मृगेन्द्रतन्त्रMṛgendratantra

MṛgT, 1, 4

4 of 12 · 30 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

स इत्थं विग्रहोऽनेन करणेनाहतौजसा । (१।१)

sa itthaṃ vigraho'nena karaṇenāhataujasā |

1.2१.२

करोति सर्वदा कृत्यं यदा यदुपपद्यते ॥ (१।२)

karoti sarvadā kṛtyaṃ yadā yadupapadyate ||

2.1२.१

तत्रादौ केवलाणूनां योग्यानां कुरुतेऽष्टकम् । (२।१)

tatrādau kevalāṇūnāṃ yogyānāṃ kurute'ṣṭakam |

2.2२.२

वामादिशक्तिभिर् युक्तं सप्तकोटिपरिच्छदम् ॥ (२।२)

vāmādiśaktibhir yuktaṃ saptakoṭiparicchadam ||

3.1३.१

तेषामनन्तः सूक्ष्मश्च तथा चैव शिवोत्तमः । (३।१)

teṣāmanantaḥ sūkṣmaśca tathā caiva śivottamaḥ |

3.2३.२

एकनेत्रैकरुद्रौ च त्रिमूर्तिश्चामितद्युतिः ॥ (३।२)

ekanetraikarudrau ca trimūrtiścāmitadyutiḥ ||

4.1४.१

श्रीकण्ठश्च शिखण्डी च राजराजेश्वरेश्वराः । (४।१)

śrīkaṇṭhaśca śikhaṇḍī ca rājarājeśvareśvarāḥ |

4.2४.२

ईषद् अप्राप्तयोगत्वान्नियोज्याः परमेष्ठिनः ॥ (४।२)

īṣad aprāptayogatvānniyojyāḥ parameṣṭhinaḥ ||

5.1५.१

सर्वज्ञत्वादियोगेऽपि नियोज्यत्वं मलांशतः । (५।१)

sarvajñatvādiyoge'pi niyojyatvaṃ malāṃśataḥ |

5.2५.२

परस्परं विशिष्यन्ते मन्त्राश् चैवम् अधः स्थिताः ॥ (५।२)

parasparaṃ viśiṣyante mantrāś caivam adhaḥ sthitāḥ ||

6.1६.१

ते च मन्त्रेश्वरव्यक्तशिवशक्तिप्रचोदिताः । (६।१)

te ca mantreśvaravyaktaśivaśaktipracoditāḥ |

6.2६.२

कुर्वन्त्यनुग्रहं पुंसां यदा येषां स युज्यते ॥ (६।२)

kurvantyanugrahaṃ puṃsāṃ yadā yeṣāṃ sa yujyate ||

7.1७.१

प्रयोक्तृदेहसापेक्षं तदर्धमखिलेऽध्वनि । (७।१)

prayoktṛdehasāpekṣaṃ tadardhamakhile'dhvani |

7.2७.२

कृत्वाधिकारं स्थित्यन्ते शिवं विशति सेश्वरम् ॥ (७।२)

kṛtvādhikāraṃ sthityante śivaṃ viśati seśvaram ||

8.1८.१

विनाधिकरणेनान्यत्प्रधानविकृतेर् अधः । (८।१)

vinādhikaraṇenānyatpradhānavikṛter adhaḥ |

8.2८.२

कृत्वाधिकारमीशेष्टम् अपैति स्वाध्वसंहृतौ ॥ (८।२)

kṛtvādhikāramīśeṣṭam apaiti svādhvasaṃhṛtau ||

9.1९.१

ततोऽनन्ताद्यभिव्यक्तः पतीनां ग्रन्थितत्त्वतः । (९।१)

tato'nantādyabhivyaktaḥ patīnāṃ granthitattvataḥ |

9.2९.२

कलाद्यारब्धदेहानां करोत्यष्टादशं शतम् ॥ (९।२)

kalādyārabdhadehānāṃ karotyaṣṭādaśaṃ śatam ||

10.1१०.१

तान् अप्याविश्य भगवान् साञ्जनान् भुवनाधिपान् । (१०।१)

tān apyāviśya bhagavān sāñjanān bhuvanādhipān |

10.2१०.२

येभ्यः सर्वमिदं येषां शक्तिः कर्मनिबन्धना ॥ (१०।२)

yebhyaḥ sarvamidaṃ yeṣāṃ śaktiḥ karmanibandhanā ||

11.1११.१

प्रणेतॄन् पशुशास्त्राणां पशूंस् तदनुवर्तकान् । (११।१)

praṇetṝn paśuśāstrāṇāṃ paśūṃs tadanuvartakān |

11.2११.२

स्वसाध्यकारकोपेतान् कालधामावधिस्थितान् ॥ (११।२)

svasādhyakārakopetān kāladhāmāvadhisthitān ||

12.1१२.१

स्थितौ सकारकानेतान् समाक्रम्य स्वतेजसा । (१२।१)

sthitau sakārakānetān samākramya svatejasā |

12.2१२.२

युनक्ति स्वार्थसिद्ध्यर्थं भूतैर् अनभिलक्षितः ॥ (१२।२)

yunakti svārthasiddhyarthaṃ bhūtair anabhilakṣitaḥ ||

13.1१३.१

भोगसाधनमाक्षिप्य कृत्वा कारणसंश्रयम् । (१३।१)

bhogasādhanamākṣipya kṛtvā kāraṇasaṃśrayam |

13.2१३.२

तच् च सात्मकमाक्रम्य विश्रमायावतिष्ठते ॥ (१३।२)

tac ca sātmakamākramya viśramāyāvatiṣṭhate ||

14.1१४.१

भविनां भवखिन्नानां सर्वभूतहितो यतः । (१४।१)

bhavināṃ bhavakhinnānāṃ sarvabhūtahito yataḥ |

14.2१४.२

स्वापावसानम् आसाद्य पुनः प्राग्वत्प्रवर्तते ॥ (१४।२)

svāpāvasānam āsādya punaḥ prāgvatpravartate ||

15.1१५.१

स्वापेऽप्यास्ते बोधयन् बोधयोग्यान् रोध्यान् रुन्धन् पाचयन्कर्मिकर्म । (१५।१)

svāpe'pyāste bodhayan bodhayogyān rodhyān rundhan pācayankarmikarma |

15.2१५.२

मायाशक्तीर् व्यक्तियोग्याः प्रकुर्वन् पश्यन्सर्वं यद्यथा वस्तुजातम् ॥ (१५।२)

māyāśaktīr vyaktiyogyāḥ prakurvan paśyansarvaṃ yadyathā vastujātam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MṛgT, 1, 4

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit