एवं क्षमो भजेद्वीर्यं वीर्ये बोधिर्यतः स्थिता । (१।१)

न हि वीर्यं विना पुण्यं यथा वायुं विनागतिः ॥ (१।२)

किं वीर्यं कुशलोत्साहस्तद्विपक्षः क उच्यते । (२।१)

आलस्यं कुत्सितासक्तिर् विषादात्मावमन्यना ॥ (२।२)

अव्यापारसुखास्वादनिद्रापाश्रयतृष्णया । (३।१)

संसारदुःखानुद्वेगाद् आलस्यम् उपजायते ॥ (३।२)

क्लेशवागुरिकाघ्रातः प्रविष्टो जन्मवागुराम् । (४।१)

किमद्यापि न जानासि मृत्योर्वदनमागतः ॥ (४।२)

स्वयूथ्यान् मार्यमाणांस् त्वं क्रमेणैव न पश्यसि । (५।१)

तथापि निद्रां यास्येव चण्डालमहिषो यथा ॥ (५।२)

यमेनोद्वीक्ष्यमाणस्य बद्धमार्गस्य सर्वतः । (६।१)

कथं ते रोचते भोक्तुं कथं निद्रा कथं रतिः ॥ (६।२)

यावत् संभृतसम्भारं मरणं शीघ्रमेष्यति । (७।१)

संत्यज्यापि तदालस्यमकाले किं करिष्यसि ॥ (७।२)

इदं न प्राप्तम् आरब्धम् इदम् अर्धकृतं स्थितम् । (८।१)

अकस्मान्मृत्युरायातो हा हतोऽस्मीति चिन्तयन् ॥ (८।२)

शोकवेगसमुच्छूनसाश्रुरक्तेक्षणाननान् । (९।१)

बन्धून् निराशान् संपश्यन् यमदूतमुखानि च ॥ (९।२)

स्वपापस्मृतिसंतप्तः शृण्वन्नादांश्च नारकान् । (१०।१)

त्रासोच्चारविलिप्ताङ्गो विह्वलः किं करिष्यसि ॥ (१०।२)

जीवमत्स्य इवास्मीति युक्तं भयमिहैव ते । (११।१)

किं पुनः कृतपापस्य तीव्रान् नरकदुःखतः ॥ (११।२)

स्पृष्ट उष्णोदकेनापि सुकुमार प्रतप्यसे । (१२।१)

कृत्वा च नारकं कर्म किमेवं स्वस्थमास्यते ॥ (१२।२)

निरुद्यमफलाकाङ्क्षिन् सुकुमार बहुव्यथ । (१३।१)

मृत्युग्रस्तोऽमराकार हा दुःखित विहन्यसे ॥ (१३।२)

मानुष्यं नावमासाद्य तर दुःखमहानदीम् । (१४।१)

मूढ कालो न निद्राया इयं नौर् दुर्लभा पुनः ॥ (१४।२)

मुक्त्वा धर्मरतिं श्रेष्ठामनन्तरतिसंततिम् । (१५।१)

रतिरौद्धत्यहासादौ दुःखहेतौ कथं तव ॥ (१५।२)

अविषादबलव्यूहतात्पर्यात्मविधेयता । (१६।१)

परात्मसमता चैव परात्मपरिवर्तनम् ॥ (१६।२)

नैवावसादः कर्तव्यः कुतो मे बोधिरित्यतः । (१७।१)

यस्मात्तथागतः सत्यं सत्यवादीदमुक्तवान् ॥ (१७।२)

ते ऽप्यासन् दंशमशका मक्षिकाः कृमयस्तथा । (१८।१)

यैर् उत्साहवशात् प्राप्ता दुरापा बोधिरुत्तमा ॥ (१८।२)

किमुताहं नरो जात्या शक्तो ज्ञातुं हिताहितम् । (१९।१)

सर्वज्ञनीत्यनुत्सर्गाद् बोधिं किं नाप्नुयामहम् ॥ (१९।२)

अथापि हस्तपादादि दातव्यमिति मे भयम् । (२०।१)

गुरुलाघवमूढत्वं तन्मे स्यादविचारतः ॥ (२०।२)

छेत्तव्यश्चास्मि भेत्तव्यो दाह्यः पाट्यो ऽप्यनेकशः । (२१।१)

कल्पकोटीरसंख्येया न च बोधिर्भविष्यति ॥ (२१।२)

इदं तु मे परिमितं दुःखं सम्बोधिसाधनम् । (२२।१)

नष्टशल्यव्यथापोहे तदुत्पादनदुःखवत् ॥ (२२।२)

सर्वेऽपि वैद्याः कुर्वन्ति क्रियादुःखैर् अरोगताम् । (२३।१)

तस्माद् बहूनि दुःखानि हन्तुं सोढव्यमल्पकम् ॥ (२३।२)

क्रियामिमामप्युचितां वरवैद्यो न दत्तवान् । (२४।१)

मधुरेणोपचारेण चिकित्सति महातुरान् ॥ (२४।२)

आदौ शाकादिदानेऽपि नियोजयति नायकः । (२५।१)

तत्करोति क्रमात् पश्चाद् यत् स्वमांसान्यपि त्यजेत् ॥ (२५।२)

यदा शाकेष्विव प्रज्ञा स्वमांसेऽप्युपजायते । (२६।१)

मांसास्थि त्यजतस्तस्य तदा किं नाम दुष्करम् ॥ (२६।२)

न दुःखी त्यक्तपापत्वात्पण्डितत्वान् न दुर्मनाः । (२७।१)

मिथ्याकल्पनया चित्ते पापात्काये यतो व्यथा ॥ (२७।२)

पुण्येन कायः सुखितः पाण्डित्येन मनः सुखि । (२८।१)

तिष्ठन् परार्थं संसारे कृपालुः केन खिद्यते ॥ (२८।२)

क्षपयन् पूर्वपापानि प्रतीच्छन् पुण्यसागरान् । (२९।१)

बोधिचित्तबलादेव श्रावकेभ्योऽपि शीघ्रगः ॥ (२९।२)

एवं सुखात्सुखं गच्छन् को विषीदेत् सचेतनः । (३०।१)

बोधिचित्तरथं प्राप्य सर्वखेदश्रमापहम् ॥ (३०।२)

छन्दस्थामरतिमुक्तिबलं सत्त्वार्थसिद्धये । (३१।१)

छन्दं दुःखभयात् कुर्यादनुशंसांश्च भावयन् ॥ (३१।२)

एवं विपक्षम् उन्मूल्य यतेतोत्साहवृद्धये । (३२।१)

छन्दमानरतित्यागतात्पर्यवशिताबलैः ॥ (३२।२)

अप्रमेया मया दोषा हन्तव्याः स्वपरात्मनोः । (३३।१)

एकैकस्यापि दोषस्य यत्र कल्पार्णवैः क्षयः ॥ (३३।२)

तत्र दोषक्षयारम्भे लेशोऽपि मम नेक्ष्यते । (३४।१)

अप्रमेयव्यथाभाज्ये नोरः स्फुटति मे कथम् ॥ (३४।२)

गुणा मयार्जनीयाश्च बहवः स्वपरात्मनोः । (३५।१)

तत्रैकैकगुणाभ्यासो भवेत्कल्पार्णवैर्न वा ॥ (३५।२)

गुणलेशेऽपि नाभ्यासो मम जातः कदाचन । (३६।१)

वृथा नीतं मया जन्म कथंचिल् लब्धम् अद्भुतम् ॥ (३६।२)

न प्राप्तं भगवत्पूजामहोत्सवसुखं मया । (३७।१)

न कृता शासने कारा दरिद्राशा न पूरिता ॥ (३७।२)

भीतेभ्यो नाभयं दत्तमार्ता न सुखिनः कृताः । (३८।१)

दुःखाय केवलं मातुर्गतोऽस्मि गर्भशल्यताम् ॥ (३८।२)

धर्मच्छन्दवियोगेन पौर्विकेण ममाधुना । (३९।१)

विपत्तिरीदृशी जाता को धर्मे छन्दमुत्सृजेत् ॥ (३९।२)

कुशलानां च सर्वेषां छन्दं मूलं मुनिर्जगौ । (४०।१)

तस्यापि मूलं सततं विपाकफलभावना ॥ (४०।२)

दुःखानि दौर्मनस्यानि भयानि विविधानि च । (४१।१)

अभिलाषविघाताश्च जायन्ते पापकारिणाम् ॥ (४१।२)

मनोरथः शुभकृतां यत्र यत्रैव गच्छति । (४२।१)

तत्र तत्रैव तत्पुण्यैः फलार्घेणाभिपूज्यते ॥ (४२।२)

पापकारिसुखेच्छा तु यत्र यत्रैव गच्छति । (४३।१)

तत्र तत्रैव तत्पापैर्दुःखशस्त्रैर्विहन्यते ॥ (४३।२)

विपुलसुगन्धिशीतलसरोरुहगर्भगता मधुरजिनस्वराशनकृतोपचितद्युतयः । (४४।१)

मुनिकरबोधिताम्बुजविनिर्गतसद्वपुषः सुगतसुता भवन्ति सुगतस्य पुरः कुशलैः ॥ (४४।२)

यमपुरुषापनीतसकलच्छविरार्तरवो हुतवहतापविद्रुतकताम्रनिषिक्ततनुः । (४५।१)

ज्वलदसिशक्तिघातशतशातितमांसदलः पतति सुतप्तलोहधरणीष्वशुभैर्बहुशः ॥ (४५।२)

तस्मात्कार्यः शुभच्छन्दो भावयित्वैवमादरात् । (४६।१)

वज्रध्वजस्य विधिना मानं त्व् आरभ्य भावयेत् ॥ (४६।२)

पूर्वं निरूप्य सामग्रीमारभेन् नारभेत वा । (४७।१)

अनारम्भो वरं नाम न त्व् आरभ्य निवर्तनम् ॥ (४७।२)

जन्मान्तरेऽपि सो ऽभ्यासः पापाद् दुःखं च वर्धते । (४८।१)

अन्यच् च कार्यकालं च हीनं तच् च न साधितम् ॥ (४८।२)

त्रिषु मानो विधातव्यः कर्मोपक्लेशशक्तिषु । (४९।१)

मयैवैकेन कर्तव्यमित्येषा कर्ममानिता ॥ (४९।२)

क्लेशस्वतन्त्रो लोकोऽयं न क्षमः स्वार्थसाधने । (५०।१)

तस्मान्मयैषां कर्तव्यं नाशक्तोऽहं यथा जनः ॥ (५०।२)

नीचं कर्म करोत्यन्यः कथं मय्यपि तिष्ठति । (५१।१)

मानाच् चेन् न करोम्येतन्मानो नश्यतु मे वरम् ॥ (५१।२)

मृतं दुण्डुभमासाद्य काकोऽपि गरुडायते । (५२।१)

आपदाबाधतेऽल्पापि मनो मे यदि दुर्बलम् ॥ (५२।२)

विषादकृतनिश्चेष्ट आपदः सुकरा ननु । (५३।१)

व्युत्थितश् चेष्टमानस्तु महतामपि दुर्जयः ॥ (५३।२)

तस्माद् दृढेन चित्तेन करोम्यापदमापदः । (५४।१)

त्रैलोक्यविजिगीषुत्वं हास्यम् आपज् जितस्य मे ॥ (५४।२)

मया हि सर्वं जेतव्यमहं जेयो न केनचित् । (५५।१)

मयैष मानो वोढव्यो जिनसिंहसुतो ह्य् अहम् ॥ (५५।२)

ये सत्त्वा मानविजिता वराकास्ते न मानिनः । (५६।१)

मानी शत्रुवशं नैति मानशत्रुवशाश्च ते ॥ (५६।२)

मानेन दुर्गतिं नीता मानुष्येऽपि हतोत्सवाः । (५७।१)

परपिण्डाशिनो दासा मूर्खा दुर्दर्शनाः कृशाः ॥ (५७।२)

सर्वतः परिभूताश्च मानस्तब्धास्तपस्विनः । (५८।१)

ते ऽपि चेन्मानिनां मध्ये दीनास्तु वद कीदृशाः ॥ (५८।२)

ते मानिनो विजयिनश्च त एव शूरा ये मानशत्रुविजयाय वहन्ति मानम् । (५९।१)

ये तं स्फुरन्तमपि मानरिपुं निहत्य कामं जने जयफलं प्रतिपादयन्ति ॥ (५९।२)

संक्लेशपक्षमध्यस्थो भवेद् दृप्तः सहस्रशः । (६०।१)

दुर्योधनः क्लेशगणैः सिंहो मृगगणैरिव ॥ (६०।२)

महत्स्वपि हि कृच्छ्रेषु न रसं चक्षुरीक्षते । (६१।१)

एवं कृच्छ्रमपि प्राप्य न क्लेशवशगो भवेत् ॥ (६१।२)

यदेवापद्यते कर्म तत्कर्मव्यसनी भवेत् । (६२।१)

तत्कर्मशौण्डोऽतृप्तात्मा क्रीडाफलसुखेप्सुवत् ॥ (६२।२)

सुखार्थं क्रियते कर्म तथापि स्यान् न वा सुखम् । (६३।१)

कर्मैव तु सुखं यस्य निष्कर्मा स सुखी कथम् ॥ (६३।२)

कामैर्न तृप्तिः संसारे क्षुरधारामधूपमैः । (६४।१)

पुण्यामृतैः कथं तृप्तिर्विपाकमधुरैः शिवैः ॥ (६४।२)

तस्मात्कर्मावसानेऽपि निमज्जेत्तत्र कर्मणि । (६५।१)

यथा मध्याह्नसंतप्त आदौ प्राप्तसराः करी ॥ (६५।२)

बलनाशानुबन्धे तु पुनः कर्तुं परित्यजेत् । (६६।१)

सुसमाप्तं च तन्मुञ्चेदुत्तरोत्तरतृष्णया ॥ (६६।२)

क्लेशप्रहारान् संरक्षेत् क्लेशांश्च प्रहरेद् दृढम् । (६७।१)

खड्गयुद्धमिवापन्नः शिक्षितेनारिणा सह ॥ (६७।२)

तत्र खड्गं यथा भ्रष्टं गृह्णीयात् सभयस् त्वरम् । (६८।१)

स्मृतिखड्गं तथा भ्रष्टं गृह्णीयान् नरकान् स्मरन् ॥ (६८।२)

विषं रुधिरमासाद्य प्रसर्पति यथा तनौ । (६९।१)

तथैव छिद्रम् आसाद्य दोषश्चित्ते प्रसर्पति ॥ (६९।२)

तैलपात्रधरो यद्वद् असिहस्तैर् अधिष्ठितः । (७०।१)

स्खलिते मरणत्रासात्तत्परः स्यात्तथा व्रती ॥ (७०।२)

तस्मादुत्सङ्गगे सर्पे यथोत्तिष्ठति सत्वरम् । (७१।१)

निद्रालस्यागमे तद्वत् प्रतिकुर्वीत सत्वरम् ॥ (७१।२)

एकैकस्मिंश्छले सुष्ठु परितप्य विचिन्तयेत् । (७२।१)

कथं करोमि येनेदं पुनर्मे न भवेदिति ॥ (७२।२)

संसर्गं कर्म वा प्राप्तमिच्छेदेतेन हेतुना । (७३।१)

कथं नामास्व् अवस्थासु स्मृत्यभ्यासो भवेदिति ॥ (७३।२)

लघुं कुर्यात् तथात्मानम् अप्रमादकथां स्मरन् । (७४।१)

कर्मागमाद्यथा पूर्वं सज्जः सर्वत्र वर्तते ॥ (७४।२)

यथैव तूलकं वायोर्गमनागमने वशम् । (७५।१)

तथोत्साहवशं यायादृद्धिश्चैवं समृध्यति ॥ (७५।२)