श्रुत्वैतान् ऋषयो धर्मान् स्नातकस्य यथोदितान् । (१।१)

इदम् ऊचुर् महात्मानम् अनलप्रभवं भृगुम् ॥ (१।२)

एवं यथोक्तं विप्राणां स्वधर्मम् अनुतिष्ठताम् । (२।१)

कथं मृत्युः प्रभवति वेदशास्त्रविदां प्रभो ॥ (२।२)

स तान् उवाच धर्मात्मा महर्षीन् मानवो भृगुः । (३।१)

श्रूयतां येन दोषेण मृत्युर् विप्रान् जिघांसति ॥ (३।२)

अनभ्यासेन वेदानाम् आचारस्य च वर्जनात् । (४।१)

आलस्याद् अन्नदोषाच् च मृत्युर् विप्राञ् जिघांसति ॥ (४।२)

उनेअतब्ले ड़ोओद्लशुनं गृञ्जनं चैव पलाण्डुं कवकानि च । (५।१)

अभक्ष्याणि द्विजातीनाम् अमेध्यप्रभवानि च ॥ (५।२)

लोहितान् वृक्षनिर्यासान् वृश्चनप्रभवांस् तथा । (६।१)

शेलुं गव्यं च पेयूषं प्रयत्नेन विवर्जयेत् ॥ (६।२)

वृथा कृसरसंयावं पायसापूपम् एव च । (७।१)

अनुपाकृतमांसानि देवान्नानि हवींषि च ॥ (७।२)

अनिर्दशाया गोः क्षीरम् औष्ट्रम् ऐकशफं तथा । (८।१)

आविकं संधिनीक्षीरं विवत्सायाश् च गोः पयः ॥ (८।२)

आरण्यानां च सर्वेषां मृगाणां माहिषं विना । (९।१)

स्त्रीक्षीरं चैव वर्ज्यानि सर्वशुक्तानि चैव हि ॥ (९।२)

दधि भक्ष्यं च शुक्तेषु सर्वं च दधिसम्भवम् । (१०।१)

यानि चैवाभिषूयन्ते पुष्पमूलफलैः शुभैः ॥ (१०।२)

क्रव्यादाञ् शकुनान् सर्वान् तथा ग्रामनिवासिनः । (११।१)

अनिर्दिष्टांश् चैकशफांष् टिट्टिभं च विवर्जयेत् ॥ (११।२)

कलविङ्कं प्लवं हंसं चक्राह्वं ग्रामकुक्कुटम् । (१२।१)

सारसं रज्जुवालं च दात्यूहं शुकसारिके ॥ (१२।२)

प्रतुदाञ् जालपादांश् च कोयष्टिनखविष्किरान् । (१३।१)

निमज्जतश् च मत्स्यादान् सौनं वल्लूरम् एव च ॥ (१३।२)

बकं चैव बलाकां च काकोलं खञ्जरीटकम् । (१४।१)

मत्स्यादान् विड्वराहांश् च मत्स्यान् एव च सर्वशः ॥ (१४।२)

ड़िस्ह् अस् चर्निवोरोउस् अनिमल्यो यस्य मांसम् अश्नाति स तन्मांसाद उच्यते । (१५।१)

मत्स्यादः सर्वमांसादस् तस्मान् मत्स्यान् विवर्जयेत् ॥ (१५।२)

पाठीनरोहिताव् आद्यौ नियुक्तौ हव्यकव्ययोः । (१६।१)

राजीवान् सिंहतुण्डांश् च सशल्कांश् चैव सर्वशः ॥ (१६।२)

न भक्षयेद् एकचरान् अज्ञातांश् च मृगद्विजान् । (१७।१)

भक्ष्येष्व् अपि समुद्दिष्टान् सर्वान् पञ्चनखांस् तथा ॥ (१७।२)

श्वाविधं शल्यकं गोधां खड्गकूर्मशशांस् तथा । (१८।१)

भक्ष्यान् पञ्चनखेष्व् आहुर् अनुष्ट्रांश् चैकतोदतः ॥ (१८।२)

छत्त्राकं विड्वराहं च लशुनं ग्रामकुक्कुटम् । (१९।१)

पलाण्डुं गृञ्जनं चैव मत्या जग्ध्वा पतेद् द्विजः ॥ (१९।२)

अमत्यैतानि षड् जग्ध्वा कृच्छ्रं सांतपनं चरेत् । (२०।१)

यतिचान्द्रायणं वापि शेषेषूपवसेद् अहः ॥ (२०।२)

संवत्सरस्यैकम् अपि चरेत् कृच्छ्रं द्विजोत्तमः । (२१।१)

किल्लिन्ग् अनिमल्स्: ड़ोर् सच्रिड़िचे अन्द् सुब्सिस्तेन्चेअज्ञातभुक्तशुद्ध्यर्थं ज्ञातस्य तु विशेषतः ॥ (२१।२)

यज्ञार्थं ब्राह्मणैर् वध्याः प्रशस्ता मृगपक्षिणः । (२२।१)

भृत्यानां चैव वृत्त्यर्थम् अगस्त्यो ह्य् आचरत् पुरा ॥ (२२।२)

बभूवुर् हि पुरोडाशा भक्ष्याणां मृगपक्षिणाम् । (२३।१)

पुराणेष्व् अपि यज्ञेषु ब्रह्मक्षत्रसवेषु च ॥ (२३।२)

यत् किंचित् स्नेहसंयुक्तं भक्ष्यं भोज्यम् अगर्हितम् । (२४।१)

तत् पर्युषितम् अप्य् आद्यं हविःशेषं च यद् भवेत् ॥ (२४।२)

चिरस्थितम् अपि त्व् आद्यम् अस्नेहाक्तं द्विजातिभिः । (२५।१)

यवगोधूमजं सर्वं पयसश् चैव विक्रिया ॥ (२५।२)

एतद् उक्तं द्विजातीनां भक्ष्याभक्ष्यम् अशेषतः । (२६।१)

रुलेस् ड़ोर् एअतिन्ग् मेअत्मांसस्यातः प्रवक्ष्यामि विधिं भक्षणवर्जने ॥ (२६।२)

प्रोक्षितं भक्षयेन् मांसं ब्राह्मणानां च काम्यया । (२७।१)

यथाविधि नियुक्तस् तु प्राणानाम् एव चात्यये ॥ (२७।२)

प्राणस्यान्नम् इदं सर्वं प्रजापतिर् अकल्पयत् । (२८।१)

स्थावरं जङ्गमं चैव सर्वं प्राणस्य भोजनम् ॥ (२८।२)

चराणाम् अन्नम् अचरा दंष्ट्रिणाम् अप्य् अदंष्ट्रिणः । (२९।१)

अहस्ताश् च सहस्तानां शूराणां चैव भीरवः ॥ (२९।२)

नात्ता दुष्यत्य् अदन्न् आद्यान् प्राणिनो ऽहन्य् अहन्य् अपि । (३०।१)

धात्रैव सृष्टा ह्य् आद्याश् च प्राणिनो ऽत्तार एव च ॥ (३०।२)

यज्ञाय जग्धिर् मांसस्येत्य् एष दैवो विधिः स्मृतः । (३१।१)

अतो ऽन्यथा प्रवृत्तिस् तु राक्षसो विधिर् उच्यते ॥ (३१।२)

क्रीत्वा स्वयं वाप्य् उत्पाद्य परोपकृतम् एव वा । (३२।१)

देवान् पितॄंश् चार्चयित्वा खादन् मांसं न दुष्यति ॥ (३२।२)

नाद्याद् अविधिना मांसं विधिज्ञो ऽनापदि द्विजः । (३३।१)

जग्ध्वा ह्य् अविधिना मांसं प्रेतस् तैर् अद्यते ऽवशः ॥ (३३।२)

न तादृशं भवत्य् एनो मृगहन्तुर् धनार्थिनः । (३४।१)

यादृशं भवति प्रेत्य वृथामांसानि खादतः ॥ (३४।२)

नियुक्तस् तु यथान्यायं यो मांसं नात्ति मानवः । (३५।१)

स प्रेत्य पशुतां याति सम्भवान् एकविंशतिम् ॥ (३५।२)

असंस्कृतान् पशून् मन्त्रैर् नाद्याद् विप्रः कदाचन । (३६।१)

मन्त्रैस् तु संस्कृतान् अद्याच्छाश्वतं विधिम् आस्थितः ॥ (३६।२)

कुर्याद् घृतपशुं सङ्गे कुर्यात् पिष्टपशुं तथा । (३७।१)

न त्व् एव तु वृथा हन्तुं पशुम् इच्छेत् कदाचन ॥ (३७।२)

यावन्ति पशुरोमाणि तावत्कृत्वो ह मारणम् । (३८।१)

वृथापशुघ्नः प्राप्नोति प्रेत्य जन्मनि जन्मनि ॥ (३८।२)

यज्ञार्थं पशवः सृष्टाः स्वयम् एव स्वयंभुवा । (३९।१)

यज्ञो ऽस्य भूत्यै सर्वस्य तस्माद् यज्ञे वधो ऽवधः ॥ (३९।२)

ओषध्यः पशवो वृक्षास् तिर्यञ्चः पक्षिणस् तथा । (४०।१)

यज्ञार्थं निधनं प्राप्ताः प्राप्नुवन्त्य् उत्सृतीः पुनः ॥ (४०।२)

मधुपर्के च यज्ञे च पितृदैवतकर्मणि । (४१।१)

अत्रैव पशवो हिंस्या नान्यत्रेत्य् अब्रवीन् मनुः ॥ (४१।२)

एष्व् अर्थेषु पशून् हिंसन् वेदतत्त्वार्थविद् द्विजः । (४२।१)

आत्मानं च पशुं चैव गमयत्य् उत्तमां गतिम् ॥ (४२।२)

गृहे गुराव् अरण्ये वा निवसन्न् आत्मवान् द्विजः । (४३।१)

नावेदविहितां हिंसाम् आपद्य् अपि समाचरेत् ॥ (४३।२)

या वेदविहिता हिंसा नियतास्मिंश् चराचरे । (४४।१)

अहिंसाम् एव तां विद्याद् वेदाद् धर्मो हि निर्बभौ ॥ (४४।२)

यो ऽहिंसकानि भूतानि हिनस्त्य् आत्मसुखेच्छया । (४५।१)

स जीवंश् च मृतश् चैव न क्वचित् सुखम् एधते ॥ (४५।२)

यो बन्धनवधक्लेशान् प्राणिनां न चिकीर्षति । (४६।१)

स सर्वस्य हितप्रेप्सुः सुखम् अत्यन्तम् अश्नुते ॥ (४६।२)

यद् ध्यायति यत् कुरुते रतिं बध्नाति यत्र च । (४७।१)

तद् अवाप्नोत्य् अयत्नेन यो हिनस्ति न किंचन ॥ (४७।२)

नाकृत्वा प्राणिनां हिंसां मांसम् उत्पद्यते क्वचित् । (४८।१)

न च प्राणिवधः स्वर्ग्यस् तस्मान्मांसं विवर्जयेत् ॥ (४८।२)

समुत्पत्तिं च मांसस्य वधबन्धौ च देहिनाम् । (४९।१)

प्रसमीक्ष्य निवर्तेत सर्वमांसस्य भक्षणात् ॥ (४९।२)

न भक्षयति यो मांसं विधिं हित्वा पिशाचवत् । (५०।१)

न लोके प्रियतां याति व्याधिभिश् च न पीड्यते ॥ (५०।२)

अनुमन्ता विशसिता निहन्ता क्रयविक्रयी । (५१।१)

संस्कर्ता चोपहर्ता च खादकश् चेति घातकाः ॥ (५१।२)

स्वमांसं परमांसेन यो वर्धयितुम् इच्छति । (५२।१)

अनभ्यर्च्य पितॄन् देवांस् ततो ऽन्यो नास्त्य् अपुण्यकृत् ॥ (५२।२)

वर्षे वर्षे ऽश्वमेधेन यो यजेत शतं समाः । (५३।१)

मांसानि च न खादेद् यस् तयोः पुण्यफलं समम् ॥ (५३।२)

फलमूलाशनैर् मेध्यैर् मुन्यन्नानां च भोजनैः । (५४।१)

न तत् फलम् अवाप्नोति यन् मांसपरिवर्जनात् ॥ (५४।२)

मां स भक्षयितामुत्र यस्य मांसम् इहाद्म्य् अहम् । (५५।१)

एतन्मांसस्य मांसत्वं प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ (५५।२)

न मांसभक्षणे दोषो न मद्ये न च मैथुने । (५६।१)

प्रवृत्तिर् एषा भूतानां निवृत्तिस् तु महाफला ॥ (५६।२)

शुद्धि:: प्रेतशुद्धि, सूतकप्रेतशुद्धिं प्रवक्ष्यामि द्रव्यशुद्धिं तथैव च । (५७।१)

चतुर्णाम् अपि वर्णानां यथावद् अनुपूर्वशः ॥ (५७।२)

दन्तजाते ऽनुजाते च कृतचूडे च संस्थिते । (५८।१)

अशुद्धा बान्धवाः सर्वे सूतके च तथोच्यते ॥ (५८।२)

दशाहं शावम् आशौचं सपिण्डेषु विधीयते । (५९।१)

अर्वाक् संचयनाद् अस्थ्नां त्र्यहम् एकाहम् एव वा ॥ (५९।२)

सपिण्डता तु पुरुषे सप्तमे विनिवर्तते । (६०।१)

समानोदकभावस् तु जन्मनाम्नोर् अवेदने ॥ (६०।२)

यथेदं शावम् आशौचं सपिण्डेषु विधीयते । (६१।१)

जनने ऽप्य् एवम् एव स्यान् निपुणं शुद्धिम् इच्छताम् ॥ (६१।२)

सर्वेषां शावम् आशौचं मातापित्रोस् तु सूतकम् । (६२।१)

सूतकं मातुर् एव स्याद् उपस्पृश्य पिता शुचिः ॥ (६२।२)

निरस्य तु पुमान् शुक्रम् उपस्पृश्यैव शुध्यति । (६३।१)

बैजिकाद् अभिसम्बन्धाद् अनुरुन्ध्याद् अघं त्र्यहम् ॥ (६३।२)

अह्ना चैकेन रात्र्या च त्रिरात्रैर् एव च त्रिभिः । (६४।१)

शवस्पृशो विशुध्यन्ति त्र्यहाद् उदकदायिनः ॥ (६४।२)

गुरोः प्रेतस्य शिष्यस् तु पितृमेधं समाचरन् । (६५।१)

प्रेतहारैः समं तत्र दशरात्रेण शुध्यति ॥ (६५।२)

रात्रिभिर् मासतुल्याभिर् गर्भस्रावे विशुध्यति । (६६।१)

रजस्य् उपरते साध्वी स्नानेन स्त्री रजस्वला ॥ (६६।२)

नॄणाम् अकृतचूडानां विशुद्धिर् नैशिकी स्मृता । (६७।१)

निर्वृत्तचूडकानां तु त्रिरात्राच् छुद्धिर् इष्यते ॥ (६७।२)

ऊनद्विवार्षिकं प्रेतं निदध्युर् बान्धवा बहिः । (६८।१)

अलंकृत्य शुचौ भूमाव् अस्थिसंचयनाद् ऋते ॥ (६८।२)

नास्य कार्यो ऽग्निसंस्कारो न च कार्योदकक्रिया । (६९।१)

अरण्ये काष्ठवत् त्यक्त्वा क्षपेयुस् त्र्यहम् एव तु ॥ (६९।२)

नात्रिवर्षस्य कर्तव्या बान्धवैर् उदकक्रिया । (७०।१)

जातदन्तस्य वा कुर्युर् नाम्नि वापि कृते सति ॥ (७०।२)

सब्रह्मचारिण्य् एकाहम् अतीते क्षपणम् स्मृतम् । (७१।१)

जन्मन्य् एकोदकानां तु त्रिरात्राच् छुद्धिर् इष्यते ॥ (७१।२)

स्त्रीणाम् असंस्कृतानां तु त्र्यहाच्छुध्यन्ति बान्धवाः । (७२।१)

यथोक्तेनैव कल्पेन शुध्यन्ति तु सनाभयः ॥ (७२।२)

अक्षारलवणान्नाः स्युर् निमज्जेयुश् च ते त्र्यहम् । (७३।१)

मांसाशनं च नाश्नीयुः शयीरंश् च पृथक् क्षितौ ॥ (७३।२)

संनिधाव् एष वै कल्पः शावाशौचस्य कीर्तितः । (७४।१)

असंनिधाव् अयं ज्ञेयो विधिः सम्बन्धिबान्धवैः ॥ (७४।२)

विगतं तु विदेशस्थं शृणुयाद् यो ह्य् अनिर्दशम् । (७५।१)

यच्छेषं दशरात्रस्य तावद् एवाशुचिर् भवेत् ॥ (७५।२)

अतिक्रान्ते दशाहे च त्रिरात्रम् अशुचिर् भवेत् । (७६।१)

संवत्सरे व्यतीते तु स्पृष्ट्वैवापो विशुध्यति ॥ (७६।२)

निर्दशं ज्ञातिमरणं श्रुत्वा पुत्रस्य जन्म च । (७७।१)

सवासा जलम् आप्लुत्य शुद्धो भवति मानवः ॥ (७७।२)

बाले देशान्तरस्थे च पृथक्पिण्डे च संस्थिते । (७८।१)

सवासा जलम् आप्लुत्य सद्य एव विशुध्यति ॥ (७८।२)

अन्तर्दशाहे स्यातां चेत् पुनर् मरणजन्मनी । (७९।१)

तावत् स्याद् अशुचिर् विप्रो यावत् तत् स्याद् अनिर्दशम् ॥ (७९।२)

त्रिरात्रम् आहुर् आशौचम् आचार्ये संस्थिते सति । (८०।१)

तस्य पुत्रे च पत्न्यां च दिवारात्रम् इति स्थितिः ॥ (८०।२)

श्रोत्रिये तूपसंपन्ने त्रिरात्रम् अशुचिर् भवेत् । (८१।१)

मातुले पक्षिणीं रात्रिं शिष्यऋत्विग्बान्धवेषु च ॥ (८१।२)

प्रेते राजनि सज्योतिर् यस्य स्याद् विषये स्थितः । (८२।१)

अश्रोत्रिये त्व् अहः कृत्स्नम् अनूचाने तथा गुरौ ॥ (८२।२)

शुध्येद् विप्रो दशाहेन द्वादशाहेन भूमिपः । (८३।१)

वैश्यः पञ्चदशाहेन शूद्रो मासेन शुध्यति ॥ (८३।२)

न वर्धयेद् अघाहानि प्रत्यूहेन् नाग्निषु क्रियाः । (८४।१)

न च तत्कर्म कुर्वाणः सनाभ्यो ऽप्य् अशुचिर् भवेत् ॥ (८४।२)

दिवाकीर्तिम् उदक्यां च पतितं सूतिकां तथा । (८५।१)

शवं तत्स्पृष्टिनं चैव स्पृष्ट्वा स्नानेन शुध्यति ॥ (८५।२)

आचम्य प्रयतो नित्यं जपेद् अशुचिदर्शने । (८६।१)

सौरान् मन्त्रान् यथोत्साहं पावमानीश् च शक्तितः ॥ (८६।२)

नारं स्पृष्ट्वास्थि सस्नेहं स्नात्वा विप्रो विशुध्यति । (८७।१)

आचम्यैव तु निःस्नेहं गाम् आलभ्यार्कम् ईक्ष्य वा ॥ (८७।२)

आदिष्टी नोदकं कुर्याद् आ व्रतस्य समापनात् । (८८।१)

समाप्ते तूदकं कृत्वा त्रिरात्रेणैव शुध्यति ॥ (८८।२)

वृथासंकरजातानां प्रव्रज्यासु च तिष्ठताम् । (८९।१)

आत्मनस् त्यागिनां चैव निवर्तेतोदकक्रिया ॥ (८९।२)

पाषण्डम् आश्रितानां च चरन्तीनां च कामतः । (९०।१)

गर्भभर्तृद्रुहां चैव सुरापीनां च योषिताम् ॥ (९०।२)

आचार्यं स्वम् उपाध्यायं पितरं मातरं गुरुम् । (९१।१)

निर्हृत्य तु व्रती प्रेतान् न व्रतेन वियुज्यते ॥ (९१।२)

दक्षिणेन मृतं शूद्रं पुरद्वारेण निर्हरेत् । (९२।१)

पश्चिमोत्तरपूर्वैस् तु यथायोगं द्विजन्मनः ॥ (९२।२)

पुरित्य् ओड़् अ किन्ग्।क्षत्रियन राज्ञाम् अघदोषो ऽस्ति व्रतिनां न च सत्त्रिणाम् । (९३।१)

ऐन्द्रं स्थानम् उपासीना ब्रह्मभूता हि ते सदा ॥ (९३।२)

राज्ञो महात्मिके स्थाने सद्यः शौचं विधीयते । (९४।१)

प्रजानां परिरक्षार्थम् आसनं चात्र कारणम् ॥ (९४।२)

डिम्भाहवहतानां च विद्युता पार्थिवेन च । (९५।१)

गोब्राह्मणस्य चैवार्थे यस्य चेच्छति पार्थिवः ॥ (९५।२)

सोमाग्न्यर्कानिलेन्द्राणां वित्ताप्पत्योर् यमस्य च । (९६।१)

अष्टानां लोकपालानां वपुर् धारयते नृपः ॥ (९६।२)

लोकेशाधिष्ठितो राजा नास्याशौचं विधीयते । (९७।१)

शौचाशौचं हि मर्त्यानां लोकेभ्यः प्रभवाप्ययौ ॥ (९७।२)

उद्यतैर् आहवे शस्त्रैः क्षत्रधर्महतस्य च । (९८।१)

सद्यः संतिष्ठते यज्ञस् तथाशौचम् इति स्थितिः ॥ (९८।२)

विप्रः शुध्यत्य् अपः स्पृष्ट्वा क्षत्रियो वाहनायुधम् । (९९।१)

वैश्यः प्रतोदं रश्मीन् वा यष्टिं शूद्रः कृतक्रियः ॥ (९९।२)

एतद् वो ऽभिहितं शौचं सपिण्डेषु द्विजोत्तमाः । (१००।१)

प्रेतशुद्धि: असपिण्डअसपिण्डेषु सर्वेषु प्रेतशुद्धिं निबोधत ॥ (१००।२)

असपिण्डं द्विजं प्रेतं विप्रो निर्हृत्य बन्धुवत् । (१०१।१)

विशुध्यति त्रिरात्रेण मातुर् आप्तांश् च बान्धवान् ॥ (१०१।२)

यद्य् अन्नम् अत्ति तेषां तु दशाहेनैव शुध्यति । (१०२।१)

अनदन्न् अन्नम् अह्नैव न चेत् तस्मिन् गृहे वसेत् ॥ (१०२।२)

अनुगम्येच्छया प्रेतं ज्ञातिम् अज्ञातिम् एव च । (१०३।१)

स्नात्वा सचैलः स्पृष्ट्वाग्निं घृतं प्राश्य विशुध्यति ॥ (१०३।२)

न विप्रं स्वेषु तिष्ठत्सु मृतं शूद्रेण नाययेत् । (१०४।१)

अस्वर्ग्या ह्य् आहुतिः सा स्याच् छूद्रसंस्पर्शदूषिता ॥ (१०४।२)

ज्ञानं तपो ऽग्निर् आहारो मृन्मनो वार्य् उपाञ्जनम् । (१०५।१)

वायुः कर्मार्ककालौ च शुद्धेः कर्तॄणि देहिनाम् ॥ (१०५।२)

सर्वेषाम् एव शौचानाम् अर्थशौचं परं स्मृतम् । (१०६।१)

यो ऽर्थे शुचिर् हि स शुचिर् न मृत्वारिशुचिः शुचिः ॥ (१०६।२)

