बोधिचर्यावतारBodhicaryāvatāra

BoCA, 2

2 of 10 · 132 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

तच्चित्तरत्नग्रहणाय सम्यक् पूजां करोम्येष तथागतानाम् । (१।१)

taccittaratnagrahaṇāya samyak pūjāṃ karomyeṣa tathāgatānām |

1.2१.२

सद्धर्मरत्नस्य च निर्मलस्य बुद्धात्मजानां च गुणोदधीनाम् ॥ (१।२)

saddharmaratnasya ca nirmalasya buddhātmajānāṃ ca guṇodadhīnām ||

2.1२.१

यावन्ति पुष्पाणि फलानि चैव भैषज्यजातानि च यानि सन्ति । (२।१)

yāvanti puṣpāṇi phalāni caiva bhaiṣajyajātāni ca yāni santi |

2.2२.२

रत्नानि यावन्ति च सन्ति लोके जलानि च स्वच्छमनोरमाणि ॥ (२।२)

ratnāni yāvanti ca santi loke jalāni ca svacchamanoramāṇi ||

3.1३.१

महीधरा रत्नमयास्तथान्ये वनप्रदेशाश्च विवेकरम्याः । (३।१)

mahīdharā ratnamayāstathānye vanapradeśāśca vivekaramyāḥ |

3.2३.२

लताः सपुष्पाभरणोज्ज्वलाश्च द्रुमाश्च ये सत्फलनम्रशाखाः ॥ (३।२)

latāḥ sapuṣpābharaṇojjvalāśca drumāśca ye satphalanamraśākhāḥ ||

4.1४.१

देवादिलोकेषु च गन्धधूपाः कल्पद्रुमा रत्नमयाश्च वृक्षाः । (४।१)

devādilokeṣu ca gandhadhūpāḥ kalpadrumā ratnamayāśca vṛkṣāḥ |

4.2४.२

सरांसि चाम्भोरुहभूषणानि हंसस्वनात्यन्तमनोहराणि ॥ (४।२)

sarāṃsi cāmbhoruhabhūṣaṇāni haṃsasvanātyantamanoharāṇi ||

5.1५.१

अकृष्टजातानि च शस्यजातान्यन्यानि वा पूज्यविभूषणानि । (५।१)

akṛṣṭajātāni ca śasyajātānyanyāni vā pūjyavibhūṣaṇāni |

5.2५.२

आकाशधातुप्रसराविधीनि सर्वाण्यपीमान्यपरिग्रहाणि ॥ (५।२)

ākāśadhātuprasarāvidhīni sarvāṇyapīmānyaparigrahāṇi ||

6.1६.१

आदाय बुद्ध्या मुनिपुंगवेभ्यो निर्यातयाम्येष सपुत्रकेभ्यः । (६।१)

ādāya buddhyā munipuṃgavebhyo niryātayāmyeṣa saputrakebhyaḥ |

6.2६.२

गृह्णन्तु तन्मे वरदक्षिणीया महाकृपा मामनुकम्पमानाः ॥ (६।२)

gṛhṇantu tanme varadakṣiṇīyā mahākṛpā māmanukampamānāḥ ||

7.1७.१

अपुण्यवान् अस्मि महादरिद्रः पूजार्थमन्यन्मम नास्ति किंचित् । (७।१)

apuṇyavān asmi mahādaridraḥ pūjārthamanyanmama nāsti kiṃcit |

7.2७.२

अतो ममार्थाय परार्थचिन्ता गृह्णन्तु नाथा इदमात्मशक्त्या ॥ (७।२)

ato mamārthāya parārthacintā gṛhṇantu nāthā idamātmaśaktyā ||

8.1८.१

ददामि चात्मानमहं जिनेभ्यः सर्वेण सर्वं च तदात्मजेभ्यः । (८।१)

dadāmi cātmānamahaṃ jinebhyaḥ sarveṇa sarvaṃ ca tadātmajebhyaḥ |

8.2८.२

परिग्रहं मे कुरुताग्रसत्त्वाः युष्मासु दासत्वमुपैमि भक्त्या ॥ (८।२)

parigrahaṃ me kurutāgrasattvāḥ yuṣmāsu dāsatvamupaimi bhaktyā ||

9.1९.१

परिग्रहेणास्मि भवत्कृतेन निर्भीर् भवे सत्त्वहितं करोमि । (९।१)

parigraheṇāsmi bhavatkṛtena nirbhīr bhave sattvahitaṃ karomi |

9.2९.२

पूर्वं च पापं समतिक्रमामि नान्यच् च पापं प्रकरोमि भूयः ॥ (९।२)

pūrvaṃ ca pāpaṃ samatikramāmi nānyac ca pāpaṃ prakaromi bhūyaḥ ||

10.1१०.१

रत्नोज्ज्वलस्तम्भमनोरमेषु मुक्तामयोद्भासिवितानकेषु । (१०।१)

ratnojjvalastambhamanorameṣu muktāmayodbhāsivitānakeṣu |

10.2१०.२

स्वच्छोज्ज्वलस्फाटिककुट्टिमेषु सुगन्धिषु स्नानगृहेषु तेषु ॥ (१०।२)

svacchojjvalasphāṭikakuṭṭimeṣu sugandhiṣu snānagṛheṣu teṣu ||

11.1११.१

मनोज्ञगन्धोदकपुष्पपूर्णैः कुम्भैर्महारत्नमयैरनेकैः । (११।१)

manojñagandhodakapuṣpapūrṇaiḥ kumbhairmahāratnamayairanekaiḥ |

11.2११.२

स्नानं करोम्येष तथागतानां तदात्मजानां च सगीतवाद्यं ॥ (११।२)

snānaṃ karomyeṣa tathāgatānāṃ tadātmajānāṃ ca sagītavādyaṃ ||

12.1१२.१

प्रधूपितैर् धौतमलैर् अतुल्यैर्वस्त्रैश्च तेषां तनुम् उन्मृशामि । (१२।१)

pradhūpitair dhautamalair atulyairvastraiśca teṣāṃ tanum unmṛśāmi |

12.2१२.२

ततः सुरक्तानि सुधूपितानि ददामि तेभ्यो वरचीवराणि ॥ (१२।२)

tataḥ suraktāni sudhūpitāni dadāmi tebhyo varacīvarāṇi ||

13.1१३.१

दिव्यैर् मृदुश्लक्ष्णविचित्रशोभैर् वस्त्रैर् अलंकारवरैश्च तैस्तैः । (१३।१)

divyair mṛduślakṣṇavicitraśobhair vastrair alaṃkāravaraiśca taistaiḥ |

13.2१३.२

समन्तभद्राजितमञ्जुघोषलोकेश्वरादीनपि मण्डयामि ॥ (१३।२)

samantabhadrājitamañjughoṣalokeśvarādīnapi maṇḍayāmi ||

14.1१४.१

सर्वत्रिसाहस्रविसारिगन्धैर् गन्धोत्तमैस् ताननुलेपयामि । (१४।१)

sarvatrisāhasravisārigandhair gandhottamais tānanulepayāmi |

14.2१४.२

सूत्तप्तसून्मृष्टसुधौतहेमप्रभोज्ज्वलान् सर्वमुनीन्द्रकायान् ॥ (१४।२)

sūttaptasūnmṛṣṭasudhautahemaprabhojjvalān sarvamunīndrakāyān ||

15.1१५.१

मन्दारवेन्दीवरमल्लिकाद्यैः सर्वैः सुगन्धैः कुसुमैर्मनोज्ञैः । (१५।१)

mandāravendīvaramallikādyaiḥ sarvaiḥ sugandhaiḥ kusumairmanojñaiḥ |

15.2१५.२

अभ्यर्चयाम्य् अर्च्यतमान् मुनीन्द्रान् स्रग्भिश् च संस्थानमनोरमाभिः ॥ (१५।२)

abhyarcayāmy arcyatamān munīndrān sragbhiś ca saṃsthānamanoramābhiḥ ||

16.1१६.१

स्फीतस्फुरद्गन्धमनोरमैश्च तान्धूपमेघैर् उपधूपयामि । (१६।१)

sphītasphuradgandhamanoramaiśca tāndhūpameghair upadhūpayāmi |

16.2१६.२

भौज्यैश्च स्वाद्यैर्विविधैश्च पेयैस्तेभ्यो निविद्यं च निवेदयामि ॥ (१६।२)

bhaujyaiśca svādyairvividhaiśca peyaistebhyo nividyaṃ ca nivedayāmi ||

17.1१७.१

रत्नप्रदीपांश्च निवेदयामि सुवर्णपद्मेषु निविष्टपङ्क्तीन् । (१७।१)

ratnapradīpāṃśca nivedayāmi suvarṇapadmeṣu niviṣṭapaṅktīn |

17.2१७.२

गन्धोपलिप्तेषु च कुट्टिमेषु किरामि पुष्पप्रकरान्मनोज्ञान् ॥ (१७।२)

gandhopalipteṣu ca kuṭṭimeṣu kirāmi puṣpaprakarānmanojñān ||

18.1१८.१

प्रलम्बमुक्तामणिहारशोभान् आभास्वरान् दिग्मुखमण्डनांस् तान् । (१८।१)

pralambamuktāmaṇihāraśobhān ābhāsvarān digmukhamaṇḍanāṃs tān |

18.2१८.२

विमानमेघान् स्तुतिगीतरम्यान् मैत्रीमयेभ्योऽपि निवेदयामि ॥ (१८।२)

vimānameghān stutigītaramyān maitrīmayebhyo'pi nivedayāmi ||

19.1१९.१

सुवर्णदण्डैः कमनीयरूपैः संसक्तमुक्तानि समुच्छ्रितानि । (१९।१)

suvarṇadaṇḍaiḥ kamanīyarūpaiḥ saṃsaktamuktāni samucchritāni |

19.2१९.२

प्रधारयाम्येष महामुनीनां रत्नातपत्राण्यतिशोभनानि ॥ (१९।२)

pradhārayāmyeṣa mahāmunīnāṃ ratnātapatrāṇyatiśobhanāni ||

20.1२०.१

अतः परं प्रतिष्ठन्तां पूजामेघा मनोरमाः । (२०।१)

ataḥ paraṃ pratiṣṭhantāṃ pūjāmeghā manoramāḥ |

20.2२०.२

तूर्यसंगीतिमेघाश्च सर्वसत्त्वप्रहर्षणाः ॥ (२०।२)

tūryasaṃgītimeghāśca sarvasattvapraharṣaṇāḥ ||

21.1२१.१

सर्वसद्धर्मरत्नेषु चैत्येषु प्रतिमासु च । (२१।१)

sarvasaddharmaratneṣu caityeṣu pratimāsu ca |

21.2२१.२

पुष्परत्नादिवर्षाश्च प्रवर्तन्तां निरन्तरम् ॥ (२१।२)

puṣparatnādivarṣāśca pravartantāṃ nirantaram ||

22.1२२.१

मञ्जुघोषप्रभृतयः पूजयन्ति यथा जिनान् । (२२।१)

mañjughoṣaprabhṛtayaḥ pūjayanti yathā jinān |

22.2२२.२

तथा तथागतान् नाथान् सपुत्रान् पूजयाम्यहम् ॥ (२२।२)

tathā tathāgatān nāthān saputrān pūjayāmyaham ||

23.1२३.१

स्वराङ्गसागरैः स्तोत्रैः स्तौमि चाहं गुणोदधीन् । (२३।१)

svarāṅgasāgaraiḥ stotraiḥ staumi cāhaṃ guṇodadhīn |

23.2२३.२

स्तुतिसंगीतिमेघाश्च संभवन्त्वेष्व् अनन्यथा ॥ (२३।२)

stutisaṃgītimeghāśca saṃbhavantveṣv ananyathā ||

24.1२४.१

सर्वक्षेत्राणुसंख्यैश्च प्रणामैः प्रणमाम्यहम् । (२४।१)

sarvakṣetrāṇusaṃkhyaiśca praṇāmaiḥ praṇamāmyaham |

24.2२४.२

सर्वत्राध्वगतान्बुद्धान्सहधर्मगणोत्तमान् ॥ (२४।२)

sarvatrādhvagatānbuddhānsahadharmagaṇottamān ||

25.1२५.१

सर्चचैत्यानि वन्देऽहं बोधिसत्त्वाश्रयांस्तथा । (२५।१)

sarcacaityāni vande'haṃ bodhisattvāśrayāṃstathā |

25.2२५.२

नमः करोम्युपाध्यायान् अभिवन्द्यान् यतींस्तथा ॥ (२५।२)

namaḥ karomyupādhyāyān abhivandyān yatīṃstathā ||

26.1२६.१

बुद्धं गच्छामि शरणं यावद् आबोधिमण्डतः । (२६।१)

buddhaṃ gacchāmi śaraṇaṃ yāvad ābodhimaṇḍataḥ |

26.2२६.२

धर्मं गच्छामि शरणं बोधिसत्त्वगणं तथा ॥ (२६।२)

dharmaṃ gacchāmi śaraṇaṃ bodhisattvagaṇaṃ tathā ||

27.1२७.१

विज्ञापयामि सम्बुद्धान्सर्वदिक्षु व्यवस्थितान् । (२७।१)

vijñāpayāmi sambuddhānsarvadikṣu vyavasthitān |

27.2२७.२

महाकारुणिकांश्चापि बोधिसत्त्वान्कृताञ्जलिः ॥ (२७।२)

mahākāruṇikāṃścāpi bodhisattvānkṛtāñjaliḥ ||

28.1२८.१

अनादिमति संसारे जन्मन्यत्रैव वा पुनः । (२८।१)

anādimati saṃsāre janmanyatraiva vā punaḥ |

28.2२८.२

यन्मया पशुना पापं कृतं कारितमेव वा ॥ (२८।२)

yanmayā paśunā pāpaṃ kṛtaṃ kāritameva vā ||

29.1२९.१

यच् चानुमोदितं किंचिदात्मघाताय मोहतः । (२९।१)

yac cānumoditaṃ kiṃcidātmaghātāya mohataḥ |

29.2२९.२

तदत्ययं देशयामि पश्चात्तापेन तापितः ॥ (२९।२)

tadatyayaṃ deśayāmi paścāttāpena tāpitaḥ ||

30.1३०.१

रत्नत्रयेऽपकारो यो मातापितृषु वा मया । (३०।१)

ratnatraye'pakāro yo mātāpitṛṣu vā mayā |

30.2३०.२

गुरुष्वन्येषु वा क्षेपात्कायवाग्बुद्धिभिः कृतः ॥ (३०।२)

guruṣvanyeṣu vā kṣepātkāyavāgbuddhibhiḥ kṛtaḥ ||

31.1३१.१

अनेकदोषदुष्टेन मया पापेन नायकाः । (३१।१)

anekadoṣaduṣṭena mayā pāpena nāyakāḥ |

31.2३१.२

यत्कृतं दारुणं पापं तत्सर्वं देशयाम्यहम् ॥ (३१।२)

yatkṛtaṃ dāruṇaṃ pāpaṃ tatsarvaṃ deśayāmyaham ||

32.1३२.१

कथं च निःसराम्यस्मान् नित्योद्वेगोऽस्मि नायकाः । (३२।१)

kathaṃ ca niḥsarāmyasmān nityodvego'smi nāyakāḥ |

32.2३२.२

मा भून् मे मृत्युरचिरादक्षीणे पापसंचये ॥ (३२।२)

mā bhūn me mṛtyuracirādakṣīṇe pāpasaṃcaye ||

33.1३३.१

कथं च निःसराम्यस्मात् परित्रायत सत्वरम् । (३३।१)

kathaṃ ca niḥsarāmyasmāt paritrāyata satvaram |

33.2३३.२

मा ममाक्षीणपापस्य मरणं शीघ्रमेष्यति ॥ (३३।२)

mā mamākṣīṇapāpasya maraṇaṃ śīghrameṣyati ||

34.1३४.१

कृताकृतापरीक्षोऽयं मृत्युर्विश्रम्भघातकः । (३४।१)

kṛtākṛtāparīkṣo'yaṃ mṛtyurviśrambhaghātakaḥ |

34.2३४.२

स्वस्थास्वस्थैर् अविश्वास्य आकस्मिकमहाशनिः ॥ (३४।२)

svasthāsvasthair aviśvāsya ākasmikamahāśaniḥ ||

35.1३५.१

प्रियाप्रियनिमित्तेन पापं कृतमनेकधा । (३५।१)

priyāpriyanimittena pāpaṃ kṛtamanekadhā |

35.2३५.२

सर्वमुत्सृज्य गन्तव्यमिति न ज्ञातमीदृशम् ॥ (३५।२)

sarvamutsṛjya gantavyamiti na jñātamīdṛśam ||

36.1३६.१

तत्तत्स्मरणतां याति यद्यद्वस्त्वनुभूयते । (३६।१)

tattatsmaraṇatāṃ yāti yadyadvastvanubhūyate |

36.2३६.२

स्वप्नानुभूतवत्सर्वं गतं न पुनरीक्ष्यते ॥ (३६।२)

svapnānubhūtavatsarvaṃ gataṃ na punarīkṣyate ||

37.1३७.१

अप्रिया न भविष्यन्ति प्रियो मे न भविष्यति । (३७।१)

apriyā na bhaviṣyanti priyo me na bhaviṣyati |

37.2३७.२

अहं च न भविष्यामि सर्वं च न भविष्यति ॥ (३७।२)

ahaṃ ca na bhaviṣyāmi sarvaṃ ca na bhaviṣyati ||

38.1३८.१

इहैव तिष्ठतस्तावद्गता नैके प्रियाप्रियाः । (३८।१)

ihaiva tiṣṭhatastāvadgatā naike priyāpriyāḥ |

38.2३८.२

तन्निमित्तं तु यत्पापं तत्स्थितं घोरमग्रतः ॥ (३८।२)

tannimittaṃ tu yatpāpaṃ tatsthitaṃ ghoramagrataḥ ||

39.1३९.१

एवमागन्तुकोऽस्मीति न मया प्रत्यवेक्षितम् । (३९।१)

evamāgantuko'smīti na mayā pratyavekṣitam |

39.2३९.२

मोहानुनयविद्वैषैः कृतं पापमनेकधा ॥ (३९।२)

mohānunayavidvaiṣaiḥ kṛtaṃ pāpamanekadhā ||

40.1४०.१

रात्रिंदिवम् अविश्राममायुषो वर्धते व्ययः । (४०।१)

rātriṃdivam aviśrāmamāyuṣo vardhate vyayaḥ |

40.2४०.२

आयस्य चागमो नास्ति न मरिष्यामि किं न्व् अहम् ॥ (४०।२)

āyasya cāgamo nāsti na mariṣyāmi kiṃ nv aham ||

41.1४१.१

इह शय्यागतेनापि बन्धुमध्येऽपि तिष्ठता । (४१।१)

iha śayyāgatenāpi bandhumadhye'pi tiṣṭhatā |

41.2४१.२

मयैवैकेन सोढव्या मर्मच्छेदादिवेदना ॥ (४१।२)

mayaivaikena soḍhavyā marmacchedādivedanā ||

42.1४२.१

यमदूतैर्गृहीतस्य कुतो बन्धुः कुतः सुहृत् । (४२।१)

yamadūtairgṛhītasya kuto bandhuḥ kutaḥ suhṛt |

42.2४२.२

पुण्यमेकं तदा त्राणं मया तच् च न सेवितम् ॥ (४२।२)

puṇyamekaṃ tadā trāṇaṃ mayā tac ca na sevitam ||

43.1४३.१

अनित्यजीवितासङ्गादिदं भयमजानता । (४३।१)

anityajīvitāsaṅgādidaṃ bhayamajānatā |

43.2४३.२

प्रमत्तेन मया नाथा बहु पापम् उपार्जितम् ॥ (४३।२)

pramattena mayā nāthā bahu pāpam upārjitam ||

44.1४४.१

अङ्गच्छेदार्थमप्यद्य नीयमानो विशुष्यति । (४४।१)

aṅgacchedārthamapyadya nīyamāno viśuṣyati |

44.2४४.२

पिपासितो दीनदृष्टिरन्यदेवेक्षते जगत् ॥ (४४।२)

pipāsito dīnadṛṣṭiranyadevekṣate jagat ||

45.1४५.१

किं पुनर्भैरवाकारैर्यमदूतैरधिष्ठितः । (४५।१)

kiṃ punarbhairavākārairyamadūtairadhiṣṭhitaḥ |

45.2४५.२

महात्रासज्वरग्रस्तः पुरीषोत्सर्गवेष्टितः ॥ (४५।२)

mahātrāsajvaragrastaḥ purīṣotsargaveṣṭitaḥ ||

46.1४६.१

कातरैर्दृष्टिपातैश्च त्राणान्वेषी चतुर्दिशम् । (४६।१)

kātarairdṛṣṭipātaiśca trāṇānveṣī caturdiśam |

46.2४६.२

को मे महाभयादस्मात्साधुस्त्राणं भविष्यति ॥ (४६।२)

ko me mahābhayādasmātsādhustrāṇaṃ bhaviṣyati ||

47.1४७.१

त्राणशून्या दिशो दृष्ट्वा पुनः सम्मोहमागतः । (४७।१)

trāṇaśūnyā diśo dṛṣṭvā punaḥ sammohamāgataḥ |

47.2४७.२

तदाहं किं करिष्यामि तस्मिन्स्थाने महाभये ॥ (४७।२)

tadāhaṃ kiṃ kariṣyāmi tasminsthāne mahābhaye ||

48.1४८.१

अद्यैव शरणं यामि जगन्नाथान् महाबलान् । (४८।१)

adyaiva śaraṇaṃ yāmi jagannāthān mahābalān |

48.2४८.२

जगद्रक्षार्थम् उद्युक्तान् सर्वत्रासहराञ्जिनान् ॥ (४८।२)

jagadrakṣārtham udyuktān sarvatrāsaharāñjinān ||

49.1४९.१

तैश्चाप्यधिगतं धर्मं संसारभयनाशनम् । (४९।१)

taiścāpyadhigataṃ dharmaṃ saṃsārabhayanāśanam |

49.2४९.२

शरणं यामि भावेन बोधिसत्त्वगणं तथा ॥ (४९।२)

śaraṇaṃ yāmi bhāvena bodhisattvagaṇaṃ tathā ||

50.1५०.१

समस्तभद्रायात्मानं ददामि भयविह्वलः । (५०।१)

samastabhadrāyātmānaṃ dadāmi bhayavihvalaḥ |

50.2५०.२

पुनश्च मञ्जुघोषाय ददाम्यात्मानमात्मना ॥ (५०।२)

punaśca mañjughoṣāya dadāmyātmānamātmanā ||

51.1५१.१

तं चावलोकितं नाथं कृपाव्याकुलचारिणम् । (५१।१)

taṃ cāvalokitaṃ nāthaṃ kṛpāvyākulacāriṇam |

51.2५१.२

विरौम्यार्तरवं भीतः स मां रक्षतु पापिनम् ॥ (५१।२)

viraumyārtaravaṃ bhītaḥ sa māṃ rakṣatu pāpinam ||

52.1५२.१

आर्यमाकाशगर्भं च क्षितिगर्भं च भावतः । (५२।१)

āryamākāśagarbhaṃ ca kṣitigarbhaṃ ca bhāvataḥ |

52.2५२.२

सर्वान् महाकृपांश्चापि त्राणान्वेषी विरौम्यहम् ॥ (५२।२)

sarvān mahākṛpāṃścāpi trāṇānveṣī viraumyaham ||

53.1५३.१

यं दृष्ट्वैव च संत्रस्ताः पलायन्ते चतुर्दिशम् । (५३।१)

yaṃ dṛṣṭvaiva ca saṃtrastāḥ palāyante caturdiśam |

53.2५३.२

यमदूतादयो दुष्टास्तं नमस्यामि वज्रिणम् ॥ (५३।२)

yamadūtādayo duṣṭāstaṃ namasyāmi vajriṇam ||

54.1५४.१

अतीत्य युष्मद्वचनं साम्प्रतं भयदर्शनात् । (५४।१)

atītya yuṣmadvacanaṃ sāmprataṃ bhayadarśanāt |

54.2५४.२

शरणं यामि वो भीतो भयं नाशयत द्रुतम् ॥ (५४।२)

śaraṇaṃ yāmi vo bhīto bhayaṃ nāśayata drutam ||

55.1५५.१

इत्वरव्याधिभीतोऽपि वैद्यवाक्यं न लङ्घयेत् । (५५।१)

itvaravyādhibhīto'pi vaidyavākyaṃ na laṅghayet |

55.2५५.२

किमु व्याधिशतैर् ग्रस्तश्चतुर्भिश् चतुरुत्तरैः ॥ (५५।२)

kimu vyādhiśatair grastaścaturbhiś caturuttaraiḥ ||

56.1५६.१

एकेनापि यतः सर्वे जम्बुद्वीपगता नराः । (५६।१)

ekenāpi yataḥ sarve jambudvīpagatā narāḥ |

56.2५६.२

नश्यन्ति येषां भैषज्यं सर्वदिक्षु न लभ्यते ॥ (५६।२)

naśyanti yeṣāṃ bhaiṣajyaṃ sarvadikṣu na labhyate ||

57.1५७.१

तत्र सर्वज्ञवैद्यस्य सर्वशल्यापहारिणः । (५७।१)

tatra sarvajñavaidyasya sarvaśalyāpahāriṇaḥ |

57.2५७.२

वाक्यम् उल्लङ्घयामीति धिङ् माम् अत्यन्तमोहितम् ॥ (५७।२)

vākyam ullaṅghayāmīti dhiṅ mām atyantamohitam ||

58.1५८.१

अत्यप्रमत्तस् तिष्ठामि प्रपातेष्वितरेष्वपि । (५८।१)

atyapramattas tiṣṭhāmi prapāteṣvitareṣvapi |

58.2५८.२

किमु योजनसाहस्रे प्रपाते दीर्घकालिके ॥ (५८।२)

kimu yojanasāhasre prapāte dīrghakālike ||

59.1५९.१

अद्यैव मरणं नेति न युक्ता मे सुखासिका । (५९।१)

adyaiva maraṇaṃ neti na yuktā me sukhāsikā |

59.2५९.२

अवश्यमेति सा वेला न भविष्याम्यहं यदा ॥ (५९।२)

avaśyameti sā velā na bhaviṣyāmyahaṃ yadā ||

60.1६०.१

अभयं केन मे दत्तं निःसरिष्यामि वा कथम् । (६०।१)

abhayaṃ kena me dattaṃ niḥsariṣyāmi vā katham |

60.2६०.२

अवश्यं न भविष्यामि कस्मान्मे सुस्थितं मनः ॥ (६०।२)

avaśyaṃ na bhaviṣyāmi kasmānme susthitaṃ manaḥ ||

61.1६१.१

पूर्वानुभूतनष्टेभ्यः किं मे सारमवस्थितम् । (६१।१)

pūrvānubhūtanaṣṭebhyaḥ kiṃ me sāramavasthitam |

61.2६१.२

येषु मे ऽभिनिविष्टेन गुरूणां लङ्घितं वचः ॥ (६१।२)

yeṣu me 'bhiniviṣṭena gurūṇāṃ laṅghitaṃ vacaḥ ||

62.1६२.१

जीवलोकमिमं त्यक्त्वा बन्धून् परिचितांस्तथा । (६२।१)

jīvalokamimaṃ tyaktvā bandhūn paricitāṃstathā |

62.2६२.२

एकाकी क्वापि यास्यामि किं मे सर्वैः प्रियाप्रियैः ॥ (६२।२)

ekākī kvāpi yāsyāmi kiṃ me sarvaiḥ priyāpriyaiḥ ||

63.1६३.१

इयमेव तु मे चिन्ता युक्ता रात्रिंदिवं सदा । (६३।१)

iyameva tu me cintā yuktā rātriṃdivaṃ sadā |

63.2६३.२

अशुभान् नियतं दुःखं निःसरेयं ततः कथम् ॥ (६३।२)

aśubhān niyataṃ duḥkhaṃ niḥsareyaṃ tataḥ katham ||

64.1६४.१

मया बालेन मूढेन यत्किंचित्पापमाचितम् । (६४।१)

mayā bālena mūḍhena yatkiṃcitpāpamācitam |

64.2६४.२

प्रकृत्या यच् च सावद्यं प्रज्ञप्त्यावद्यमेव च ॥ (६४।२)

prakṛtyā yac ca sāvadyaṃ prajñaptyāvadyameva ca ||

65.1६५.१

तत्सर्वं देशयाम्येष नाथानामग्रतः स्थितः । (६५।१)

tatsarvaṃ deśayāmyeṣa nāthānāmagrataḥ sthitaḥ |

65.2६५.२

कृताञ्जलिर्दुःखभीतः प्रणिपत्य पुनः पुनः ॥ (६५।२)

kṛtāñjalirduḥkhabhītaḥ praṇipatya punaḥ punaḥ ||

66.1६६.१

अत्ययमत्ययत्वेन प्रतिगृह्णन्तु नायकाः । (६६।१)

atyayamatyayatvena pratigṛhṇantu nāyakāḥ |

66.2६६.२

न भद्रकमिदं नाथा न कर्तव्यं पुनर्मया ॥ (६६।२)

na bhadrakamidaṃ nāthā na kartavyaṃ punarmayā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

BoCA, 2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit