स्त्रेइत् ज़्wइस्छेन् ब्रह्मा उन्द् विष्णुसूत उवाच । (१।१)

पुरा विवादो ह्य् अभवद् ब्रह्मविष्ण्वोर् नृपोत्तम । (१।२)

अहं श्रेष्ठश् चाहम् इति तयोर् युद्धम् अभूत् तदा ॥ (१।३)

तत्र ह्य् आविरभूल् लिङ्गम् ईश्वरश् चाययौ नृप । (२।१)

शिवो ऽप्य् उवाच तौ देवौ माभूद् वां कलहो मिथः ॥ (२।२)

अस्य लिङ्गस्य मूर्धानं मूलं वा यो ऽभिपश्यति । (३।१)

स श्रेष्ठ इति मन्ये ऽहं गच्छतं शीघ्रम् एव हि ॥ (३।२)

इत्य् उक्ते हंसरूपेण ब्रह्मा द्रष्टुं शिरो ययौ । (४।१)

विष्णुर् वराहरूपो ऽधः मूलं द्रष्टुम् अगान् नृप ॥ (४।२)

धावन्न् ऊर्ध्वमुखो ब्रह्मा मध्ये दृष्ट्वा तु केतकीं । (५।१)

लिङ्गात् तुङ्गाद् विगलितां तां कृत्वा साक्षिणीं विधिः ॥ (५।२)

शिवस्य सन्निधिं प्राप विष्णुः कूर्मावधिं गतः । (६।१)

लिङ्गमूलम् अदृष्ट्वैव हरस्यान्तिकम् आययौ ॥ (६।२)

ततः शिवेन पृष्टस् तु ब्रह्मा प्रोवाच शङ्करम् । (७।१)

दृष्टं मया शिर इति साक्षिणी केतकी यतः ॥ (७।२)

केतक्य् अपि तथेत्य् आह विष्णुं पप्रच्छ शङ्करः । (८।१)

ततो हरिर् हरं प्राह मया मूलं न लोकितम् ॥ (८।२)

क्रुद्धश् चासत्यवचनात् केतकीम् अशपत् तदा । (९।१)

कूटसाक्ष्यापराधेन अयोग्या भव मे ऽर्चने ॥ (९।२)

ब्रह्माणं चाशपद् रुद्रो ह्य् अपूज्यो भव विष्टपे । (१०।१)

तेन प्रीतो हरिं प्राह भव त्वं लोकपूजितः ॥ (१०।२)

तत उत्पादयामास कोपाद् उत्कटभैरवम् । (११।१)

उवाच भैरवं शम्भुः स्रष्टुर् ऊर्ध्वं शिरो हर ॥ (११।२)

तच् छ्रुत्वा भैरवः शीघ्रं स्रष्टुर् ऊर्ध्वं शिरो ऽहनत् । (१२।१)

स ब्रह्महत्याग्रस्तः सन् बभ्राम जगतीतलम् ॥ (१२।२)

ततो ब्रह्मा चिन्तयित्वा गोकर्णं प्राप्य तत्र हि । (१३।१)

शतशृङ्गगिरौ लिङ्गं तीर्थं कृत्वा गिरेर् अधः ॥ (१३।२)

तपः कृत्वा च सुचिरं प्रत्यक्षीकृत्य शङ्करम् । (१४।१)

यज्ञे पूजाम् अवाप्य स्वां मूर्तिं संस्थाप्य तत्र तु ॥ (१४।२)

सत्यलोकं ययौ ब्रह्मा यथाकामं कुरूद्वह । (१५।१)

ब्रह्मकुण्डे नरः स्नात्वा ब्रह्मेशं परिपूज्य च ॥ (१५।२)

तन्मूर्तिं पूजयेद् राजन् दीर्घायुष्मान् भवेत् ध्रुवम् । (१६।१)

सूत उवाच । (१६।२)

केतक्य् अप्य् आश्रमं कृत्वा तीर्थं कृत्वा तु निर्मलम् ॥ (१६।३)

हरं संतोष्य तपसा भक्त्या चानन्यपूर्वया । (१७।१)

शिवरात्रौ पुण्यदिने पूजायोग्या बभूव सा ॥ (१७।२)

तद्दिने तां समादाय भक्त्या यश् चार्चयेच् छिवम् । (१८।१)

सर्वक्रतुफलं तस्य भवत्य् एव न संशयः ॥ (१८।२)

कूटसाक्ष्यभवं पापं तत्र स्नानाद् विनश्यति । (१९।१)

सूत उवाच । (१९।२)

भैरवो ऽपि ततः प्राप्य गोकर्णं क्षत्रम् उत्तमम् ॥ (१९।३)

तत्राश्रमपदं कृत्वा चचार सुमहत् तपः । (२०।१)

घण्टाकर्णेन सहितो दिव्यवर्षसहस्रकम् ॥ (२०।२)

ततस् तत्तपसा शम्भुस् तुष्ट आगत्य चाब्रवीत् । (२१।१)

कालभैरव तुष्टो ऽस्मि वरं वरय काङ्क्षितम् ॥ (२१।२)

भैरव उवाच । (२२।१)

ब्रह्महत्या त्व् इयं देव बाधते मां दिवानिशम् ॥ (२२।२)

तन्मोक्षं मे कुरु विभो यदि तुष्टो ऽसि शङ्कर । (२३।०)

शङ्कर उवाच । (२३।१)

मत्प्रसादाद् भैरवाद्य ब्रह्महत्या विनाशिता । (२३।२)

पाता सुकृतिनां त्वं हि शास्ता दुष्कृतिनां भव ॥ (२३।३)

गच्छ शीघ्रं कुरुक्षेत्रं विष्णुर् मोक्ष्यति तत्र तु । (२४।१)

घण्टाकर्णो ऽपि सम्प्राप्य क्षेत्रपालत्वम् अञ्जसा ॥ (२४।२)

तत्रोवास यथाकामं तत्रैवान्तर्दधे शिवः । (२५।१)

ततः स भैरवो ब्रह्मकपालेन समन्वितः ॥ (२५।२)

कुरुक्षेत्रं समासाद्य तत्र दृष्ट्वा जनार्दनम् । (२६।१)

तत्र क्षिप्त्वा कपालं तु गोकर्णं पुनर् आगमत् ॥ (२६।२)

तत्रैव वसतिं चक्रे घण्टाकर्णेन संयुतः । (२७।१)

शिक्षकः पापिनां नित्यं रक्षन्त् सुकृतिशालिनाम् ॥ (२७।२)

पार्वती वेर्ड़्लुछ्त् विनायक (गणेश)सूत उवाच । (२८।१)

हरनेत्राग्निना दग्धे मन्मथे मुनयो नृप । (२८।२)

शिवस्य निकटं गत्वा कामं देहीति चाब्रुवन् ॥ (२८।३)

हर उवाच । (२९।१)

इतः परं न तस्याङ्गं चित्तजन्मा भविष्यति । (२९।२)

वैवस्वते ऽन्तरे विप्राः कृष्णे पुत्रत्वम् आप्नुयात् ॥ (२९।३)

इत्य् उक्ते शम्भुना कामः शिवचेतस्य् अभूत् ततः । (३०।१)

ऐक्षिष्ट पार्वतीं शम्भुर् ललाटात् तेज आपतत् ॥ (३०।२)

स्वस्याकृतिः कुमारो ऽभूद् गौर्यै तं प्रददौ शिवः । (३१।१)

विनायकाख्यां गमितः कदाचित् पार्वती नृप ॥ (३१।२)

तं दृष्ट्वा तनयं देवी तं भर्तारम् अमन्यत । (३२।१)

ततो ज्ञात्वात्मजं क्रोधाद् अशपद् विकृतो भव ॥ (३२।२)

गजाननो दशभुजः खर्वपादाम्बुजद्वयः । (३३।१)

लम्बोदरः शूर्पकर्णः सो ऽभून् मातुश् च शापतः ॥ (३३।२)

शङ्करः स्थात्मजं दृष्ट्वा पृष्टः क इति पार्वतीम् । (३४।१)

विनायकस् तव सुत इति सर्वं जगाद ह ॥ (३४।२)

शिवः स्वपुत्रम् आदाय इदं वचनम् अब्रवीत् । (३५।१)

मातृशापात् तु वैरूप्यं तव प्राप्तं गजानन ॥ (३५।२)

इदम् एव यथा भूयात् पुनः सौरूप्यम् आत्मनः । (३६।१)

तथा गोकर्णम् आसाद्य तपः कुरु विनायक ॥ (३६।२)

सो ऽपि गोकर्णम् आसाद्य तीर्थं कृत्वा सुनिर्मलम् । (३७।१)

तपश् चचार सुचिरं प्रसन्नो ऽभून् महेश्वरः ॥ (३७।२)

देवैर् ब्रह्मादिभिः सार्धं वरं ब्रूहीत्य् अभाषत । (३८।१)

विनायक उवाच । (३८।२)

मातृशापविमोक्षं च देहि मे परमेश्वर ॥ (३८।३)

शिव उवाच । (३९।१)

वैरूप्यं तव सौरूप्यं भवत्य् एव गजानन । (३९।२)

गणानाम् अधिपश् चैव विघ्नानाम् अधिपो भव ॥ (३९।३)

ततो देवाः स्वायुधानि ददुस् तस्मै मुदान्विताः । (४०।१)

विष्णुः स्वतनयां शक्तिं ददौ तस्मै नराधिप ॥ (४०।२)

इति दत्त्वा वरं तस्मै रुद्राद्या देवतागणाः । (४१।१)

विनायकेन सहितास् तत्रैवान्तर्दधुः सुराः ॥ (४१।२)

तीर्थे वैनायके स्नात्वा गणानान्त्वेति मन्त्रतः । (४२।१)

पूजयेच् च गणाध्यक्षं सर्वान् कामान् अवाप्नुयात् ॥ (४२।२)

प्रह्लादसूत उवाच । (४३।१)

हिरण्यकशिपोः पुत्रः प्रह्लादाख्यो महासुरः । (४३।२)

पितृद्रोहं समाधाय ततो नारदवाक्यतः ॥ (४३।३)

गोकर्णं क्षेत्रम् आसाद्य कोटितीर्थस्य दक्षिणे । (४४।१)

नृसिंहमूर्तिं संस्थाप्य तपस् तेपे यतात्मवान् ॥ (४४।२)

ततः प्रसन्नो भगवान् नरसिंहः समागमत् । (४५।१)

त्वं वरं वरयेत्य् आह प्रह्लादो वाक्यम् अब्रवीत् ॥ (४५।२)

मया कृतः पितृद्रोहस् तन्मोक्षं मे प्रसादय । (४६।१)

श्रीभगवान् उवाच । (४६।२)

पितृद्रोहाद् विमुक्तस् त्वं लोकपूज्यो भवाधुना ॥ (४६।३)

वैशाखे शुक्लभूते तु मां पूजयति यो नरः । (४७।१)

पितृद्रोहादिकं पापं विलयं याति तत्क्षणात् ॥ (४७।२)

इत्य् उक्त्वा नृहरिस् तत्र तस्यां मूर्तौ व्यलीयत । (४८।१)

इति लब्ध्वा वरं सो ऽपि प्रह्लादः स्वपुरं ययौ ॥ (४८।२)

द्￤मोन् बाण उन्द् कृष्णसूत उवाच । (४९।१)

उषा बाणासुरसुता कृष्णपौत्रं जहार च । (४९।२)

अदृष्ट्वा स्वस्य पौत्रं तु कृष्णश् चिन्तापरो ऽभवत् ॥ (४९।३)

ततो नारदवाक्येन गोकर्णं क्षेत्रम् आगमत् । (५०।१)

स स्नात्वा कोटितीर्थे तु पूजयित्वा महाबलम् ॥ (५०।२)

वार्षिकांश् चतुरो मासांश् चचार सुमहत् तपः । (५१।१)

शिवः प्रत्यक्षतां प्राप्त उवाच मधुसूदनम् ॥ (५१।२)

कृष्णविष्णो महाबाहो मां जित्वा समरे ऽधुना । (५२।१)

बाणस्य दर्पहननं कृत्वाप्नुहि स्वपौत्रकम् ॥ (५२।२)

इत्य् उक्त्वान्तर्दधे शम्भुः कृष्णो द्वारवतीं ययौ । (५३।१)

बाणासुरं विजित्वा तु स्वपौत्रं लब्धवान् नृप ॥ (५३।२)

तां कृष्णमूर्तिं संपूज्य नरः कामान् अवाप्नुयात् । (५४।१)

दुर्वासा वै मुनिश्रेष्ठो दत्तात्रेयेण संयुतः ॥ (५४।२)

तपः कृत्वा तु गोकर्णे योगसिद्धो बभूव ह । (५५।१)

वेदेन् उन्द् शास्त्रस्शङ्खासुरेणापहृता वेदाः शास्त्राणि पार्थिव ॥ (५५।२)

गोकर्णं क्षेत्रम् आसाद्य लिङ्गं कृत्वा पृथक् पृथक् । (५६।१)

तपश् चक्रुश् च नियताः प्रसन्नो विष्णुर् अब्रवीत् ॥ (५६।२)

तुष्टो ऽस्मि नितरां वेदाः शास्त्राणि तपसा च वः । (५७।१)

वेदशास्त्राण्य् ऊचुः । (५७।२)

शङ्खासुरेणापहृता वयं सर्वे जनार्दन ॥ (५७।३)

अस्मान् उद्धर लिङ्गानि लोके पूज्यानि सन्तु वै । (५८।१)

श्रीभगवान् उवाच । (५८।२)

व्यासावतारं कृत्वा तु तीर्थयात्रापदेशतः ॥ (५८।३)

अत्रागत्य तपः कृत्वा ह्य् उद्धरिष्यामि वै ध्रुवम् । (५९।१)

ये पूजयन्ति लिङ्गानि वेदशास्त्रयुता भुवि ॥ (५९।२)

सप्तजन्म भवेयुर् वै तदन्ते मोक्षम् आप्नुयुः । (६०।१)

इति तेभ्यो वरं दत्वा तत्रैवान्तर्दधे हरिः ॥ (६०।२)

व्यासः पराशरसुतस् तीर्थयात्रां क्रमाच् चरन् । (६१।१)

गोकर्णं क्षेत्रम् आसाद्य तपस् तेपे यतात्मवान् ॥ (६१।२)

शुकम् उत्पादयामास तथापि तप आचरत् । (६२।१)

एवं तपस्यतस् तस्य प्रसन्नो ऽभून् महेश्वरः ॥ (६२।२)

उवाच व्यासं नृपते व्यास ते ऽद्याश्रमः शुभः । (६३।१)

तमो ऽसुरेण पापेन वेदाः शास्त्राणि खण्डिताः ॥ (६३।२)

विभाजयस्व तान्त् सर्वान् अधीयीरन् द्विजा भुवि । (६४।१)

इत्य् उक्त्वान्तर्दधे शम्भुर् व्यासस् तु तदनन्तरम् ॥ (६४।२)

वेदाञ्छास्त्राणि च तदा विभागं कृतवान् नृप । (६५।१)

शुको ऽपि तप आस्थाय योगसिद्धिम् अवाप्तवान् ॥ (६५।२)

औड़्ज़्￤ह्लुन्ग् वोन् मुनिस् उस्w, दिए सिद्धि एर्हल्तेन् हबेन्सूत उवाच । (६६।१)

विश्वकर्मा तपस् तप्त्वा गोकर्णे लिङ्गम् उत्तमम् । (६६।२)

पूजयित्वा विधानेन ब्रह्माणं पर्यतोषयत् ॥ (६६।३)

प्रसादाद् ब्रह्मणो राजन् मनः शिल्पं स लब्धवान् । (६७।१)

सूत उवाच । (६७।२)

गौतमेन पुरा शक्रः शप्तो ऽभूत् कामलोलुपः ॥ (६७।३)

लिङ्गं संस्थाप्य गोकर्णे तप आधाय भक्तितः । (६८।१)

परितोष्य महेशानं तपसा सिद्धिम् आप्तवान् ॥ (६८।२)

गौतमो ऽपि मुनिश्रेष्ठस् त्यक्त्वाहल्यां ततो वने । (६९।१)

भुवः प्रदक्षिणं कुर्वन् गोकर्णं क्षेत्रम् आगमत् ॥ (६९।२)

लिङ्गं तत्र प्रतिष्ठाप्य तपसा सिद्धिम् आप्तवान् । (७०।१)

तृणाग्निर् अपि विप्रेन्द्रस् तपसा सिद्धिम् आप्तवान् ॥ (७०।२)

काश्यपो ऽपि मुनिश्रेष्ठः कपोताख्यो महामुनिः । (७१।१)

सुरसा नागमाता च केसरी हनुमत्पिता ॥ (७१।२)

विश्वेदेवाश् च वसवो ग्रहेन्द्राश् च भृगुर् मुनिः । (७२।१)

जमदग्निः क्रतुश् चैव तथैवाप्सरसां गणः ॥ (७२।२)

शतशृङ्गे तपः कृत्वा सिद्धिं प्राप्ताः पुरा नृप । (७३।१)

अत्रेर् अङ्गिरसश् चैव तथा भौमस्य चाश्रमः ॥ (७३।२)

एतेषाम् आश्रमं पुण्यं तीर्थं चैव यथाक्रमम् । (७४।१)

दर्शनाद् एव पापानि ज्ञानाज्ञानकृतानि च ॥ (७४।२)

नश्यन्त्य् एव न संदेहो नृणां भरतसत्तम । (७५।१)

विश्वावसोस् तुम्बुरोश् च चित्रसेनस्य पार्थिव ॥ (७५।२)

गन्धर्वाणां तथान्येषां सिद्धानां मरुताम् अपि । (७६।१)

किन्नराणां च साध्यानां गुह्यकानां च रक्षसाम् ॥ (७६।२)

विद्याधराणां राजन् किम्पुरुषाणां तथैव च । (७७।१)

आश्रमाश् च बहून्य् अत्र तीर्थानि नृपसत्तम ॥ (७७।२)

वाल्मीकिर् अपि गोकर्णे तपः कृत्वा विधानतः । (७८।१)

सिद्धिं प्राप्य महादेवाद् यथाकामम् अतिष्ठत ॥ (७८।२)

हनुमान्हनूमांस् तत्र राजेन्द्र वायुपुत्रो महाबलः । (७९।१)

तपश् चचार सुचिरं घोरम् उद्दिश्य शङ्करम् ॥ (७९।२)

तपसा तस्य वीरस्य शिवः प्रत्यक्षतां गतः । (८०।१)

शिव उवाच । (८०।२)

तुष्टो ऽस्मि ते हरिवर तपसा किम् अभीप्सितम् ॥ (८०।३)

हनूमान् उवाच । (८१।१)

युध्यमानस्य मे देव जयो भवतु सर्वदा । (८१।२)

तथास्त्व् इति वरं दत्वा तत्रैवान्तर्दधे हरः ॥ (८१।३)

हनूमेशं पूजयित्वा सर्वशत्रुजयं लभेत् । (८२।१)

ग्￶त्तिनेन्: दुर्गाकुण्ड उन्द् महाकालीह्रदसूत उवाच । (८२।२)

आर्या शृङ्गात् समागम्य दुर्गादेवी नृपोत्तम ॥ (८२।३)

दुर्गाकुण्डम् इति ख्यातं तीर्थं कृत्वा सुनिर्मलम् । (८३।१)

तपः कृत्वा तु नियता सिद्धिम् आप सुदुर्लभाम् ॥ (८३।२)

शुम्भादिराक्षसान् हत्वा महाकाली नृपोत्तम । (८४।१)

स्वायुधानि च संक्षाल्य शतशृङ्गतटे शुभे ॥ (८४।२)

तपसे कृतसङ्कल्पा आस्ते सा दक्षिणामुखा । (८५।१)

आयुधानि क्षालितानि यत्र तत्तीर्थम् उत्तमम् ॥ (८५।२)

तत्कालीह्रदम् आख्यातं तं दृष्ट्वा पूजयेन् नृप । (८६।१)

महाकालीं समभ्यर्च्य सर्वान् कामान् अवाप्नुयात् ॥ (८६।२)

गोकर्णक्षेत्ररक्षार्थं नियुक्ता शम्भुना हि सा । (८७।१)

४ बिन्दु ब्राह्मनेन्सूत उवाच । (८७।२)

अत्रिवंशोद्भवा विप्राश् चत्वारो बिन्दुनामकाः ॥ (८७।३)

अदृश्याः सर्वभूतानां दुर्गादेशं समाश्रिताः । (८८।१)

तपस् तप्त्वा तु नियतं काष्ठभूता वने ऽवसन् ॥ (८८।२)

देवानां वचनाच् छम्भुस् तेषां प्रत्यक्षतां गतः । (८९।१)

काष्ठभूतान्त् समालोक्य चन्द्रो ऽमृतम् असिञ्चत ॥ (८९।२)

शङ्कर उवाच । (९०।१)

युष्माभिर् अमृतं पीतं सिद्धिं प्राप्ताः सुदुर्लभाम् । (९०।२)

अधिगम्य परं ब्रह्म ब्रह्मभूताश् चरिष्यथ ॥ (९०।३)

तीर्थानि वो महाभागाः सर्वपापहराणि वै । (९१।१)

आ स्वर्लोकाद् द्विजश्रेष्ठाः पातालावधि सत्तमाः ॥ (९१।२)

धाराश् चान्द्र्यस् तु नित्या वै सन्तु पापहरा भुवि । (९२।१)

इति दत्त्वा वरं शम्भुस् तत्रैवान्तरधीयत ॥ (९२।२)

भीमगदाधर्मराजानुजो भीमस् तीर्थयात्रापदेशतः । (९३।१)

मातरं स्वां समादाय गोकर्णं क्षेत्रम् आगमत् ॥ (९३।२)

तदा तत्रत्य ऋषिभिर् बोधितो ऽगात् तदन्तिकम् । (९४।१)

पाषाणेनावृतं दृष्ट्वा तीर्थं तद्देशबिन्दुकम् ॥ (९४।२)

गदया ताडयामास पाषाणं मार्गम् आतनोत् । (९५।१)

तदा भीमगदातीर्थम् इति ख्यातम् अभून् नृप ॥ (९५।२)

इति श्रीस्कान्दे श्रीगोकर्णमाहात्म्ये दशमो ऽध्यायः । ॥ (९६।१)