क्षान्त्या शुध्यन्ति विद्वांसो दानेनाकार्यकारिणः । (१०७।१)

प्रच्छन्नपापा जप्येन तपसा वेदवित्तमाः ॥ (१०७।२)

मृत्तोयैः शुध्यते शोध्यं नदी वेगेन शुध्यति । (१०८।१)

रजसा स्त्री मनोदुष्टा संन्यासेन द्विजोत्तमाः ॥ (१०८।२)

अद्भिर् गात्राणि शुध्यन्ति मनः सत्येन शुध्यति । (१०९।१)

विद्यातपोभ्यां भूतात्मा बुद्धिर् ज्ञानेन शुध्यति ॥ (१०९।२)

एष शौचस्य वः प्रोक्तः शरीरस्य विनिर्णयः । (११०।१)

पुरिड़िचतिओन् ओड़् ओब्जेच्त्स्नानाविधानां द्रव्याणां शुद्धेः शृणुत निर्णयम् ॥ (११०।२)

तैजसानां मणीनां च सर्वस्याश्ममयस्य च । (१११।१)

भस्मनाद्भिर् मृदा चैव शुद्धिर् उक्ता मनीषिभिः ॥ (१११।२)

निर्लेपं काञ्चनं भाण्डम् अद्भिर् एव विशुध्यति । (११२।१)

अब्जम् अश्ममयं चैव राजतं चानुपस्कृतम् ॥ (११२।२)

अपाम् अग्नेश् च संयोगाद्धैमं रौप्यं च निर्बभौ । (११३।१)

तस्मात् तयोः स्वयोन्यैव निर्णेको गुणवत्तरः ॥ (११३।२)

ताम्रायःकांस्यरैत्यानां त्रपुणः सीसकस्य च । (११४।१)

शौचं यथार्हं कर्तव्यं क्षाराम्लोदकवारिभिः ॥ (११४।२)

द्रवाणां चैव सर्वेषां शुद्धिर् उत्पवनं स्मृतम् । (११५।१)

प्रोक्षणं संहतानां च दारवाणां च तक्षणम् ॥ (११५।२)

मार्जनं यज्ञपात्राणां पाणिना यज्ञकर्मणि । (११६।१)

चमसानां ग्रहाणां च शुद्धिः प्रक्षालनेन तु ॥ (११६।२)

चरूणां स्रुक्स्रुवाणां च शुद्धिर् उष्णेन वारिणा । (११७।१)

स्फ्यशूर्पशकटानां च मुसलोलूखलस्य च ॥ (११७।२)

अद्भिस् तु प्रोक्षणं शौचं बहूनां धान्यवाससाम् । (११८।१)

प्रक्षालनेन त्व् अल्पानाम् अद्भिः शौचं विधीयते ॥ (११८।२)

चैलवच् चर्मणां शुद्धिर् वैदलानां तथैव च । (११९।१)

शाकमूलफलानां च धान्यवच् छुद्धिर् इष्यते ॥ (११९।२)

कौशेयाविकयोर् ऊषैः कुतपानाम् अरिष्टकैः । (१२०।१)

श्रीफलैर् अंशुपट्टानां क्षौमाणां गौरसर्षपैः ॥ (१२०।२)

क्षौमवच्छङ्खशृङ्गाणाम् अस्थिदन्तमयस्य च । (१२१।१)

शुद्धिर् विजानता कार्या गोमूत्रेणोदकेन वा ॥ (१२१।२)

प्रोक्षणात् तृणकाष्ठं च पलालं चैव शुध्यति । (१२२।१)

मार्जनोपाञ्जनैर् वेश्म पुनःपाकेन मृन्मयम् ॥ (१२२।२)

मद्यैर् मूत्रैः पुरीषैर् वा ष्ठीवनैः पूयशोणितैः । (१२३।१)

संस्पृष्टं नैव शुध्येत पुनःपाकेन मृन्मयम् ॥ (१२३।२)

सम्मार्जनोपाञ्जनेन सेकेनोल्लेखनेन च । (१२४।१)

गवां च परिवासेन भूमिः शुध्यति पञ्चभिः ॥ (१२४।२)

पक्षिजग्धं गवा घ्रातम् अवधूतम् अवक्षुतम् । (१२५।१)

दूषितं केशकीटैश् च मृत्प्रक्षेपेण शुध्यति ॥ (१२५।२)

यावन् नापैत्य् अमेध्याक्ताद् गन्धो लेपश् च तत्कृतः । (१२६।१)

तावन् मृद्वारि चादेयं सर्वासु द्रव्यशुद्धिषु ॥ (१२६।२)

त्रीणि देवाः पवित्राणि ब्राह्मणानाम् अकल्पयन् । (१२७।१)

अदृष्टम् अद्भिर् निर्णिक्तं यच् च वाचा प्रशस्यते ॥ (१२७।२)

आपः शुद्धा भूमिगता वैतृष्ण्यं यासु गोर् भवेत् । (१२८।१)

अव्याप्ताश् चेद् अमेध्येन गन्धवर्णरसान्विताः ॥ (१२८।२)

नित्यं शुद्धः कारुहस्तः पण्ये यच् च प्रसारितम् । (१२९।१)

ब्रह्मचारिगतं भैक्ष्यं नित्यं मेध्यम् इति स्थितिः ॥ (१२९।२)

नित्यम् आस्यं शुचि स्त्रीणां शकुनिः फलपातने । (१३०।१)

प्रस्रवे च शुचिर् वत्सः श्वा मृगग्रहणे शुचिः ॥ (१३०।२)

श्वभिर् हतस्य यन् मांसं शुचि तन् मनुर् अब्रवीत् । (१३१।१)

क्रव्याद्भिश् च हतस्यान्यैश् चण्डालाद्यैश् च दस्युभिः ॥ (१३१।२)

पुरित्य् ओड़् पर्त्स् ओड़् थे बोद्यूर्ध्वं नाभेर् यानि खानि तानि मेध्यानि सर्वशः । (१३२।१)

यान्य् अधस् तान्य् अमेध्यानि देहाच् चैव मलाश् च्युताः ॥ (१३२।२)

मक्षिका विप्रुषश् छाया गौर् अश्वः सूर्यरश्मयः । (१३३।१)

रजो भूर् वायुर् अग्निश् च स्पर्शे मेध्यानि निर्दिशेत् ॥ (१३३।२)

विङ्मूत्रोत्सर्गशुद्ध्यर्थं मृद्वार्यादेयम् अर्थवत् । (१३४।१)

दैहिकानां मलानां च शुद्धिषु द्वादशस्व् अपि ॥ (१३४।२)

वसा शुक्रम् असृङ्मज्जा मूत्रविड्घ्राणकर्णविष् । (१३५।१)

श्लेष्माश्रु दूषिका स्वेदो द्वादशैते नॄणां मलाः ॥ (१३५।२)

एका लिङ्गे गुदे तिस्रस् तथैकत्र करे दश । (१३६।१)

उभयोः सप्त दातव्या मृदः शुद्धिम् अभीप्सता ॥ (१३६।२)

एतच् छौचं गृहस्थानां द्विगुणं ब्रह्मचारिणाम् । (१३७।१)

त्रिगुणं स्याद् वनस्थानां यतीनां तु चतुर्गुणम् ॥ (१३७।२)

आचमनकृत्वा मूत्रं पुरीषं वा खान्य् आचान्त उपस्पृशेत् । (१३८।१)

वेदम् अध्येष्यमाणश् च अन्नम् अश्नंश् च सर्वदा ॥ (१३८।२)

त्रिर् आचामेद् अपः पूर्वं द्विः प्रमृज्यात् ततो मुखम् । (१३९।१)

शरीरं शौचम् इच्छन् हि स्त्री शूद्रस् तु सकृत् सकृत् ॥ (१३९।२)

शूद्राणां मासिकं कार्यं वपनं न्यायवर्तिनाम् । (१४०।१)

वैश्यवच्छौचकल्पश् च द्विजोच्छिष्टं च भोजनम् ॥ (१४०।२)

नोच्छिष्टं कुर्वते मुख्या विप्रुषो ऽङ्गं न यान्ति याः । (१४१।१)

न श्मश्रूणि गतान्य् आस्यं न दन्तान्तरधिष्ठितम् ॥ (१४१।२)

स्पृशन्ति बिन्दवः पादौ य आचामयतः परान् । (१४२।१)

भौमिकैस् ते समा ज्ञेया न तैर् आप्रयतो भवेत् ॥ (१४२।२)

उच्छिष्टेन तु संस्पृष्टो द्रव्यहस्तः कथंचन । (१४३।१)

अनिधायैव तद् द्रव्यम् आचान्तः शुचिताम् इयात् ॥ (१४३।२)

वान्तो विरिक्तः स्नात्वा तु घृतप्राशनम् आचरेत् । (१४४।१)

आचामेद् एव भुक्त्वान्नं स्नानं मैथुनिनः स्मृतम् ॥ (१४४।२)

सुप्त्वा क्षुत्वा च भुक्त्वा च निष्ठीव्योक्त्वानृतानि च । (१४५।१)

पीत्वापो ऽध्येष्यमाणश् च आचामेत् प्रयतो ऽपि सन् ॥ (१४५।२)

एषां शौचविधिः कृत्स्नो द्रव्यशुद्धिस् तथैव च । (१४६।१)

उक्तो वः सर्ववर्णानां स्त्रीणां धर्मान् निबोधत ॥ (१४६।२)

स्त्रीधर्मबालया वा युवत्या वा वृद्धया वापि योषिता । (१४७।१)

न स्वातन्त्र्येण कर्तव्यं किंचिद् कार्यं गृहेष्व् अपि ॥ (१४७।२)

बाल्ये पितुर् वशे तिष्ठेत् पाणिग्राहस्य यौवने । (१४८।१)

पुत्राणां भर्तरि प्रेते न भजेत् स्त्री स्वतन्त्रताम् ॥ (१४८।२)

पित्रा भर्त्रा सुतैर् वापि नेच्छेद् विरहम् आत्मनः । (१४९।१)

एषां हि विरहेण स्त्री गर्ह्ये कुर्याद् उभे कुले ॥ (१४९।२)

सदा प्रहृष्टया भाव्यं गृहकार्ये च दक्षया । (१५०।१)

सुसंस्कृतोपस्करया व्यये चामुक्तहस्तया ॥ (१५०।२)

यस्मै दद्यात् पिता त्व् एनां भ्राता वानुमते पितुः । (१५१।१)

तं शुश्रूषेत जीवन्तं संस्थितं च न लङ्घयेत् ॥ (१५१।२)

मङ्गलार्थं स्वस्त्ययनं यज्ञश् चासां प्रजापतेः । (१५२।१)

प्रयुज्यते विवाहे तु प्रदानं स्वाम्यकारणम् ॥ (१५२।२)

अनृतावृतुकाले च मन्त्रसंस्कारकृत् पतिः । (१५३।१)

सुखस्य नित्यं दातेह परलोके च योषितः ॥ (१५३।२)

विशीलः कामवृत्तो वा गुणैर् वा परिवर्जितः । (१५४।१)

उपचार्यः स्त्रिया साध्व्या सततं देववत् पतिः ॥ (१५४।२)

नास्ति स्त्रीणां पृथग् यज्ञो न व्रतं नाप्य् उपोषणम् । (१५५।१)

पतिं शुश्रूषते येन तेन स्वर्गे महीयते ॥ (१५५।२)

पाणिग्राहस्य साध्वी स्त्री जीवतो वा मृतस्य वा । (१५६।१)

पतिलोकम् अभीप्सन्ती नाचरेत् किंचिद् अप्रियम् ॥ (१५६।२)

कामं तु क्षपयेद् देहं पुष्पमूलफलैः शुभैः । (१५७।१)

न तु नामापि गृह्णीयात् पत्यौ प्रेते परस्य तु ॥ (१५७।२)

आसीत आ मरणात् क्षान्ता नियता ब्रह्मचारिणी । (१५८।१)

यो धर्म एकपत्नीनां काङ्क्षन्ती तम् अनुत्तमम् ॥ (१५८।२)

अनेकानि सहस्राणि कुमारब्रह्मचारिणाम् । (१५९।१)

दिवं गतानि विप्राणाम् अकृत्वा कुलसंततिम् ॥ (१५९।२)

मृते भर्तरि साध्वी स्त्री ब्रह्मचर्ये व्यवस्थिता । (१६०।१)

स्वर्गं गच्छत्य् अपुत्रापि यथा ते ब्रह्मचारिणः ॥ (१६०।२)

अपत्यलोभाद् या तु स्त्री भर्तारम् अतिवर्तते । (१६१।१)

सेह निन्दाम् अवाप्नोति परलोकाच्च हीयते ॥ (१६१।२)

नान्योत्पन्ना प्रजास्तीह न चाप्य् अन्यपरिग्रहे । (१६२।१)

न द्वितीयश् च साध्वीनां क्वचिद् भर्तोपदिश्यते ॥ (१६२।२)

पतिं हित्वापकृष्टं स्वम् उत्कृष्टं या निषेवते । (१६३।१)

निन्द्यैव सा भवेल् लोके परपूर्वेति चोच्यते ॥ (१६३।२)

व्यभिचारात् तु भर्तुः स्त्री लोके प्राप्नोति निन्द्यताम् । (१६४।१)

शृगालयोनिं प्राप्नोति पापरोगैश् च पीड्यते ॥ (१६४।२)

पतिं या नाभिचरति मनोवाग्देहसंयता । (१६५।१)

सा भर्तृलोकम् आप्नोति सद्भिः साध्वीति चोच्यते ॥ (१६५।२)

अनेन नारी वृत्तेन मनोवाग्देहसंयता । (१६६।१)

इहाग्र्यां कीर्तिम् आप्नोति पतिलोकं परत्र च ॥ (१६६।२)

एवं वृत्तां सवर्णां स्त्रीं द्विजातिः पूर्वमारिणीम् । (१६७।१)

दाहयेद् अग्निहोत्रेण यज्ञपात्रैश् च धर्मवित् ॥ (१६७।२)

भार्यायै पूर्वमारिण्यै दत्त्वाग्नीन् अन्त्यकर्मणि । (१६८।१)

पुनर् दारक्रियां कुर्यात् पुनर् आधानम् एव च ॥ (१६८।२)

अनेन विधिना नित्यं पञ्चयज्ञान् न हापयेत् । (१६९।१)

द्वितीयम् आयुषो भागं कृतदारो गृहे वसेत् ॥ (१६९।२)