योगेश्वर-लिङ्गसूत उवाच । (१।१)

सनत्कुमारो भगवान् गोकर्णात् क्रोशमात्रतः । (१।२)

कृत्वाश्रमपदं तत्र तपस् तेपे सुदुश्चरं ॥ (१।३)

ततस् तस्यापि भगवान् आविरासीत् सदाशिवः । (२।१)

सनत्कुमारं भगवांस् तुष्टो ऽस्मीत्य् आह तं नृप ॥ (२।२)

सनत्कुमार उवाच । (३।१)

लिङ्गम् एतन् नराः स्पृष्ट्वा स्वर्गं गच्छन्त्य् अवारिताः । (३।२)

योगेश्वराभिधानेन त्रैलोक्ये विश्रुतं भवेत् ॥ (३।३)

तथास्त्व् इति हरेणोक्त्वा लिङ्गे तस्मिन् व्यलीयत । (४।१)

सनत्कुमारो नृपते यथाकामं जगाम ह ॥ (४।२)

ज़ेर्त्रेन्नुन्ग् देस् योगेश्वरस्, एन्त्स्तेहुन्ग् चक्र- उ। चक्रखण्ड-तीर्थतत् स्पृष्ट्वा सर्वभूतानि स्वर्गं गच्छन्त्य् अहर्निशम् । (५।१)

महापातकयुक्ताश् च ह्य् उपपातकिनस् तथा ॥ (५।२)

तिर्यग्योनिगताश् चापि सर्वे ऽपि नृपसत्तम । (६।१)

पूर्ण आसीन् नाकलोको नावकाशो ह्य् अभून् नृप ॥ (६।२)

ततो ब्रह्मा समागम्य देवैश् च ऋषिभिः सह । (७।१)

प्रत्यक्षीकृत्य लक्ष्मीशम् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥ (७।२)

सनत्कुमारेण विभो गोकर्णे स्थापितं शुभम् । (८।१)

योगेश्वराभिधं लिङ्गं तत् स्पृष्ट्वा प्राणिनो ध्रुवम् ॥ (८।२)

सशरीरा दिवं प्राप्तास् तैर् वयं बाधिता भृशम् । (९।१)

तच् छ्रुत्वा भगवान् विष्णुश् चक्रं संगृह्य पाणिना ॥ (९।२)

देवैर् ब्रह्मादिभिः साकम् एत्य तल् लिङ्गम् आच्छिनत् । (१०।१)

अधोभागः स्थितो भूमौ चक्रोपरि तथा परः ॥ (१०।२)

मग्नम् आसीत् तदा चक्रं भारेण महता नृप । (११।१)

ततस् तु विष्णुना सार्धं देवा गोकर्णसंस्थितम् ॥ (११।२)

रुद्रम् आराधयामासुः चक्रार्थं ते दिवौकसः । (१२।१)

शिवो ऽवतारयामास पाताले तच्छिरो महत् ॥ (१२।२)

ततस् तस्मात् पुनश् चक्रम् उत्ततार द्विजोत्तम । (१३।१)

तच् चक्रतीर्थं विख्यातं सर्वपापप्रणाशनम् ॥ (१३।२)

चक्रेण खण्डितत्वाच् च चक्रखण्डेश्वरो ह्य् अभूत् । (१४।१)

पूजयित्वा तु तल् लिङ्गं देहान्ते स्वर्गम् आप्नुयात् ॥ (१४।२)

सोन्नेन्ड़िन्स्तेर्निस्सूत उवाच । (१५।१)

पुरा कृतयुगे राजन् ग्रहणे भास्करस्य च । (१५।२)

पुष्यमासे तदा लोकाः सर्वे गोकर्णम् आययुः ॥ (१५।३)

तां दृष्ट्वा समितिं गौरी खे स्थिता शङ्करं जगौ । (१६।१)

किमर्थं तु महादेव अत्रागच्छन्ति वै प्रजाः ॥ (१६।२)

शिव उवाच । (१७।१)

अद्यापराह्णे ग्रहणं भविष्यति वरानने । (१७।२)

तदा संपूज्य मां भक्त्या सर्वे यान्ति त्रिविष्टपम् ॥ (१७।३)

देव्य् उवाच । (१८।१)

सर्वे यदि दिवं यान्ति नावकाशो भवेद् दिवि । (१८।२)

ततः प्रहस्य भगवान् शङ्करस् ताम् उवाच ह ॥ (१८।३)

शिव उवाच । (१९।१)

एषां मध्ये गमिष्यन्ति त्रयो निर्वाणम् एव हि । (१९।२)

क्रियते यादृशं कर्म फलं भवति तादृशम् ॥ (१९।३)

दर्शयिष्ये तव शिवे किंचिद् अत्र निदर्शनम् । (२०।१)

रिन्देर्-पअर् उ। कपिल-तीर्थसूत उवाच । (२०।२)

ततः शिवो भवानी च धृत्वा गोरूपम् अञ्जसा ॥ (२०।३)

यात्रिकाणां दृष्टिपथे पङ्कमग्नौ स्थितौ नृप । (२१।१)

दृष्ट्वा दृष्ट्वा गताः सर्वे पुरुकुत्सो द्विजोत्तमः ॥ (२१।२)

तद् गोयुग्मं समुद्धर्तुं प्रयत्नं कृतवान् बहु । (२२।१)

आत्रेयो नाम विप्रो ऽपि तत्सहाय उपागमत् ॥ (२२।२)

उभाव् अपि न शक्तौ तौ सुहोत्रस् तत्र चागमत् । (२३।१)

ते च गोमिथुनं यत्नाद् उद्धृत्याथ सिषेविरे ॥ (२३।२)

जलैर् बालतृणैर् अङ्गमर्दनैर् विविधैर् नृप । (२४।१)

ततस् तद्भक्तिसंतुष्टः प्रत्यक्षीभूय शङ्करः ॥ (२४।२)

उद्दधार भवाम्भोधिपङ्कमग्नान् द्विजोत्तमान् । (२५।१)

अहो यल् लभ्यते भक्त्या न तत् कर्मशतैर् अपि ॥ (२५।२)

सूत उवाच । (२६।१)

यत्र गोमिथुनं मग्नं तीर्थं तत् कपिलं विदुः । (२६।२)

मासि भाद्रपदे कृष्णषष्ठी भौमार्कसंयुता ॥ (२६।३)

रोहिणीपातयुक्ता चेत् सा षष्ठी कपिला स्मृता । (२७।१)

तदा तत्र तु ये स्नान्ति भवाब्धिं ते तरन्ति वै ॥ (२७।२)

अरण्य तीर्थसूत उवाच । (२८।१)

अरण्यो नाम राजा तु राज्यं त्यक्त्वा विरक्तिमान् । (२८।२)

पुत्रे राज्यधुरं न्यस्य गोकर्णक्षेत्रम् आगमत् ॥ (२८।३)

तीर्थं कृत्वा विधानेन तपस् तेपे निरामयम् । (२९।१)

प्रसन्नीकृत्य देवेशं सिद्धिं प्राप्य महेश्वरात् ॥ (२९।२)

तत्रोवास यथाकामं गोकर्णे क्षेत्रसत्तमे । (३०।१)

तत्तीर्थस्नानमात्रेण राजसूयफलं लभेत् ॥ (३०।२)

नाद-तीर्थसूत उवाच । (३१।१)

सुनादो नाम विप्रेन्द्रः पातालतलम् आगमत् । (३१।२)

मणिनागान् नागराजाद् गृहीत्वा लिङ्गम् उत्तमम् ॥ (३१।३)

गोकर्णं क्षेत्रम् आसाद्यास्थाप्य लिङ्गं मनोरमम् । (३२।१)

तदर्चनप्रभावेण सायुज्यम् अगमद् ऋषिः ॥ (३२।२)

नादेश्वरम् इति ख्यातं तल्लिङ्गं भरतर्षभ । (३३।१)

अधस्ताद् अवने राजन्न् इदानीं तत्र वर्तते ॥ (३३।२)

ताड्यमाने पदा तत्र नादयत्य् अवनीतलम् । (३४।१)

तीर्थं तत्र तु तस्यैव नादतीर्थम् इति श्रुतम् ॥ (३४।२)

दृष्टमात्रे तु तल्लिङ्गे स्वर्गं गच्छन्ति देहिनः । (३५।१)

अशोकपञ्चक-तीर्थसूत उवाच । (३५।२)

अशोको नाम राजासीत् प्लक्षद्वीपाधिपः पुरा ॥ (३५।३)

तस्य चासीत् पुत्रशतं तथा पौत्रादिसन्ततिः । (३६।१)

कन्याशतं च तस्यासीत् स्वं राज्यं पर्यपालयत् ॥ (३६।२)

ततः शत्रुर् अभूत् तस्य सुमतिर् नाम पार्थिवः । (३७।१)

अशोकस्य पुरीं रुद्ध्वा युद्धं कृत्वा सुदारुणम् ॥ (३७।२)

अशोकं नृपतिं जित्वा पुत्रादीन् अवधीत् ततः । (३८।१)

ततः स राजा सप्ताङ्गं हित्वा वह्नेः प्रसादतः ॥ (३८।२)

लब्धं तुरगम् आरुह्य जम्बुद्वीपं ययौ क्षणात् । (३९।१)

गोकर्णे शतशृङ्गाद्रौ दृष्ट्वा स्वस्य पितामहान् ॥ (३९।२)

अग्निद्युतिं चाग्निबाहुं मेधाश्वं पुरुम् एव च । (४०।१)

तेषां चैवोपदेशेन तैः साकं तप आचरत् ॥ (४०।२)

आविर्बभूव पुरतस् तुष्टो ऽस्मीत्य् आह तान् शिवः । (४१।१)

अशोक उवाच । (४१।२)

शत्रुणापहृतं राज्यं पुत्रपौत्रादि यद् धनम् ॥ (४१।३)

तत्सर्वं त्वत्प्रसादेन लभेय करुणानिधे । (४२।१)

शिव उवाच । (४२।२)

न शोकस् ते भवेद् भूयः सर्वं प्राप्स्यसि चिन्तितम् ॥ (४२।३)

इति दत्वा वरं शम्भुस् तत्रैवान्तरधीयत । (४३।१)

अशोकः स्वां पुरीं प्राप्य यथापूर्वम् अतिष्ठत ॥ (४३।२)

अशोकपञ्चकम् इति तीर्थानां पञ्चकं विदुः । (४४।१)

स्नात्वा वैशाखपूर्णायां दुष्टसङ्गाद् विमुच्यते ॥ (४४।२)

ड़्लुस्स् कामाघनाशिनी उन्द् कामेश्वरकामाघनाशिनी नद्याश् चोत्पत्तिं कथयामि ते । (४५।१)

हरभालाग्निना दग्धः पूर्वं कामः शुचान्वितः ॥ (४५।२)

शिवे कृतस्वाघशान्त्यै त्रिः परीत्य धराम् इमाम् । (४६।१)

अनर्हो ऽपि प्रवेष्टुं स गोकर्णं क्षेत्रम् उत्तमम् ॥ (४६।२)

तस्मात् क्षेत्राद् बहिः स्थित्वा तपस् तीव्रम् अतप्यत । (४७।१)

दिव्यवर्षसहस्रं तु लिङ्गं संस्थाप्य शाङ्करम् ॥ (४७।२)

ततस् तुष्टो महादेवो वरयेत्य् आह तं नृप । (४८।१)

स्तुत्वा तं मन्मथो वव्रे वरान् अभिमतांस् तदा ॥ (४८।२)

मन्मथ उवाच । (४९।१)

देवानां वचनात् पूर्वं त्वयि द्रोहम् अकारिषम् । (४९।२)

तद्दोषशान्तिर् मे भूयाच् छरीरं च वृणे प्रभो ॥ (४९।३)

क्षेत्रस्यान्तः प्रवेशश् च त्वयि भक्तिं च शाश्वतीम् । (५०।१)

शिव उवाच । (५०।२)

वसुदेवगृहे साक्षाद् भगवान् कमलापतिः ॥ (५०।३)

यदावतरणं कुर्यात् तस्य पुत्रत्वम् आप्नुहि । (५१।१)

गोकर्णे त्वत्प्रवेशार्थं प्रायश्चित्तं करोम्य् अहम् ॥ (५१।२)

इत्य् उक्त्वा भगवान् शम्भुस् त्रिशूलेन तदा नृप । (५२।१)

चखान भूतलं गङ्गा पातालाद् ऊर्ध्वम् आगता ॥ (५२।२)

अनुज्ञातस् त्व् ईश्वरेण स्नानं तत्र यथाविधि । (५३।१)

कृत्वा कामो विशुद्धात्मा वरं वव्रे कृपानिधिम् ॥ (५३।२)

काम उवाच । (५४।१)

लिङ्गम् एतत् पूजकानां कामदं स्यात् सदाशिव । (५४।२)

अघनाशननाम्नीयं नदीनां प्रवरा भवेत् ॥ (५४।३)

शङ्कर उवाच । (५५।१)

यद् उक्तं तु त्वया काम तत् सर्वं भवति ध्रुवम् । (५५।२)

ब्रह्महा गुरुतल्पी वा स्वर्णस्तेयी च मानवः ॥ (५५।३)

सुरापानरतो वापि संयुक्तो ह्य् उपपातकैः । (५६।१)

स्नात्वा सम्पूज्य कामेशं सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ (५६।२)

इत्य् उक्त्वा भगवाञ्छम्भुस् तत्रैवान्तरधीयत । (५७।१)

कामो गोकर्णम् आसाद्य कोटितीर्थस्य पूर्वतः ॥ (५७।२)

लिङ्गं संस्थाप्य विधिना पूजयित्वा च भक्तितः । (५८।१)

कृतकृत्यत्वम् आपन्नो यथाकामम् उवास ह ॥ (५८।२)

कामाघनाशिनी हिल्ड़्त् बेइ इन्ज़ेस्त्शृणु राजन् प्रवक्ष्यामि इतिहासं पुरातनम् । (५९।१)

पुरा कलिङ्गदेशीयो ब्राह्मणः शम्भुनामकः ॥ (५९।२)

सदा दुर्जनसंयुक्तः कामचारी द्विजाधमः । (६०।१)

विमार्गनिरतो नित्यं द्यूतचौर्यविशारदः ॥ (६०।२)

स्वकर्मणः परित्यागी शूद्रवृत्तिरतः सदा । (६१।१)

कदाचिद् अर्धरात्रौ तु मातृसङ्गम् अथाकरोत् ॥ (६१।२)

तेन पापेन महता लोकदूष्यो ऽभवन् नृप । (६२।१)

पश्चात् तापाभिभूतः सन् बभ्राम जगतीतले ॥ (६२।२)

तिरस्कृतः स सर्वैश् च मुनिभिर् भावितात्मभिः । (६३।१)

ततो दुर्वाससं दृष्ट्वा प्रणम्य प्राञ्जलिर् नृप ॥ (६३।२)

प्रसाद्योवाच विप्रः सः दुर्वासास् तु तपोनिधिः । (६४।१)

प्राह त्वत्कृतपापस्य निष्कृतिर् नास्ति कुत्रचित् ॥ (६४।२)

तथापि वक्ष्ये पापस्य निष्कृतिं शृणु भो द्विज । (६५।१)

गोकर्णाख्यं महाक्षेत्रम् अस्ति पापविनाशनम् ॥ (६५।२)

तत्रास्ति सर्वपापघ्नी नदी कामाघनाशिनी । (६६।१)

शिवत्रिशूलजनिता मन्मथस्याघशान्तये ॥ (६६।२)

मात्रा सहैव त्वं गच्छ तत्र स्थित्वा विधानतः । (६७।१)

स्नात्वा कामाघनाशिन्यां जपन् पञ्चाक्षरीं मनुम् ॥ (६७।२)

तत्र कामेश्वरं लिङ्गं पूजयस्व विधानतः । (६८।१)

इति दुर्वाससो वाक्यं श्रुत्वा तं प्रणिपत्य च ॥ (६८।२)

कामाघनाशिनीं प्राप्य तत्रोवास चिरं द्विजः । (६९।१)

स्नात्वा कामाघनाशिन्यां कामेशं परिपूजयन् ॥ (६९।२)

जपन् पञ्चाक्षरीं विद्यां द्वादशाब्दम् उवास ह । (७०।१)

ततो गोकर्णम् आसाद्य कोटितीर्थादिषु क्रमात् ॥ (७०।२)

स्नात्वा सर्वेषु तीर्थेषु तल्लिङ्गं परिपूज्य च । (७१।१)

कृतकृत्यस् ततो भूत्वा ययौ स्वभवनं द्विजः ॥ (७१।२)

स्वाचारनिरतः शान्तो बभूव द्विजसत्तमः । (७२।१)

महापातकयुक्तो वा संयुक्तो ह्य् उपपातकैः ॥ (७२।२)

स्नात्वा कामाघनाशिन्यां नरो मुच्येत पातकैः । (७३।१)

रावन, कुम्भकर्न, विभीषण उ वैश्रवण (कुबेर)सूत उवाच । (७३।२)

पौलस्त्यपुत्रा राजेन्द्र बहवः सिद्धिम् आगताः ॥ (७३।३)

गोकर्णे रावणश् चैव कुम्भकर्णो विभीषणः । (७४।१)

तपस् तेपुर् निराहारा ब्रह्मध्यानपरायणाः ॥ (७४।२)

शिरांसि स्वानि संछिद्य जुहाव दशकन्धरः । (७५।१)

ददौ तेषां वरं ब्रह्मा यथाभिलषितं नृप ॥ (७५।२)

अणिमादिमहासिद्धिम् आयुर्योगं च रावणः । (७६।१)

अवध्यत्वं सर्वभूतैः ऋते मानुषमात्रतः ॥ (७६।२)

कुम्भकर्णो महानिद्रां कनीयांस् तु विभीषणः । (७७।१)

धर्मे रतिं विष्णुभक्तिम् अमरत्वं च लब्धवान् ॥ (७७।२)

रावणेनार्चितं लिङ्गं कुम्भकर्णेन पूजितम् । (७८।१)

विभीषणेश्वरं लिङ्गं पूजयन्ति नरा भुवि ॥ (७८।२)

दीर्घायुषो भवन्त्य् अद्धा गोकर्णे तद्वने नृप । (७९।१)

श्लेष्मातकम् इति श्रेष्ठं सर्वसिद्धनिषेवितम् ॥ (७९।२)

हेतिर् नाम प्रहेतिश् च विश्वचित्तिर् विदूरथः । (८०।१)

एते चान्ये च बहवस् तत्र सिद्धिम् उपागताः ॥ (८०।२)

रावणाद्या वरं लब्ध्वा ऐश्वर्यबलदर्पिताः । (८१।१)

मातृवाक्यात् तदा युद्धे जित्वा वैश्रवणं नृप ॥ (८१।२)

अपहृत्य पुरीं लङ्कां विमानम् अपि पुष्पकम् । (८२।१)

चक्रे लङ्कां राजधानीं राक्षसैः सह रावणः ॥ (८२।२)

कुबेरस् तु पितुर् वाक्यात् तपस् तप्तुं सुदुश्चरम् । (८३।१)

गोकर्णं क्षेत्रम् आसाद्य श्लेष्मातकवने शुभे ॥ (८३।२)

लिङ्गं तत्र प्रतिष्ठाप्य तीर्थं कृत्वा तु भक्तितः । (८४।१)

तपस् तप्त्वा विधानेन प्रत्यक्षीकृत्य शङ्करम् ॥ (८४।२)

अलकाख्यां पुरीं रम्यां निधीन् अष्टौ श्रियं तथा । (८५।१)

उदग्दिगाधिपत्यं च हरमैत्रीं तथा नृप ॥ (८५।२)

लब्ध्वा वैश्रवणः पश्चाद् अध्युवासालकां पुरीं । (८६।१)

स्नात्वा वैश्रवणे तीर्थे कुबेरेश्वरम् अर्चयेत् ॥ (८६।२)

कार्तिके तु त्रयोदश्यां तस्य लक्ष्मीः स्थिरा भवेत् ॥ (८७।१)

इति श्रीस्कान्दे गोकर्णखण्डे श्रीगोकर्णमाहात्म्ये नवमो ऽध्यायः । ॥ (८८।१)