सांतानिकं यक्ष्यमाणम् अध्वगं सार्ववेदसम् । (१।१)

गुर्वर्थं पितृमातृअर्थं स्वाध्यायार्थ्युपतापिनः ॥ (१।२)

न वै तान् स्नातकान् विद्याद् ब्राह्मणान् धर्मभिक्षुकान् । (२।१)

निःस्वेभ्यो देयम् एतेभ्यो दानं विद्याविशेषतः ॥ (२।२)

एतेभ्यो हि द्विजाग्र्येभ्यो देयम् अन्नं सदक्षिणम् । (३।१)

इतरेभ्यो बहिर्वेदि कृतान्नं देयम् उच्यते ॥ (३।२)

सर्वरत्नानि राजा तु यथार्हं प्रतिपादयेत् । (४।१)

ब्राह्मणान् वेदविदुषो यज्ञार्थं चैव दक्षिणाम् ॥ (४।२)

कृतदारो ऽपरान् दारान् भिक्षित्वा यो ऽधिगच्छति । (५।१)

रतिमात्रं फलं तस्य द्रव्यदातुस् तु संततिः ॥ (५।२)

धनानि तु यथाशक्ति विप्रेषु प्रतिपादयेत् । (६।१)

वेदवित्सु विविक्तेषु प्रेत्य स्वर्गं समश्नुते ॥ (६।२)

यस्य त्रैवार्षिकं भक्तं पर्याप्तं भृत्यवृत्तये । (७।१)

अधिकं वापि विद्येत स सोमं पातुम् अर्हति ॥ (७।२)

अतः स्वल्पीयसि द्रव्ये यः सोमं पिबति द्विजः । (८।१)

स पीतसोमपूर्वो ऽपि न तस्याप्नोति तत्फलम् ॥ (८।२)

शक्तः परजने दाता स्वजने दुःखजीविनि । (९।१)

मध्वापातो विषास्वादः स धर्मप्रतिरूपकः ॥ (९।२)

भृत्यानाम् उपरोधेन यत् करोत्य् और्ध्वदेहिकम् । (१०।१)

तद् भवत्य् असुखोदर्कं जीवतश् च मृतस्य च ॥ (१०।२)

यज्ञश् चेत् प्रतिरुद्धः स्याद् एकेनाङ्गेन यज्वनः । (११।१)

ब्राह्मणस्य विशेषेन धार्मिके सति राजनि ॥ (११।२)

यो वैश्यः स्याद् बहुपशुर् हीनक्रतुर् असोमपः । (१२।१)

कुटुम्बात् तस्य तद् द्रव्यम् आहरेद् यज्ञसिद्धये ॥ (१२।२)

आहरेत् त्रीणि वा द्वे वा कामं शूद्रस्य वेश्मनः । (१३।१)

न हि शूद्रस्य यज्ञेषु कश्चिद् अस्ति परिग्रहः ॥ (१३।२)

यो ऽनाहिताग्निः शतगुर् अयज्वा च सहस्रगुः । (१४।१)

तयोर् अपि कुटुम्बाभ्याम् आहरेद् अविचारयन् ॥ (१४।२)

आदाननित्याच् चादातुर् आहरेद् अप्रयच्छतः । (१५।१)

तथा यशो ऽस्य प्रथते धर्मश् चैव प्रवर्धते ॥ (१५।२)

तथेव सप्तमे भक्ते भक्तानि षड् अनश्नता । (१६।१)

अश्वस्तनविधानेन हर्तव्यं हीनकर्मणः ॥ (१६।२)

खलात् क्षेत्राद् अगाराद् वा यतो वाप्य् उपलभ्यते । (१७।१)

आख्यातव्यं तु तत् तस्मै पृच्छते यदि पृच्छति ॥ (१७।२)

ब्राह्मणस्वं न हर्तव्यं क्षत्रियेण कदाचन । (१८।१)

दस्युनिष्क्रिययोस् तु स्वम् अजीवन् हर्तुम् अर्हति ॥ (१८।२)

यो ऽसाधुभ्यो ऽर्थम् आदाय साधुभ्यः सम्प्रयच्छति । (१९।१)

स कृत्वा प्लवम् आत्मानं संतारयति ताव् उभौ ॥ (१९।२)

यद् धनं यज्ञशीलानां देवस्वं तद् विदुर् बुधाः । (२०।१)

अयज्वनां तु यद् वित्तम् आसुरस्वं तद् उच्यते ॥ (२०।२)

न तस्मिन् धारयेद् दण्डं धार्मिकः पृथिवीपतिः । (२१।१)

क्षत्रियस्य हि बालिश्याद् ब्राह्मणः सीदति क्षुधा ॥ (२१।२)

तस्य भृत्यजनं ज्ञात्वा स्वकुटुम्बान् महीपतिः । (२२।१)

श्रुतशीले च विज्ञाय वृत्तिं धर्म्यां प्रकल्पयेत् ॥ (२२।२)

कल्पयित्वास्य वृत्तिं च रक्षेद् एनं समन्ततः । (२३।१)

राजा हि धर्मषड्भागं तस्मात् प्राप्नोति रक्षितात् ॥ (२३।२)

न यज्ञार्थं धनं शूद्राद् विप्रो भिक्षेत कर्हिचित् । (२४।१)

यजमानो हि भिक्षित्वा चण्डालः प्रेत्य जायते ॥ (२४।२)

याज्ञार्थम् अर्थं भिक्षित्वा यो न सर्वं प्रयच्छति । (२५।१)

स याति भासतां विप्रः काकतां वा शतं समाः ॥ (२५।२)

देवस्वं ब्राह्मणस्वं वा लोभेनोपहिनस्ति यः । (२६।१)

स पापात्मा परे लोके गृध्रोच्छिष्टेन जीवति ॥ (२६।२)

इष्टिं वैश्वानरीं नित्यं निर्वपेद् अब्दपर्यये । (२७।१)

कॢप्तानां पशुसोमानां निष्कृत्यर्थम् असंभवे ॥ (२७।२)

आपत्कल्पेन यो धर्मं कुरुते ऽनापदि द्विजः । (२८।१)

स नाप्नोति फलं तस्य परत्रैति विचारितम् ॥ (२८।२)

विश्वैश् च देवैः साध्यैश् च ब्राह्मणैश् च महर्षिभिः । (२९।१)

आपत्सु मरणाद् भीतैर् विधेः प्रतिनिधिः कृतः ॥ (२९।२)

प्रभुः प्रथमकल्पस्य यो ऽनुकल्पेन वर्तते । (३०।१)

न साम्परायिकं तस्य दुर्मतेर् विद्यते फलम् ॥ (३०।२)

न ब्राह्मणो वेदयेत किंचिद् राजनि धर्मवित् । (३१।१)

स्ववीर्येणैव तान्शिष्यान् मानवान् अपकारिणः ॥ (३१।२)

स्ववीर्याद् राजवीर्याच् च स्ववीर्यं बलवत्तरम् । (३२।१)

तस्मात् स्वेनैव वीर्येण निगृह्णीयाद् अरीन् द्विजः ॥ (३२।२)

श्रुतीर् अथर्वाङ्गिरसीः कुर्याद् इत्य् अविचारयन् । (३३।१)

वाक्शस्त्रं वै ब्राह्मणस्य तेन हन्याद् अरीन् द्विजः ॥ (३३।२)

क्षत्रियो बाहुवीर्येण तरेद् आपदम् आत्मनः । (३४।१)

धनेन वैश्यशूद्रौ तु जपहोमैर् द्विजोत्तमः ॥ (३४।२)

विधाता शासिता वक्ता मैत्रो ब्राह्मण उच्यते । (३५।१)

तस्मै नाकुशलं ब्रूयान् न शुष्कां गिरम् ईरयेत् ॥ (३५।२)

न वै कन्या न युवतिर् नाल्पविद्यो न बालिशः । (३६।१)

होता स्याद् अग्निहोत्रस्य नार्तो नासंस्कृतस् तथा ॥ (३६।२)

नरके हि पतन्त्य् एते जुह्वन्तः स च यस्य तत् । (३७।१)

तस्माद् वैतानकुशलो होता स्याद् वेदपारगः ॥ (३७।२)

प्राजापत्यम् अदत्त्वाश्वम् अग्न्याधेयस्य दक्षिणाम् । (३८।१)

अनाहिताग्निर् भवति ब्राह्मणो विभवे सति ॥ (३८।२)

पुण्यान्य् अन्यानि कुर्वीत श्रद्दधानो जितेन्द्रियः । (३९।१)

न त्व् अल्पदक्षिणैर् यज्ञैर् यजेतेह कथंचन ॥ (३९।२)

इन्द्रियाणि यशः स्वर्गम् आयुः कीर्तिं प्रजाः पशून् । (४०।१)

हन्त्य् अल्पदक्षिणो यज्ञस् तस्मान् नाल्पधनो यजेत् ॥ (४०।२)

अग्निहोत्र्य् अपविध्याग्नीन् ब्राह्मणः कामकारतः । (४१।१)

चान्द्रायणं चरेन् मासं वीरहत्यासमं हि तत् ॥ (४१।२)

ये शूद्राद् अधिगम्यार्थम् अग्निहोत्रम् उपासते । (४२।१)

ऋत्विजस् ते हि शूद्राणां ब्रह्मवादिषु गर्हिताः ॥ (४२।२)

तेषां सततम् अज्ञानां वृषलाग्न्युपसेविनाम् । (४३।१)

पदा मस्तकम् आक्रम्य दाता दुर्गाणि संतरेत् ॥ (४३।२)

अकुर्वन् विहितं कर्म निन्दितं च समाचरन् । (४४।१)

प्रसक्तश् चेन्द्रियार्थेषु प्रायश्चित्तीयते नरः ॥ (४४।२)

अकामतः कृते पापे प्रायश्चित्तं विदुर् बुधाः । (४५।१)

कामकारकृते ऽप्य् आहुर् एके श्रुतिनिदर्शनात् ॥ (४५।२)

अकामतः कृतं पापं वेदाभ्यासेन शुध्यति । (४६।१)

कामतस् तु कृतं मोहात् प्रायश्चित्तैः पृथग्विधैः ॥ (४६।२)

प्रायश्चित्तीयतां प्राप्य दैवात् पूर्वकृतेन वा । (४७।१)

न संसर्गं व्रजेत् सद्भिः प्रायश्चित्ते ऽकृते द्विजः ॥ (४७।२)

इह दुश्चरितैः केचित् केचित् पूर्वकृतैस् तथा । (४८।१)

प्राप्नुवन्ति दुरात्मानो नरा रूपविपर्ययम् ॥ (४८।२)

सुवर्णचौरः कौनख्यं सुरापः श्यावदन्तताम् । (४९।१)

ब्रह्महा क्षयरोगित्वं दौश्चर्म्यं गुरुतल्पगः ॥ (४९।२)

पिशुनः पौतिनासिक्यं सूचकः पूतिवक्त्रताम् । (५०।१)

धान्यचौरो ऽङ्गहीनत्वम् आतिरैक्यं तु मिश्रकः ॥ (५०।२)

अन्नहर्तामयावित्वं मौक्यं वागपहारकः । (५१।१)

वस्त्रापहारकः श्वैत्र्यं पङ्गुताम् अश्वहारकः ॥ (५१।२)

एवं कर्मविशेषेण जायन्ते सद्विगर्हिताः । (५२।१)

जडमूकान्धबधिरा विकृताकृतयस् तथा ॥ (५२।२)

चरितव्यम् अतो नित्यं प्रायश्चित्तं विशुद्धये । (५३।१)

निन्द्यैर् हि लक्षणैर् युक्ता जायन्ते ऽनिष्कृतैनसः ॥ (५३।२)

ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वङ्गनागमः । (५४।१)

महान्ति पातकान्य् आहुः संसर्गश् चापि तैः सह ॥ (५४।२)

अनृतं च समुत्कर्षे राजगामि च पैशुनम् । (५५।१)

गुरोश् चालीकनिर्बन्धः समानि ब्रह्महत्यया ॥ (५५।२)

ब्रह्मोज्झता वेदनिन्दा कौटसाक्ष्यं सुहृद्वधः । (५६।१)

गर्हितानाद्ययोर् जग्धिः सुरापानसमानि षट् ॥ (५६।२)

निक्षेपस्यापहरणं नराश्वरजतस्य च । (५७।१)

भूमिवज्रमणीनां च रुक्मस्तेयसमं स्मृतम् ॥ (५७।२)

रेतःसेकः स्वयोनीषु कुमारीष्व् अन्त्यजासु च । (५८।१)

सख्युः पुत्रस्य च स्त्रीषु गुरुतल्पसमं विदुः ॥ (५८।२)

गोवधो ऽयाज्यसंयाज्यं पारदार्यात्मविक्रयः । (५९।१)

गुरुमातृपितृत्यागः स्वाध्यायाग्न्योः सुतस्य च ॥ (५९।२)

परिवित्तितानुजे ऽनूढे परिवेदनम् एव च । (६०।१)

तयोर् दानं च कन्यायास् तयोर् एव च याजनम् ॥ (६०।२)

कन्याया दूषणं चैव वार्द्धुष्यं व्रतलोपनम् । (६१।१)

तडागारामदाराणाम् अपत्यस्य च विक्रयः ॥ (६१।२)

व्रात्यता बान्धवत्यागो भृत्याध्यापनम् एव च । (६२।१)

भृत्या चाध्ययनादानम् अपण्यानां च विक्रयः ॥ (६२।२)

सर्वाकारेष्व् अधीकारो महायन्त्रप्रवर्तनम् । (६३।१)

हिंसौषधीनां स्त्र्याजीवो ऽभिचारो मूलकर्म च ॥ (६३।२)

इन्धनार्थम् अशुष्काणां द्रुमाणाम् अवपातनम् । (६४।१)

आत्मार्थं च क्रियारम्भो निन्दितान्नादनं तथा ॥ (६४।२)

अनाहिताग्निता स्तेयम् ऋणानाम् अनपक्रिया । (६५।१)

असच्छास्त्राधिगमनं कौशीलव्यस्य च क्रिया ॥ (६५।२)

धान्यकुप्यपशुस्तेयं मद्यपस्त्रीनिषेवणम् । (६६।१)

स्त्रीशूद्रविश्क्षत्रवधो नास्तिक्यं चोपपातकम् ॥ (६६।२)

ब्राह्मणस्य रुजः कृत्वा घ्रातिर् अघ्रेयमद्ययोः । (६७।१)

जैह्म्यं च मैथुनं पुंसि जातिभ्रंशकरं स्मृतम् ॥ (६७।२)

खराश्वोष्ट्रमृगेभानाम् अजाविकवधस् तथा । (६८।१)

संकरीकरणं ज्ञेयं मीनाहिमहिषस्य च ॥ (६८।२)

निन्दितेभ्यो धनादानं वाणिज्यं शूद्रसेवनम् । (६९।१)

अपात्रीकरणं ज्ञेयम् असत्यस्य च भाषणम् ॥ (६९।२)

कृमिकीटवयोहत्या मद्यानुगतभोजनम् । (७०।१)

फलैधःकुसुमस्तेयम् अधैर्यं च मलावहम् ॥ (७०।२)

एतान्य् एनांसि सर्वाणि यथोक्तानि पृथक् पृथक् । (७१।१)

यैर् यैर् व्रतैर् अपोह्यन्ते तानि सम्यङ् निबोधत ॥ (७१।२)

ब्रह्महा द्वादश समाः कुटीं कृत्वा वने वसेत् । (७२।१)

भैक्षाश्य् आत्मविशुद्ध्यर्थं कृत्वा शवशिरो ध्वजम् ॥ (७२।२)

लक्ष्यं शस्त्रभृतां वा स्याद् विदुषाम् इच्छयात्मनः । (७३।१)

प्रास्येद् आत्मानम् अग्नौ वा समिद्धे त्रिर् अवाक्शिराः ॥ (७३।२)

यजेत वाश्वमेधेन स्वर्जिता गोसवेन वा । (७४।१)

अभिजिद्विश्वजिद्भ्यां वा त्रिवृताग्निष्टुतापि वा ॥ (७४।२)

जपन् वान्यतमं वेदं योजनानां शतं व्रजेत् । (७५।१)

ब्रह्महत्यापनोदाय मितभुज् नियतेन्द्रियः ॥ (७५।२)

सर्वस्वं वेदविदुषे ब्राह्मणायोपपादयेत् । (७६।१)

धनं हि जीवनायालं गृहं वा सपरिच्छदम् ॥ (७६।२)

हविष्यभुग् वानुसरेत् प्रतिस्रोतः सरस्वतीम् । (७७।१)

जपेद् वा नियताहारस् त्रिर् वै वेदस्य संहिताम् ॥ (७७।२)

कृतवापनो निवसेद् ग्रामान्ते गोव्रजे ऽपि वा । (७८।१)

आश्रमे वृक्षमूले वा गोब्राह्मणहिते रतः ॥ (७८।२)

ब्राह्मणार्थे गवार्थे वा सद्यः प्राणान् परित्यजेत् । (७९।१)

मुच्यते ब्रह्महत्याया गोप्ता गोर् ब्राह्मणस्य च ॥ (७९।२)

त्रिवारं प्रतिरोद्धा वा सर्वस्वम् अवजित्य वा । (८०।१)

विप्रस्य तन्निमित्ते वा प्राणालाभे विमुच्यते ॥ (८०।२)

एवं दृढव्रतो नित्यं ब्रह्मचारी समाहितः । (८१।१)

समाप्ते द्वादशे वर्षे ब्रह्महत्याम् व्यपोहति ॥ (८१।२)

शिष्ट्वा वा भूमिदेवानां नरदेवसमागमे । (८२।१)

स्वम् एनो ऽवभृथस्नातो हयमेधे विमुच्यते ॥ (८२।२)

धर्मस्य ब्राह्मणो मूलम् अग्रं राजन्य उच्यते । (८३।१)

तस्मात् समागमे तेषाम् एनो विख्याप्य शुध्यति ॥ (८३।२)

ब्रह्मणः सम्भवेनैव देवानाम् अपि दैवतम् । (८४।१)

प्रमाणं चैव लोकस्य ब्रह्मात्रैव हि कारणम् ॥ (८४।२)

तेषां वेदविदो ब्रूयुस् त्रयो ऽप्य् एनः सुनिष्कृतिम् । (८५।१)

सा तेषां पावनाय स्यात् पवित्रा विदुषां हि वाक् ॥ (८५।२)

अतो ऽन्यतमम् आस्थाय विधिं विप्रः समाहितः । (८६।१)

ब्रह्महत्याकृतं पापं व्यपोहत्य् आत्मवत्तया ॥ (८६।२)

हत्वा गर्भम् अविज्ञातम् एतद् एव व्रतं चरेत् । (८७।१)

राजन्यवैश्यौ चेजानाव् आत्रेयीम् एव च स्त्रियम् ॥ (८७।२)

उक्त्वा चैवानृतं साक्ष्ये प्रतिरुध्य गुरुं तथा । (८८।१)

अपहृत्य च निःक्षेपं कृत्वा च स्त्रीसुहृद्वधम् ॥ (८८।२)

इयं विशुद्धिर् उदिता प्रमाप्याकामतो द्विजम् । (८९।१)

कामतो ब्राह्मणवधे निष्कृतिर् न विधीयते ॥ (८९।२)

सुरां पीत्वा द्विजो मोहाद् अग्निवर्णां सुरां पिबेत् । (९०।१)

तया स काये निर्दग्धे मुच्यते किल्बिषात् ततः ॥ (९०।२)

गोमूत्रम् अग्निवर्णं वा पिबेद् उदकम् एव वा । (९१।१)

पयो घृतं वा मरणाद् गोशकृद्रसम् एव वा ॥ (९१।२)

कणान् वा भक्षयेद् अब्दं पिण्याकं वा सकृन् निशि । (९२।१)

सुरापानापनुत्त्यर्थं वालवासा जटी ध्वजी ॥ (९२।२)

सुरा वै मलम् अन्नानां पाप्मा च मलम् उच्यते । (९३।१)

तस्माद् ब्राह्मणराजन्यौ वैश्यश् च न सुरां पिबेत् ॥ (९३।२)

गौडी पैष्टी च माध्वी च विज्ञेया त्रिविधा सुरा । (९४।१)

यथैवैका तथा सर्वा न पातव्या द्विजोत्तमैः ॥ (९४।२)

यक्षरक्षःपिशाचान्नं मद्यं मांसं सुरासवम् । (९५।१)

तद् ब्राह्मणेन नात्तव्यं देवानाम् अश्नता हविः ॥ (९५।२)

अमेध्ये वा पतेन् मत्तो वैदिकं वाप्य् उदाहरेत् । (९६।१)

अकार्यम् अन्यत् कुर्याद् वा ब्राह्मणो मदमोहितः ॥ (९६।२)

यस्य कायगतं ब्रह्म मद्येनाप्लाव्यते सकृत् । (९७।१)

तस्य व्यपैति ब्राह्मण्यं शूद्रत्वं च स गच्छति ॥ (९७।२)

एषा विचित्राभिहिता सुरापानस्य निष्कृतिः । (९८।१)

अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि सुवर्णस्तेयनिष्कृतिम् ॥ (९८।२)

सुवर्णस्तेयकृद् विप्रो राजानम् अभिगम्य तु । (९९।१)

स्वकर्म ख्यापयन् ब्रूयान् मां भवान् अनुशास्त्व् इति ॥ (९९।२)

गृहीत्वा मुसलं राजा सकृद्धन्यात् तु तं स्वयम् ॥ (१००।१)

वधेन शुध्यति स्तेनो ब्राह्मणस् तपसैव तु ॥ (१०१।१)

तपसापनुनुत्सुस् तु सुवर्णस्तेयजं मलम् । (१०२।१)

चीरवासा द्विजो ऽरण्ये चरेद् ब्रह्महणो व्रतम् ॥ (१०२।२)

एतैर् व्रतैर् अपोहेत पापं स्तेयकृतं द्विजः । (१०३।१)

गुरुस्त्रीगमनीयं तु व्रतैर् एभिर् अपानुदेत् ॥ (१०३।२)

गुरुतल्प्य् अभिभाष्यैनस् तप्ते स्वप्याद् अयोमये । (१०४।१)

सूर्मीं ज्वलन्तीं स्व् आश्लिष्येन् मृत्युना स विशुध्यति ॥ (१०४।२)

स्वयं वा शिश्नवृषणाव् उत्कृत्याधाय चाञ्जलौ । (१०५।१)

नैरृतीं दिशम् आतिष्ठेद् आ निपाताद् अजिह्मगः ॥ (१०५।२)

खट्वाङ्गी चीरवासा वा श्मश्रुलो विजने वने । (१०६।१)

प्राजापत्यं चरेत् कृच्छ्रम् अब्दम् एकं समाहितः ॥ (१०६।२)

चान्द्रायणं वा त्रीन् मासान् अभ्यस्येन् नियतेन्द्रियः । (१०७।१)

हविष्येण यवाग्वा वा गुरुतल्पापनुत्तये ॥ (१०७।२)

एतैर् व्रतैर् अपोहेयुर् महापातकिनो मलम् । (१०८।१)

उपपातकिनस् त्व् एवम् एभिर् नानाविधैर् व्रतैः ॥ (१०८।२)

उपपातकसंयुक्तो गोघ्नो मासं यवान् पिबेत् । (१०९।१)

कृतवापो वसेद् गोष्ठे चर्मणा तेन संवृतः ॥ (१०९।२)

चतुर्थकालम् अश्नीयाद् अक्षारलवणं मितम् । (११०।१)

गोमूत्रेणाचरेत् स्नानं द्वौ मासौ नियतेन्द्रियः ॥ (११०।२)

दिवानुगच्छेद् गास् तास् तु तिष्ठन्न् ऊर्ध्वं रजः पिबेत् । (१११।१)

शुश्रूषित्वा नमस्कृत्य रात्रौ वीरासनं वसेत् ॥ (१११।२)

तिष्ठन्तीष्व् अनुतिष्ठेत् तु व्रजन्तीष्व् अप्य् अनुव्रजेत् । (११२।१)

आसीनासु तथासीनो नियतो वीतमत्सरः ॥ (११२।२)

आतुराम् अभिशस्तां वा चौरव्याघ्रादिभिर् भयैः । (११३।१)

पतितां पङ्कलग्नां वा सर्वोपायैर् विमोचयेत् ॥ (११३।२)

उष्णे वर्षति शीते वा मारुते वाति वा भृशम् । (११४।१)

न कुर्वीतात्मनस् त्राणं गोर् अकृत्वा तु शक्तितः ॥ (११४।२)

आत्मनो यदि वान्येषां गृहे क्षेत्रे ऽथ वा खले । (११५।१)

भक्षयन्तीं न कथयेत् पिबन्तं चैव वत्सकम् ॥ (११५।२)

अनेन विधिना यस् तु गोघ्नो गाम् अनुगच्छति । (११६।१)

स गोहत्याकृतं पापं त्रिभिर् मासैर् व्यपोहति ॥ (११६।२)

वृषभैकादशा गाश् च दद्यात् सुचरितव्रतः । (११७।१)

अविद्यमाने सर्वस्वं वेदविद्भ्यो निवेदयेत् ॥ (११७।२)

एतद् एव व्रतं कुर्युर् उपपातकिनो द्विजाः । (११८।१)

अवकीर्णिवर्ज्यं शुद्ध्यर्थं चान्द्रायणम् अथापि वा ॥ (११८।२)

अवकीर्णी तु काणेन गर्दभेन चतुष्पथे । (११९।१)

पाकयज्ञविधानेन यजेत निरृतिं निशि ॥ (११९।२)

हुत्वाग्नौ विधिवद्धोमान् अन्ततश् च समैत्य् ऋचा । (१२०।१)

वातेन्द्रगुरुवह्नीनां जुहुयात् सर्पिषाहुतीः ॥ (१२०।२)

कामतो रेतसः सेकं व्रतस्थस्य द्विजन्मनः । (१२१।१)

अतिक्रमं व्रतस्याहुर् धर्मज्ञा ब्रह्मवादिनः ॥ (१२१।२)

मारुतं पुरुहूतं च गुरुं पावकम् एव च । (१२२।१)

चतुरो व्रतिनो ऽभ्येति ब्राह्मं तेजो ऽवकीर्णिनः ॥ (१२२।२)

एतस्मिन्न् एनसि प्राप्ते वसित्वा गर्दभाजिनम् । (१२३।१)

सप्तागारांश् चरेद् भैक्षं स्वकर्म परिकीर्तयन् ॥ (१२३।२)

तेभ्यो लब्धेन भैक्षेण वर्तयन्न् एककालिकम् । (१२४।१)

उपस्पृशंस् त्रिषवणं त्व् अब्देन स विशुध्यति ॥ (१२४।२)

जातिभ्रंशकरं कर्म कृत्वान्यतमम् इच्छया । (१२५।१)

चरेत् सांतपनं कृच्छ्रं प्राजापत्यम् अनिच्छया ॥ (१२५।२)

संकरापात्रकृत्यासु मासं शोधनम् ऐन्दवम् । (१२६।१)

मलिनीकरणीयेषु तप्तः स्याद् यावकैस् त्र्यहम् ॥ (१२६।२)

तुरीयो ब्रह्महत्यायाः क्षत्रियस्य वधे स्मृतः । (१२७।१)

वैश्ये ऽष्टमांशो वृत्तस्थे शूद्रे ज्ञेयस् तु षोडशः ॥ (१२७।२)

अकामतस् तु राजन्यं विनिपात्य द्विजोत्तमः । (१२८।१)

वृषभैकसहस्रा गा दद्यात् सुचरितव्रतः ॥ (१२८।२)

त्र्यब्दं चरेद् वा नियतो जटी ब्रह्महणो व्रतम् । (१२९।१)

वसन् दूरतरे ग्रामाद् वृक्षमूलनिकेतनः ॥ (१२९।२)

एतद् एव चरेद् अब्दं प्रायश्चित्तं द्विजोत्तमः । (१३०।१)

प्रमाप्य वैश्यं वृत्तस्थं दद्याच् चैकशतम् ॥ (१३०।२)

एतद् एव व्रतं कृत्स्नं षण्मासान् शूद्रहा चरेत् । (१३१।१)

वृषभैकादशा वापि दद्याद् विप्राय गाः सिताः ॥ (१३१।२)

मार्जारनकुलौ हत्वा चाषं मण्डूकम् एव च । (१३२।१)

श्वगोधोलूककाकांश् च शूद्रहत्याव्रतं चरेत् ॥ (१३२।२)

पयः पिबेत् त्रिरात्रं वा योजनं वाध्वनो व्रजेत् । (१३३।१)

उपस्पृशेत् स्रवन्त्यां वा सूक्तं वाब्दैवतं जपेत् ॥ (१३३।२)

अभ्रिं कार्ष्णायसीं दद्यात् सर्पं हत्वा द्विजोत्तमः । (१३४।१)

पलालभारकं षण्ढे सैसकं चैकमाषकम् ॥ (१३४।२)

घृतकुम्भं वराहे तु तिलद्रोणं तु तित्तिरौ । (१३५।१)

शुके द्विहायनं वत्सं क्रौञ्चं हत्वा त्रिहायनम् ॥ (१३५।२)

हत्वा हंसं बलाकां च बकं बर्हिणम् एव च । (१३६।१)

वानरं श्येनभासौ च स्पर्शयेद् ब्राह्मणाय गाम् ॥ (१३६।२)

वासो दद्याद्धयं हत्वा पञ्च नीलान् वृषान् गजम् । (१३७।१)

अजमेषाव् अनड्वाहं खरं हत्वैकहायनम् ॥ (१३७।२)

क्रव्यादांस् तु मृगान् हत्वा धेनुं दद्यात् पयस्विनीम् । (१३८।१)

अक्रव्यादान् वत्सतरीम् उष्ट्रं हत्वा तु कृष्णलम् ॥ (१३८।२)

जीनकार्मुकबस्तावीन् पृथग् दद्याद् विशुद्धये । (१३९।१)

चतुर्णाम् अपि वर्णानां नारीर् हत्वानवस्थिताः ॥ (१३९।२)

दानेन वधनिर्णेकं सर्पादीनाम् अशक्नुवन् । (१४०।१)

एकैकशश् चरेत् कृच्छ्रं द्विजः पापापनुत्तये ॥ (१४०।२)

अस्थिमतां तु सत्त्वानां सहस्रस्य प्रमापणे । (१४१।१)

पूर्णे चानस्य् अनस्थ्नां तु शूद्रहत्याव्रतं चरेत् ॥ (१४१।२)

किंचिद् एव तु विप्राय दद्याद् अस्थिमतां वधे । (१४२।१)

अनस्थ्नां चैव हिंसायां प्राणायामेन शुध्यति ॥ (१४२।२)

फलदानां तु वृक्षाणां छेदने जप्यम् ऋच्छतम् । (१४३।१)

गुल्मवल्लीलतानां च पुष्पितानां च वीरुधाम् ॥ (१४३।२)

अन्नाद्यजानां सत्त्वानां रसजानां च सर्वशः । (१४४।१)

फलपुष्पोद्भवानां च घृतप्राशो विशोधनम् ॥ (१४४।२)

कृष्टजानाम् ओषधीनां जातानां च स्वयं वने । (१४५।१)

वृथालम्भे ऽनुगच्छेद् गां दिनम् एकं पयोव्रतः ॥ (१४५।२)

एतैर् व्रतैर् अपोह्यं स्याद् एनो हिंसासमुद्भवम् । (१४६।१)

ज्ञानाज्ञानकृतं कृत्स्नं शृणुतानाद्यभक्षणे ॥ (१४६।२)

अज्ञानाद् वारुणीं पीत्वा संस्कारेणैव शुध्यति । (१४७।१)

मतिपूर्वम् अनिर्देश्यं प्राणान्तिकम् इति स्थितिः ॥ (१४७।२)

अपः सुराभाजनस्था मद्यभाण्डस्थितास् तथा । (१४८।१)

पञ्चरात्रं पिबेत् पीत्वा शङ्खपुष्पीशृतं पयः ॥ (१४८।२)

स्पृष्ट्वा दत्त्वा च मदिरां विधिवत् प्रतिगृह्य च । (१४९।१)

शूद्रोच्छिष्टाश् च पीत्वापः कुशवारि पिबेत् त्र्यहम् ॥ (१४९।२)

ब्राह्मणस् तु सुरापस्य गन्धम् आघ्राय सोमपः । (१५०।१)

प्राणान् अप्सु त्रिर् आयम्य घृतं प्राश्य विशुध्यति ॥ (१५०।२)

अज्ञानात् प्राश्य विष्मूत्रं सुरासंस्पृष्टम् एव च । (१५१।१)

पुनः संस्कारम् अर्हन्ति त्रयो वर्णा द्विजातयः ॥ (१५१।२)

वपनं मेखला दण्डो भैक्षचर्या व्रतानि च । (१५२।१)

निवर्तन्ते द्विजातीनां पुनःसंस्कारकर्मणि ॥ (१५२।२)

अभोज्यानां तु भुक्त्वान्नं स्त्रीशूद्रोच्छिष्टम् एव च । (१५३।१)

जग्ध्वा मांसम् अभक्ष्यं च सप्तरात्रं यवान् पिबेत् ॥ (१५३।२)

शुक्तानि च कषायांश् च पीत्वा मेध्यान्य् अपि द्विजः । (१५४।१)

तावद् भवत्य् अप्रयतो यावत् तन् न व्रजत्य् अधः ॥ (१५४।२)

विड्वराहखरोष्ट्राणां गोमायोः कपिकाकयोः । (१५५।१)

प्राश्य मूत्रपुरीषाणि द्विजश् चान्द्रायणं चरेत् ॥ (१५५।२)

शुष्काणि भुक्त्वा मांसानि भौमानि कवकानि च । (१५६।१)

अज्ञातं चैव सूनास्थम् एतद् एव व्रतं चरेत् ॥ (१५६।२)

क्रव्यादसूकरोष्ट्राणां कुक्कुटानां च भक्षणे । (१५७।१)

नरकाकखराणां च तप्तकृच्छ्रं विशोधनम् ॥ (१५७।२)

मासिकान्नं तु यो ऽश्नीयाद् असमावर्तको द्विजः । (१५८।१)

स त्रीण्य् अहान्य् उपवसेद् एकाहं चोदके वसेत् ॥ (१५८।२)

ब्रह्मचारी तु यो ऽश्नीयान् मधु मांसं कथंचन । (१५९।१)

स कृत्वा प्राकृतं कृच्छ्रं व्रतशेषं समापयेत् ॥ (१५९।२)

बिडालकाकाखूच्छिष्टं जग्ध्वा श्वनकुलस्य च । (१६०।१)

केशकीटावपन्नं च पिबेद् ब्रह्मसुवर्चलाम् ॥ (१६०।२)

अभोज्यम् अन्नं नात्तव्यम् आत्मनः शुद्धिम् इच्छता । (१६१।१)

अज्ञानभुक्तं तूत्तार्यं शोध्यं वाप्य् आशु शोधनैः ॥ (१६१।२)

एषो ऽनाद्यादनस्योक्तो व्रतानां विविधो विधिः । (१६२।१)

स्तेयदोषापहर्तॄणां व्रतानां श्रूयतां विधिः ॥ (१६२।२)

धान्यान्नधनचौर्याणि कृत्वा कामाद् द्विजोत्तमः । (१६३।१)

स्वजातीयगृहाद् एव कृच्छ्राब्देन विशुध्यति ॥ (१६३।२)

मनुष्याणां तु हरणे स्त्रीणां क्षेत्रगृहस्य च । (१६४।१)

कूपवापीजलानां च शुद्धिश् चान्द्रायणं स्मृतम् ॥ (१६४।२)

द्रव्याणाम् अल्पसाराणां स्तेयं कृत्वान्यवेश्मतः । (१६५।१)

चरेत् सांतपनं कृच्छ्रं तन् निर्यात्य् आत्मशुद्धये ॥ (१६५।२)

भक्ष्यभोज्यापहरणे यानशय्यासनस्य च । (१६६।१)

पुष्पमूलफलानां च पञ्चगव्यं विशोधनम् ॥ (१६६।२)

तृणकाष्ठद्रुमाणां च शुष्कान्नस्य गुडस्य च । (१६७।१)

चेलचर्मामिषाणां च त्रिरात्रं स्याद् अभोजनम् ॥ (१६७।२)

मणिमुक्ताप्रवालानां ताम्रस्य रजतस्य च । (१६८।१)

अयःकांस्योपलानां च द्वादशाहं कणान्नता ॥ (१६८।२)

कार्पासकीटजोर्णानां द्विशफैकशफस्य च । (१६९।१)

पक्षिगन्धौषधीनां च रज्ज्वाश् चैव त्र्यहं पयः ॥ (१६९।२)

एतैर् व्रतैर् अपोहेत पापं स्तेयकृतं द्विजः । (१७०।१)

अगम्यागमनीयं तु व्रतैर् एभिर् अपानुदेत् ॥ (१७०।२)

गुरुतल्पव्रतं कुर्याद् रेतः सिक्त्वा स्वयोनिषु । (१७१।१)

सख्युः पुत्रस्य च स्त्रीषु कुमारीष्व् अन्त्यजासु च ॥ (१७१।२)

पैतृस्वसेयीं भगिनीं स्वस्रीयां मातुर् एव च । (१७२।१)

मातुश् च भ्रातुस् तनयां गत्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ (१७२।२)

एतास् तिस्रस् तु भार्यार्थे नोपयच्छेत् तु बुद्धिमान् । (१७३।१)

ज्ञातित्वेनानुपेयास् ताः पतति ह्य् उपयन्न् अधः ॥ (१७३।२)

अमानुषीषु पुरुष उदक्यायाम् अयोनिषु । (१७४।१)

रेतः सिक्त्वा जले चैव कृच्छ्रं सांतपनं चरेत् ॥ (१७४।२)

मैथुनं तु समासेव्य पुंसि योषिति वा द्विजः । (१७५।१)

गोयाने ऽप्सु दिवा चैव सवासाः स्नानम् आचरेत् ॥ (१७५।२)

चण्डालान्त्यस्त्रियो गत्वा भुक्त्वा च प्रतिगृह्य च । (१७६।१)

पतत्य् अज्ञानतो विप्रो ज्ञानात् साम्यं तु गच्छति ॥ (१७६।२)

विप्रदुष्टां स्त्रियं भर्ता निरुन्ध्याद् एकवेश्मनि । (१७७।१)

यत् पुंसः परदारेषु तच् चैनां चारयेद् व्रतम् ॥ (१७७।२)

सा चेत् पुनः प्रदुष्येत् तु सदृशेनोपमन्त्रिता । (१७८।१)

कृच्छ्रं चान्द्रायणं चैव तद् अस्याः पावनं स्मृतम् ॥ (१७८।२)

यत् करोत्य् एकरात्रेण वृषलीसेवनाद् द्विजः । (१७९।१)

तद् भैक्षभुज्जपन् नित्यं त्रिभिर् वर्षैर् व्यपोहति ॥ (१७९।२)

एषा पापकृताम् उक्ता चतुर्णाम् अपि निष्कृतिः । (१८०।१)

पतितैः सम्प्रयुक्तानाम् इमाः शृणुत निष्कृतीः ॥ (१८०।२)

संवत्सरेण पतति पतितेन सहाचरन् । (१८१।१)

याजनाध्यापनाद् यौनान् न तु यानासनाशनात् ॥ (१८१।२)

यो येन पतितेनैषां संसर्गं याति मानवः । (१८२।१)

स तस्यैव व्रतं कुर्यात् तत्संसर्गविशुद्धये ॥ (१८२।२)

पतितस्योदकं कार्यं सपिण्डैर् बान्धवैर् बहिः । (१८३।१)

निन्दिते ऽहनि सायाह्ने ज्ञात्यृत्विग्गुरुसंनिधौ ॥ (१८३।२)

दासी घटम् अपां पूर्णं पर्यस्येत् प्रेतवत् पदा । (१८४।१)

अहोरात्रम् उपासीरन्न् अशौचं बान्धवैः सह ॥ (१८४।२)

निवर्तेरंश् च तस्मात् तु सम्भाषणसहासने । (१८५।१)

दायाद्यस्य प्रदानं च यात्रा चैव हि लौकिकी ॥ (१८५।२)

ज्येष्ठता च निवर्तेत ज्येष्ठावाप्यं च यद् धनम् । (१८६।१)

ज्येष्ठांशं प्राप्नुयाच् चास्य यवीयान् गुणतो ऽधिकः ॥ (१८६।२)

प्रायश्चित्ते तु चरिते पूर्णकुम्भम् अपां नवम् । (१८७।१)

तेनैव सार्धं प्रास्येयुः स्नात्वा पुण्ये जलाशये ॥ (१८७।२)

स त्व् अप्सु तं घटं प्रास्य प्रविश्य भवनं स्वकम् । (१८८।१)

सर्वाणि ज्ञातिकार्याणि यथापूर्वं समाचरेत् ॥ (१८८।२)

एतद् एव विधिं कुर्याद् योषित्सु पतितास्व् अपि । (१८९।१)

वस्त्रान्नपानं देयं तु वसेयुश् च गृहान्तिके ॥ (१८९।२)

एनस्विभिर् अनिर्णिक्तैर् नार्थं किंचित् सहाचरेत् । (१९०।१)

कृतनिर्णेजनांश् चैव न जुगुप्सेत कर्हिचित् ॥ (१९०।२)

बालघ्नांश् च कृतघ्नांश् च विशुद्धान् अपि धर्मतः । (१९१।१)

शरणागतहन्तॄंश् च स्त्रीहन्तॄंश् च न संवसेत् ॥ (१९१।२)

येषां द्विजानां सावित्री नानूच्येत यथाविधि । (१९२।१)

तांश् चारयित्वा त्रीन् कृच्छ्रान् यथाविध्युपनाययेत् ॥ (१९२।२)

प्रायश्चित्तं चिकीर्षन्ति विकर्मस्थास् तु ये द्विजाः । (१९३।१)

ब्रह्मणा च परित्यक्तास् तेषाम् अप्य् एतद् आदिशेत् ॥ (१९३।२)

यद् गर्हितेनार्जयन्ति कर्मणा ब्राह्मणा धनम् । (१९४।१)

तस्योत्सर्गेण शुध्यन्ति जप्येन तपसैव च ॥ (१९४।२)

जपित्वा त्रीणि सावित्र्याः सहस्राणि समाहितः । (१९५।१)

मासं गोष्ठे पयः पीत्वा मुच्यते ऽसत्प्रतिग्रहात् ॥ (१९५।२)

उपवासकृशं तं तु गोव्रजात् पुनर् आगतम् । (१९६।१)

प्रणतं प्रति पृच्छेयुः साम्यं सौम्येच्छसीति किम् ॥ (१९६।२)

सत्यम् उक्त्वा तु विप्रेषु विकिरेद् यवसं गवाम् । (१९७।१)

गोभिः प्रवर्तिते तीर्थे कुर्युस् तस्य परिग्रहम् ॥ (१९७।२)

व्रात्यानां याजनं कृत्वा परेषाम् अन्त्यकर्म च । (१९८।१)

अभिचारम् अहीनं च त्रिभिः कृच्छ्रैर् व्यपोहति ॥ (१९८।२)

शरणागतं परित्यज्य वेदं विप्लाव्य च द्विजः । (१९९।१)

संवत्सरं यवाहारस् तत् पापम् अपसेधति ॥ (१९९।२)

श्वशृगालखरैर् दष्टो ग्राम्यैः क्रव्याद्भिर् एव च । (२००।१)

नराश्वोष्ट्रवराहैश् च प्राणायामेन शुध्यति ॥ (२००।२)

षष्ठान्नकालता मासं संहिताजप एव वा । (२०१।१)

होमाश् च सकला नित्यम् अपाङ्क्त्यानां विशोधनम् ॥ (२०१।२)

उष्ट्रयानं समारुह्य खरयानं तु कामतः । (२०२।१)

स्नात्वा तु विप्रो दिग्वासाः प्राणायामेन शुध्यति ॥ (२०२।२)

विनाद्भिर् अप्सु वाप्य् आर्तः शारीरं संनिषेव्य च । (२०३।१)

सचैलो बहिर् आप्लुत्य गाम् आलभ्य विशुध्यति ॥ (२०३।२)

वेदोदितानां नित्यानां कर्मणां समतिक्रमे । (२०४।१)

स्नातकव्रतलोपे च प्रायश्चित्तम् अभोजनम् ॥ (२०४।२)

हुंकारं ब्राह्मणस्योक्त्वा त्वंकारं च गरीयसः । (२०५।१)

स्नात्वानश्नन्न् अहः शेषम् अभिवाद्य प्रसादयेत् ॥ (२०५।२)

ताडयित्वा तृणेनापि कण्ठे वाबध्य वाससा । (२०६।१)

विवादे वा विनिर्जित्य प्रणिपत्य प्रसादयेत् ॥ (२०६।२)

अवगूर्य त्व् अब्दशतं सहस्रम् अभिहत्य च । (२०७।१)

जिघांसया ब्राह्मणस्य नरकं प्रतिपद्यते ॥ (२०७।२)

शोणितं यावतः पांसून् संगृह्णाति महीतले । (२०८।१)

तावन्त्य् अब्दसहस्राणि तत्कर्ता नरके वसेत् ॥ (२०८।२)

अवगूर्य चरेत् कृच्छ्रम् अतिकृच्छ्रं निपातने । (२०९।१)

कृच्छ्रातिकृच्छ्रौ कुर्वीत विप्रस्योत्पाद्य शोणितम् ॥ (२०९।२)

अनुक्तनिष्कृतीनां तु पापानाम् अपनुत्तये । (२१०।१)

शक्तिं चावेक्ष्य पापं च प्रायश्चित्तं प्रकल्पयेत् ॥ (२१०।२)

यैर् अभ्युपायैर् एनांसि मानवो व्यपकर्षति । (२११।१)

तान् वो ऽभ्युपायान् वक्ष्यामि देवऋषिपितृसेवितान् ॥ (२११।२)

त्र्यहं प्रातस् त्र्यहं सायं त्र्यहम् अद्याद् अयाचितम् । (२१२।१)

त्र्यहं परं च नाश्नीयात् प्राजापत्यं चरन् द्विजः ॥ (२१२।२)

गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधि सर्पिः कुशोदकम् । (२१३।१)

एकरात्रोपवासश् च कृच्छ्रं सांतपनं स्मृतम् ॥ (२१३।२)

एकैकं ग्रासम् अश्नीयात् त्र्यहाणि त्रीणि पूर्ववत् । (२१४।१)

त्र्यहं चोपवसेद् अन्त्यम् अतिकृच्छ्रं चरन् द्विजः ॥ (२१४।२)

तप्तकृच्छ्रं चरन् विप्रो जलक्षीरघृतानिलान् । (२१५।१)

प्रतित्र्यहं पिबेद् उष्णान् सकृत्स्नायी समाहितः ॥ (२१५।२)

यतात्मनो ऽप्रमत्तस्य द्वादशाहम् अभोजनम् । (२१६।१)

पराको नाम कृच्छ्रो ऽयं सर्वपापापनोदनः ॥ (२१६।२)

एकैकं ह्रासयेत् पिण्डं कृष्णे शुक्ले च वर्धयेत् । (२१७।१)

उपस्पृशंस् त्रिषवणम् एतच् चान्द्रायणं स्मृतम् ॥ (२१७।२)

एतम् एव विधिं कृत्स्नम् आचरेद् यवमध्यमे । (२१८।१)

शुक्लपक्षादिनियतश् चरंश् चान्द्रायणं व्रतम् ॥ (२१८।२)

अष्टाव् अष्टौ समश्नीयात् पिण्डान् मध्यंदिने स्थिते । (२१९।१)

नियतात्मा हविष्याशी यतिचान्द्रायणं चरन् ॥ (२१९।२)

चतुरः प्रातर् अश्नीयात् पिण्डान् विप्रः समाहितः । (२२०।१)

चतुरो ऽस्तम् इते सूर्ये शिशुचान्द्रायणं स्मृतम् ॥ (२२०।२)

यथा कथंचित् पिण्डानां तिस्रो ऽशीतीः समाहितः । (२२१।१)

मासेनाश्नन् हविष्यस्य चन्द्रस्यैति सलोकताम् ॥ (२२१।२)

एतद् रुद्रास् तथादित्या वसवश् चाचरन् व्रतम् । (२२२।१)

सर्वाकुशलमोक्षाय मरुतश् च महर्षिभिः ॥ (२२२।२)

महाव्याहृतिभिर् होमः कर्तव्यः स्वयम् अन्वहम् । (२२३।१)

अहिंसा सत्यम् अक्रोधम् आर्जवं च समाचरेत् ॥ (२२३।२)

त्रिर् अह्नस् त्रिर् निशायां च सवासा जलम् आविशेत् । (२२४।१)

स्त्रीशूद्रपतितांश् चैव नाभिभाषेत कर्हिचित् ॥ (२२४।२)

स्थानासनाभ्यां विहरेद् अशक्तो ऽधः शयीत वा । (२२५।१)

ब्रह्मचारी व्रती च स्याद् गुरुदेवद्विजार्चकः ॥ (२२५।२)

सावित्रीं च जपेन् नित्यं पवित्राणि च शक्तितः । (२२६।१)

सर्वेष्व् एव व्रतेष्व् एवं प्रायश्चित्तार्थम् आदृतः ॥ (२२६।२)

एतैर् द्विजातयः शोध्या व्रतैर् आविष्कृतैनसः । (२२७।१)

अनाविष्कृतपापांस् तु मन्त्रैर् होमैश् च शोधयेत् ॥ (२२७।२)

ख्यापनेनानुतापेन तपसाध्ययनेन च । (२२८।१)

पापकृन्मुच्यते पापात् तथा दानेन चापदि ॥ (२२८।२)

यथा यथा नरो ऽधर्मं स्वयं कृत्वानुभाषते । (२२९।१)

तथा तथा त्वचेवाहिस् तेनाधर्मेण मुच्यते ॥ (२२९।२)

यथा यथा मनस् तस्य दुष्कृतं कर्म गर्हति । (२३०।१)

तथा तथा शरीरं तत् तेनाधर्मेण मुच्यते ॥ (२३०।२)

कृत्वा पापं हि संतप्य तस्मात् पापात् प्रमुच्यते । (२३१।१)

नैवं कुर्यां पुनर् इति निवृत्त्या पूयते तु सः ॥ (२३१।२)

एवं संचिन्त्य मनसा प्रेत्य कर्मफलोदयम् । (२३२।१)

मनोवाङ्मूर्तिभिर् नित्यं शुभं कर्म समाचरेत् ॥ (२३२।२)

अज्ञानाद् यदि वा ज्ञानात् कृत्वा कर्म विगर्हितम् । (२३३।१)

तस्माद् विमुक्तिम् अन्विच्छन् द्वितीयं न समाचरेत् ॥ (२३३।२)

यस्मिन् कर्मण्य् अस्य कृते मनसः स्याद् अलाघवम् । (२३४।१)

तस्मिंस् तावत् तपः कुर्याद् यावत् तुष्टिकरं भवेत् ॥ (२३४।२)

तपोमूलम् इदं सर्वं दैवमानुषकं सुखम् । (२३५।१)

तपोमध्यं बुधैः प्रोक्तं तपोऽन्तं वेददर्शिभिः ॥ (२३५।२)

ब्राह्मणस्य तपो ज्ञानं तपः क्षत्रस्य रक्षणम् । (२३६।१)

वैश्यस्य तु तपो वार्त्ता तपः शूद्रस्य सेवनम् ॥ (२३६।२)

ऋषयः संयतात्मानः फलमूलानिलाशनाः । (२३७।१)

तपसैव प्रपश्यन्ति त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ (२३७।२)

औषधान्य् अगदो विद्या दैवी च विविधा स्थितिः । (२३८।१)

तपसैव प्रसिध्यन्ति तपस् तेषां हि साधनम् ॥ (२३८।२)

यद् दुस्तरं यद् दुरापं यद् दुर्गं यच् च दुष्करम् । (२३९।१)

सर्वं तु तपसा साध्यं तपो हि दुरतिक्रमम् ॥ (२३९।२)

महापातकिनश् चैव शेषाश् चाकार्यकारिणः । (२४०।१)

तपसैव सुतप्तेन मुच्यन्ते किल्बिषात् ततः ॥ (२४०।२)

कीटाश् चाहिपतंगाश् च पशवश् च वयांसि च । (२४१।१)

स्थावराणि च भूतानि दिवं यान्ति तपोबलात् ॥ (२४१।२)

यत् किंचिद् एनः कुर्वन्ति मनोवाङ्मूर्तिभिर् जनाः । (२४२।१)

तत् सर्वं निर्दहन्त्य् आशु तपसैव तपोधनाः ॥ (२४२।२)

तपसैव विशुद्धस्य ब्राह्मणस्य दिवौकसः । (२४३।१)

इज्याश् च प्रतिगृह्णन्ति कामान् संवर्धयन्ति च ॥ (२४३।२)

प्रजापतिर् इदं शास्त्रं तपसैवासृजत् प्रभुः । (२४४।१)

तथैव वेदान् ऋषयस् तपसा प्रतिपेदिरे ॥ (२४४।२)

इत्य् एतत् तपसो देवा महाभाग्यं प्रचक्षते । (२४५।१)

सर्वस्यास्य प्रपश्यन्तस् तपसः पुण्यम् उत्तमम् ॥ (२४५।२)

वेदाभ्यासो ऽन्वहं शक्त्या महायज्ञक्रिया क्षमा । (२४६।१)

नाशयन्त्य् आशु पापानि महापातकजान्य् अपि ॥ (२४६।२)

यथैधस् तेजसा वह्निः प्राप्तं निर्दहति क्षणात् । (२४७।१)

तथा ज्ञानाग्निना पापं सर्वं दहति वेदवित् ॥ (२४७।२)

इत्य् एतद् एनसाम् उक्तं प्रायश्चित्तं यथाविधि । (२४८।१)

अत ऊर्ध्वं रहस्यानां प्रायश्चित्तं निबोधत ॥ (२४८।२)

सव्याहृतिप्रणवकाः प्राणायामास् तु षोडश । (२४९।१)

अपि भ्रूणहनं मासात् पुनन्त्य् अहर् अहः कृताः ॥ (२४९।२)

कौत्सं जप्त्वाप इत्य् एतद् वसिष्ठं च प्रतीत्य् ऋचम् । (२५०।१)

माहित्रं शुद्धवत्यश् च सुरापो ऽपि विशुध्यति ॥ (२५०।२)

सकृत्जप्त्वास्यवामीयं शिवसंकल्पम् एव च । (२५१।१)

अपहृत्य सुवर्णं तु क्षणाद् भवति निर्मलः ॥ (२५१।२)

हविष्पान्तीयम् अभ्यस्य न तमं ह इतीति च । (२५२।१)

जपित्वा पौरुषं सूक्तं मुच्यते गुरुतल्पगः ॥ (२५२।२)

एनसां स्थूलसूक्ष्माणां चिकीर्षन्न् अपनोदनम् । (२५३।१)

अवैत्य् ऋचं जपेद् अब्दं यत् किं चेदम् इतीति वा ॥ (२५३।२)

प्रतिगृह्याप्रतिग्राह्यं भुक्त्वा चान्नं विगर्हितम् । (२५४।१)

जपंस् तरत्समन्दीयं पूयते मानवस् त्र्यहात् ॥ (२५४।२)

सोमारौद्रम् तु बह्वेनाः मासम् अभ्यस्य शुध्यति । (२५५।१)

स्रवन्त्याम् आचरन् स्नानम् अर्यम्णाम् इति च तृचम् ॥ (२५५।२)

अब्दार्धम् इन्द्रम् इत्य् एतद् एनस्वी सप्तकं जपेत् । (२५६।१)

अप्रशस्तं तु कृत्वाप्सु मासम् आसीत भैक्षभुक् ॥ (२५६।२)

मन्त्रैः शाकलहोमीयैर् अब्दं हुत्वा घृतं द्विजः । (२५७।१)

सुगुर्व् अप्य् अपहन्त्य् एनो जप्त्वा वा नम इत्य् ऋचम् ॥ (२५७।२)

महापातकसंयुक्तो ऽनुगच्छेद् गाः समाहितः । (२५८।१)

अभ्यस्याब्दं पावमानीर् भैक्षाहारो विशुध्यति ॥ (२५८।२)

अरण्ये वा त्रिर् अभ्यस्य प्रयतो वेदसंहिताम् । (२५९।१)

मुच्यते पातकैः सर्वैः पराकैः शोधितस् त्रिभिः ॥ (२५९।२)

त्र्यहं तूपवसेद् युक्तस् त्रिर् अह्नो ऽभ्युपयन्न् अपः । (२६०।१)

मुच्यते पातकैः सर्वैस् त्रिर् जपित्वाघमर्षणम् ॥ (२६०।२)

यथाश्वमेधः क्रतुराट् सर्वपापापनोदनः । (२६१।१)

तथाघमर्षणं सूक्तं सर्वपापापनोदनम् ॥ (२६१।२)

हत्वा लोकान् अपीमांस् त्रीन् अश्नन्न् अपि यतस् ततः । (२६२।१)

ऋग्वेदं धारयन् विप्रो नैनः प्राप्नोति किंचन ॥ (२६२।२)

ऋक्संहितां त्रिर् अभ्यस्य यजुषां वा समाहितः । (२६३।१)

साम्नां वा सरहस्यानां सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ (२६३।२)

यथा महाह्रदं प्राप्य क्षिप्तं लोष्टं विनश्यति । (२६४।१)

तथा दुश्चरितं सर्वं वेदे त्रिवृति मज्जति ॥ (२६४।२)

ऋचो यजूंषि चान्यानि सामानि विविधानि च । (२६५।१)

एष ज्ञेयस् त्रिवृद्वेदो यो वेदैनं स वेदवित् ॥ (२६५।२)

आद्यं यत् त्र्यक्षरं ब्रह्म त्रयी यस्मिन् प्रतिष्ठिता । (२६६।१)

स गुह्यो ऽन्यस् त्रिवृद्वेदो यस् तं वेद स वेदवित् ॥ (२६६।२)