल्यं संचूर्णं यस्य मूर्ध्नि विनिक्षिपेत् । (४९।१)
śivanirmālyaṃ saṃcūrṇaṃ yasya mūrdhni vinikṣipet |
नियतं किंकरो भूत्वा यावज्जीवं स तिष्ठति ॥ (४९।२)
niyataṃ kiṃkaro bhūtvā yāvajjīvaṃ sa tiṣṭhati ||
सप्तवारं मन्त्रयित्वा मन्त्रेणानेन मन्त्रवित् । (५०।१)
saptavāraṃ mantrayitvā mantreṇānena mantravit |
उॐ नमो भगवते उड्डामरेश्वराय स्वाधिकारं साधय साधय स्वाहा । (५०।२)
uoṃ namo bhagavate uḍḍāmareśvarāya svādhikāraṃ sādhaya sādhaya svāhā |
चन्दनं तगरं कुष्ठं प्रियङ्गुनागकेसरम् ॥ (५०।३)
candanaṃ tagaraṃ kuṣṭhaṃ priyaṅgunāgakesaram ||
कृष्णधत्तूरपञ्चाङ्गं समभागं तु कारयेत् । (५१।१)
kṛṣṇadhattūrapañcāṅgaṃ samabhāgaṃ tu kārayet |
पुरुषं चाथ वा नरीं यावज्जीवं वशं नयेत् । (५२।१)
puruṣaṃ cātha vā narīṃ yāvajjīvaṃ vaśaṃ nayet |
सप्ताहं मन्त्रितं कृत्वा मन्त्रेणानेन मन्त्रवित् ॥ (५२।२)
saptāhaṃ mantritaṃ kṛtvā mantreṇānena mantravit ||
शङ्खपुष्पी ह्य् अधःपुष्पी तथा संकोचपुष्पिका । (५३।२)
śaṅkhapuṣpī hy adhaḥpuṣpī tathā saṃkocapuṣpikā |
श्वेता च गिरिकर्णी च समं सप्ताहभाविताः ॥ (५३।३)
śvetā ca girikarṇī ca samaṃ saptāhabhāvitāḥ ||
स्वशुक्रेण समायुक्ता खाने पाने प्रदापयेत् । (५४।१)
svaśukreṇa samāyuktā khāne pāne pradāpayet |
तं वशीकरणं प्रोक्तं यावज्जीवं न संशयः ॥ (५४।२)
taṃ vaśīkaraṇaṃ proktaṃ yāvajjīvaṃ na saṃśayaḥ ||
वज्रं वाथाभया लोध्रं मञ्जिष्ठा हिङ्गुपत्त्रिका । (५५।१)
vajraṃ vāthābhayā lodhraṃ mañjiṣṭhā hiṅgupattrikā |
दिव्यं वचा विशालाक्षा कम्बुग्रीवा सुशोभना ॥ (५५।२)
divyaṃ vacā viśālākṣā kambugrīvā suśobhanā ||
ददाति दशमीना च मन्त्रः कश्चित् प्रगृह्यते ॥ (५६।२)
dadāti daśamīnā ca mantraḥ kaścit pragṛhyate ||
दधि मधु नवनीतं पिप्पली शृङ्गवेरं मरिचम् अपि तु दद्यात् सप्तमं सैन्धवेन । (५८।१)
dadhi madhu navanītaṃ pippalī śṛṅgaveraṃ maricam api tu dadyāt saptamaṃ saindhavena |
यदि भवति सरोषं तक्षकेणापि दष्टं गदम् इह खलु पीत्वा निर्विषं तत्क्षणं स्यात् ॥ (५८।२)
yadi bhavati saroṣaṃ takṣakeṇāpi daṣṭaṃ gadam iha khalu pītvā nirviṣaṃ tatkṣaṇaṃ syāt ||
नछ्त्सिछ्त्मूषकस्य तु नेत्रं च सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत् । (६१।१)
Nachtsichtmūṣakasya tu netraṃ ca sūkṣmacūrṇāni kārayet |
अनेनाञ्जितनेत्रो हि रात्रौ पश्येद् यथा दिवा ॥ (६१।२)
anenāñjitanetro hi rātrau paśyed yathā divā ||
एतेषां योगमन्त्रो ऽयं मनुहीनो न सिध्यति । (६२।१)
eteṣāṃ yogamantro 'yaṃ manuhīno na sidhyati |
उॐ नमो भगवते रुद्राय शिवाय ज्योतिषां पतये देहि ज्योतींषि मतिवीर्यकरणाय स्वाहा । (६२।२)
uoṃ namo bhagavate rudrāya śivāya jyotiṣāṃ pataye dehi jyotīṃṣi mativīryakaraṇāya svāhā |
एकरात्रोषितो भूत्वा कृष्णाष्टम्यां समाहितः ॥ (६२।३)
ekarātroṣito bhūtvā kṛṣṇāṣṭamyāṃ samāhitaḥ ||
लिङ्गसम्पूजनं कृत्वा जलं चैवाभिमन्त्रयेत् । (६३।१)
liṅgasampūjanaṃ kṛtvā jalaṃ caivābhimantrayet |
दक्षिणस्यां दिशि स्थित्वा शतम् अष्टोत्तरं जपेत् ॥ (६३।२)
dakṣiṇasyāṃ diśi sthitvā śatam aṣṭottaraṃ japet ||
ततः सिध्यन्ति मन्त्राणि चाञ्जनानि समन्ततः । (६४।१)
tataḥ sidhyanti mantrāṇi cāñjanāni samantataḥ |
उॐ नमो भगवते उड्डामरेश्वराय अञ्जनमन्त्रसिद्धिं देहि मे स्वाहा इत्यञ्जनाधिकारः । (६४।२)
uoṃ namo bhagavate uḍḍāmareśvarāya añjanamantrasiddhiṃ dehi me svāhā ityañjanādhikāraḥ |
कनकस्य च बीजानि प्रियङ्गु गुग्गुलस् तथा ॥ (६४।४)
kanakasya ca bījāni priyaṅgu guggulas tathā ||
योगम् इमं समाघ्राति स वश्यो जायते भृशम् ॥ (६५।२)
yogam imaṃ samāghrāti sa vaśyo jāyate bhṛśam ||
कुष्ठं च देवदारुं च सर्वम् एकीकृतं तथा ॥ (६६।२)
kuṣṭhaṃ ca devadāruṃ ca sarvam ekīkṛtaṃ tathā ||
पिष्ट्वा तेन लिप्तगात्रो योगशक्त्या बलिष्ठया । (६७।१)
piṣṭvā tena liptagātro yogaśaktyā baliṣṭhayā |
यत्र यत्र प्रविष्टस् तु तत्र तत्र जयी भवेत् ॥ (६७।२)
yatra yatra praviṣṭas tu tatra tatra jayī bhavet ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.