मूलमध्यमकारिकाःMūlamadhyamakārikāḥ

MMadhKār, 1

1 of 14 · 28 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

न स्वतो नापि परतो न द्वाभ्यां नाप्यहेतुतः । (१।१)

na svato nāpi parato na dvābhyāṃ nāpyahetutaḥ |

1.2१.२

उत्पन्ना जातु विद्यन्ते भावाः क्वचन केचन ॥ (१।२)

utpannā jātu vidyante bhāvāḥ kvacana kecana ||

2.1२.१

चत्वारः प्रत्यया हेतुर् आरम्बणम् अनन्तरम् । (२।१)

catvāraḥ pratyayā hetur ārambaṇam anantaram |

2.2२.२

तथैवाधिपतेयं च प्रत्ययो नास्ति पञ्चमः ॥ (२।२)

tathaivādhipateyaṃ ca pratyayo nāsti pañcamaḥ ||

3.1३.१

न हि स्वभावो भावानां प्रत्ययादिषु विद्यते । (३।१)

na hi svabhāvo bhāvānāṃ pratyayādiṣu vidyate |

3.2३.२

अविद्यमाने स्वभावे परभावो न विद्यते ॥ (३।२)

avidyamāne svabhāve parabhāvo na vidyate ||

4.1४.१

क्रिया न प्रत्ययवती नाप्रत्ययवती क्रिया । (४।१)

kriyā na pratyayavatī nāpratyayavatī kriyā |

4.2४.२

प्रत्यया नाक्रियावन्तः क्रियावन्तश्च सन्त्युत ॥ (४।२)

pratyayā nākriyāvantaḥ kriyāvantaśca santyuta ||

5.1५.१

उत्पद्यते प्रतीत्येमान् इतीमे प्रत्ययाः किल । (५।१)

utpadyate pratītyemān itīme pratyayāḥ kila |

5.2५.२

यावन्नोत्पद्यत इमे तावन्नाप्रत्ययाः कथम् ॥ (५।२)

yāvannotpadyata ime tāvannāpratyayāḥ katham ||

6.1६.१

नैवासतो नैव सतः प्रत्ययो ऽर्थस्य युज्यते । (६।१)

naivāsato naiva sataḥ pratyayo 'rthasya yujyate |

6.2६.२

असतः प्रत्ययः कस्य सतश्च प्रत्ययेन किम् ॥ (६।२)

asataḥ pratyayaḥ kasya sataśca pratyayena kim ||

7.1७.१

न सन् नासन् न सदसन् धर्मो निर्वर्तते यदा । (७।१)

na san nāsan na sadasan dharmo nirvartate yadā |

7.2७.२

कथं निर्वर्तको हेतुर् एवं सति हि युज्यते ॥ (७।२)

kathaṃ nirvartako hetur evaṃ sati hi yujyate ||

8.1८.१

अनारम्बण एवायं सन् धर्म उपदिश्यते । (८।१)

anārambaṇa evāyaṃ san dharma upadiśyate |

8.2८.२

अथानारम्बणे धर्मे कुत आरम्बणं पुनः ॥ (८।२)

athānārambaṇe dharme kuta ārambaṇaṃ punaḥ ||

9.1९.१

अनुत्पन्नेषु धर्मेषु निरोधो नोपपद्यते । (९।१)

anutpanneṣu dharmeṣu nirodho nopapadyate |

9.2९.२

नानन्तरम् अतो युक्तं निरुद्धे प्रत्ययश्च कः ॥ (९।२)

nānantaram ato yuktaṃ niruddhe pratyayaśca kaḥ ||

10.1१०.१

भावानां निःस्वभावानां न सत्ता विद्यते यतः । (१०।१)

bhāvānāṃ niḥsvabhāvānāṃ na sattā vidyate yataḥ |

10.2१०.२

सतीदम् अस्मिन् भवतीत्येतन्नैवोपपद्यते ॥ (१०।२)

satīdam asmin bhavatītyetannaivopapadyate ||

11.1११.१

न च व्यस्तसमस्तेषु प्रत्ययेष्वस्ति तत् फलम् । (११।१)

na ca vyastasamasteṣu pratyayeṣvasti tat phalam |

11.2११.२

प्रत्ययेभ्यः कथं तच्च भवेन्न प्रत्ययेषु यत् ॥ (११।२)

pratyayebhyaḥ kathaṃ tacca bhavenna pratyayeṣu yat ||

12.1१२.१

अथासद् अपि तत् तेभ्यः प्रत्ययेभ्यः प्रवर्तते । (१२।१)

athāsad api tat tebhyaḥ pratyayebhyaḥ pravartate |

12.2१२.२

अप्रत्ययेभ्यो ऽपि कस्मान्नाभिप्रवर्तते फलम् ॥ (१२।२)

apratyayebhyo 'pi kasmānnābhipravartate phalam ||

13.1१३.१

फलं च प्रत्ययमयं प्रत्ययाश्चास्वयंमयाः । (१३।१)

phalaṃ ca pratyayamayaṃ pratyayāścāsvayaṃmayāḥ |

13.2१३.२

फलमस्वमयेभ्यो यत्तत्प्रत्ययमयं कथम् ॥ (१३।२)

phalamasvamayebhyo yattatpratyayamayaṃ katham ||

14.1१४.१

तस्मान्न प्रत्ययमयं नाप्रत्ययमयं फलम् । (१४।१)

tasmānna pratyayamayaṃ nāpratyayamayaṃ phalam |

14.2१४.२

संविद्यते फलाभावात् प्रत्ययाप्रत्ययाः कुतः ॥ (१४।२)

saṃvidyate phalābhāvāt pratyayāpratyayāḥ kutaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MMadhKār, 1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit