रसरत्नसमुच्चयबोधिनीRasaratnasamuccayabodhinī

RRSBoṬ zu RRS, 9, 56.3

138 of 188 · 8 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

हिङ्गुलाकृष्टिविद्याधरयन्त्रमाह स्थालिकोपरीति ॥ (१।०)

hiṅgulākṛṣṭividyādharayantramāha sthālikoparīti ||

2.0२.०

स्थालीमित्यत्र ऊर्ध्वमुखीमिति शेषो बोध्यः ॥ (२।०)

sthālīmityatra ūrdhvamukhīmiti śeṣo bodhyaḥ ||

3.0३.०

अत्र हिङ्गुलाकृष्टिप्रकारस्य अनुक्तत्वात् ग्रन्थान्तरोक्तस्तत्प्रकारः प्रदर्श्यते तद्यथा जम्बीरादिरसशोधितहिङ्गुलम् अधःस्थाल्यां पर्णोपरि संस्थाप्य कठिनीघृष्टतलभागाम् उत्तानां स्थालीमपरां तदुपरि दत्त्वा मृदम्बरादिभिः संधिम् आलिप्य च अधो ज्वाला देया ऊर्ध्वस्थाल्यां जलं च उष्णे च तस्मिन् तत् निक्षिप्य पुनर्देयम् एवं त्रिंशद्वारं कुर्यात् ॥ (३।०)

atra hiṅgulākṛṣṭiprakārasya anuktatvāt granthāntaroktastatprakāraḥ pradarśyate tadyathā jambīrādirasaśodhitahiṅgulam adhaḥsthālyāṃ parṇopari saṃsthāpya kaṭhinīghṛṣṭatalabhāgām uttānāṃ sthālīmaparāṃ tadupari dattvā mṛdambarādibhiḥ saṃdhim ālipya ca adho jvālā deyā ūrdhvasthālyāṃ jalaṃ ca uṣṇe ca tasmin tat nikṣipya punardeyam evaṃ triṃśadvāraṃ kuryāt ||

4.0४.०

ग्रन्थान्तरेऽस्य ऊर्ध्वपातनमिति नामान्तरम् ॥ (४।०)

granthāntare'sya ūrdhvapātanamiti nāmāntaram ||

5.1५.१

कृचिदेतद् अनन्तरं । (५।१)

kṛcidetad anantaraṃ |

5.2५.२

रसं संमूर्छितं स्थूलपात्रम् आपूर्य काञ्जिकैः । (५।२)

rasaṃ saṃmūrchitaṃ sthūlapātram āpūrya kāñjikaiḥ |

5.3५.३

द्वियामं स्वेदयेदेनं रसोत्थापनहेतवे ॥ (५।३)

dviyāmaṃ svedayedenaṃ rasotthāpanahetave ||