मूलमध्यमकारिकाःMūlamadhyamakārikāḥ

MMadhKār, 8

8 of 14 · 26 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

सद्भूतः कारकः कर्म सद्भूतं न करोत्ययम् । (१।१)

sadbhūtaḥ kārakaḥ karma sadbhūtaṃ na karotyayam |

1.2१.२

कारको नाप्यसद्भूतः कर्मासद्भूतम् ईहते ॥ (१।२)

kārako nāpyasadbhūtaḥ karmāsadbhūtam īhate ||

2.1२.१

सद्भूतस्य क्रिया नास्ति कर्म च स्याद् अकर्तृकम् । (२।१)

sadbhūtasya kriyā nāsti karma ca syād akartṛkam |

2.2२.२

सद्भूतस्य क्रिया नास्ति कर्ता च स्याद् अकर्मकः ॥ (२।२)

sadbhūtasya kriyā nāsti kartā ca syād akarmakaḥ ||

3.1३.१

करोति यद्यसद्भूतो ऽसद्भूतं कर्म कारकः । (३।१)

karoti yadyasadbhūto 'sadbhūtaṃ karma kārakaḥ |

3.2३.२

अहेतुकं भवेत् कर्म कर्ता चाहेतुको भवेत् ॥ (३।२)

ahetukaṃ bhavet karma kartā cāhetuko bhavet ||

4.1४.१

हेतावसति कार्यं च कारणं च न विद्यते । (४।१)

hetāvasati kāryaṃ ca kāraṇaṃ ca na vidyate |

4.2४.२

तदभावे क्रिया कर्ता कारणं च न विद्यते ॥ (४।२)

tadabhāve kriyā kartā kāraṇaṃ ca na vidyate ||

5.1५.१

धर्माधर्मौ न विद्येते क्रियादीनाम् असंभवे । (५।१)

dharmādharmau na vidyete kriyādīnām asaṃbhave |

5.2५.२

धर्मे चासत्यधर्मे च फलं तज्जं न विद्यते ॥ (५।२)

dharme cāsatyadharme ca phalaṃ tajjaṃ na vidyate ||

6.1६.१

फले ऽसति न मोक्षाय न स्वर्गायोपपद्यते । (६।१)

phale 'sati na mokṣāya na svargāyopapadyate |

6.2६.२

मार्गः सर्वक्रियाणां च नैरर्थक्यं प्रसज्यते ॥ (६।२)

mārgaḥ sarvakriyāṇāṃ ca nairarthakyaṃ prasajyate ||

7.1७.१

कारकः सदसद्भूतः सदसत् कुरुते न तत् । (७।१)

kārakaḥ sadasadbhūtaḥ sadasat kurute na tat |

7.2७.२

परस्परविरुद्धं हि सच्चासच्चैकतः कुतः ॥ (७।२)

parasparaviruddhaṃ hi saccāsaccaikataḥ kutaḥ ||

8.1८.१

सता च क्रियते नासन् नासता क्रियते च सत् । (८।१)

satā ca kriyate nāsan nāsatā kriyate ca sat |

8.2८.२

कर्त्रा सर्वे प्रसज्यन्ते दोषास्तत्र त एव हि ॥ (८।२)

kartrā sarve prasajyante doṣāstatra ta eva hi ||

9.1९.१

नासद्भूतं न सद्भूतः सदसद्भूतम् एव वा । (९।१)

nāsadbhūtaṃ na sadbhūtaḥ sadasadbhūtam eva vā |

9.2९.२

करोति कारकः कर्म पूर्वोक्तैर् एव हेतुभिः ॥ (९।२)

karoti kārakaḥ karma pūrvoktair eva hetubhiḥ ||

10.1१०.१

नासद्भूतो ऽपि सद्भूतं सदसद्भूतम् एव वा । (१०।१)

nāsadbhūto 'pi sadbhūtaṃ sadasadbhūtam eva vā |

10.2१०.२

करोति कारकः कर्म पूर्वोक्तैर् एव हेतुभिः ॥ (१०।२)

karoti kārakaḥ karma pūrvoktair eva hetubhiḥ ||

11.1११.१

करोति सदसद्भूतो न सन्नासच्च कारकः । (११।१)

karoti sadasadbhūto na sannāsacca kārakaḥ |

11.2११.२

कर्म तत् तु विजानीयात् पूर्वोक्तैर् एव हेतुभिः ॥ (११।२)

karma tat tu vijānīyāt pūrvoktair eva hetubhiḥ ||

12.1१२.१

प्रतीत्य कारकः कर्म तं प्रतीत्य च कारकम् । (१२।१)

pratītya kārakaḥ karma taṃ pratītya ca kārakam |

12.2१२.२

कर्म प्रवर्तते नान्यत् पश्यामः सिद्धिकारणम् ॥ (१२।२)

karma pravartate nānyat paśyāmaḥ siddhikāraṇam ||

13.1१३.१

एवं विद्याद् उपादानं व्युत्सर्गाद् इति कर्मणः । (१३।१)

evaṃ vidyād upādānaṃ vyutsargād iti karmaṇaḥ |

13.2१३.२

कर्तुश्च कर्मकर्तृभ्यां शेषान् भावान् विभावयेत् ॥ (१३।२)

kartuśca karmakartṛbhyāṃ śeṣān bhāvān vibhāvayet ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MMadhKār, 8

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit