अथ धातुशोधनम् ॥ (१।०)

स्वर्णादिधातूनां पत्राणि तैलादौ त्रिधा त्रिवारम् अग्नौ प्रतापयेत् तप्त्वा तप्त्वा निषिञ्चयेत् निर्वापयेत् ॥ (२।०)

एवं स्वर्णादिलोहानां शुद्धिः सम्प्रजायते ॥ (३।०)

नागवङ्गयोर् विशेषेण शोधनमाह तदा विशुद्धिः स्यात् ॥ (४।०)

ननु पित्तलः कृत्रिमस्तत्कथं सप्त उच्यन्ते एके यशदेन सह सप्त आहुः ॥ (५।०)

तथा च स्वर्णं रूप्यं च ताम्रं च रङ्गं यशदमेव च । (६।१)

सीसं लोहं च सप्तैते धातवो गिरिसम्भवाः । (६।२)

इति ॥ (६।३)

अथ स्वर्णादिधातुमारणं तत्रादौ शार्ङ्गधरानुक्तमपि स्वर्णोत्पत्तिभेदशुद्धाशुद्धलक्षणमाह अथोत्पत्तिः । (७।१)

पुरा निजाश्रमस्थानां सप्तर्षीणां जितात्मनाम् । (७।२)

पत्न्यो विलोक्य लावण्यं लक्ष्मीसम्पन्नयौवनाः ॥ (७।३)

कन्दर्पदर्पविध्वस्तचेतसो जातवेदसः । (८।१)

पतितं यद्धरापृष्ठे रेतः सौवर्णताम् अगात् ॥ (८।२)

अथ भेदाः प्राकृतं सहजं वह्निसम्भूतं खनिजं तथा । (९।१)

रसेन्द्रवेधसंजातं स्वर्णं पञ्चविधं मतम् ॥ (९।२)

ब्रह्माण्डं संवृतं येन दुर्लभं प्राकृतं हि तत् । (१०।१)

ब्रह्मव्रतं तु सहजं वह्निजं परिकीर्तितम् ॥ (१०।२)

एतत्स्वर्णत्रयं दिव्यं वर्णैर् यच्चाशुभिर्युतम् । (११।१)

धारणादेव तत्कुर्याच्छरीरमजरामरम् ॥ (११।२)

खनिजं खननाज्जातं वेधजं रसवेधतः । (१२।१)

तच्चतुर्दशवर्णाढ्यं भक्षितं सर्वरोगजित् ॥ (१२।२)

अथाशुद्धस्वर्णपरीक्षा । (१३।१)

श्वेताङ्गं कठिनं रूक्षं विवर्णं च समर्दलम् । (१३।२)

दाहे छेदे सितं श्वेतं घर्षे चापि मलं त्यजेत् ॥ (१३।३)