अतः परं प्रवक्ष्यामि प्राणिहत्यासु निष्कृतिम् । (१।१)

पराशरेन पूर्वोक्ता मन्वर्थे ऽपि च विस्तृताम् ॥ (१।२)

क्रौञ्चसारसहंसांश् च चक्रवाकं च कुक्कुटम् । (२।१)

जालपादं च शरभम् अहोरात्रेण शुध्यति ॥ (२।२)

बलाकाटिट्टिभौ वापि शुकपारावताव् अपि । (३।१)

अहिनक्रविघाती च शुध्यते नक्तभोजनात् ॥ (३।२)

वृककाककपोतानां शारितित्तिरिघातकः । (४।१)

अन्तर्जल उभे संध्ये प्राणायामेन शुध्यति ॥ (४।२)

गृध्रश्येनशशादानाम् उलूकस्य च घातकः । (५।१)

अपक्वाशी दिनं तिष्ठेत् त्रिकालं मारुताशनः ॥ (५।२)

वल्गुणीटिट्टिभानां च कोकिलाखञ्जरीटके । (६।१)

लाविकारक्तपक्षेषु शुध्यते नक्तभोजनात् ॥ (६।२)

कारण्डवचकोराणां पिङ्गलाकुररस्य च । (७।१)

भारद्वाजादिकं हत्वा शिवं पूज्य विशुध्यति ॥ (७।२)

भेरुण्डचाषभासांश् च पारावतकपिञ्जलौ । (८।१)

पक्षिणां चैव सर्वेषाम् अहोरात्रम् अभोजनम् ॥ (८।२)

हत्वा मूषकमार्जारसर्पाजगरडुण्डुभान् । (९।१)

कृसरं भोजयेद् विप्रान् लोहदण्डश् च दक्षिणा ॥ (९।२)

शिशुमारं तथा गोधां हत्वा कूर्मं च शल्यकम् । (१०।१)

वृन्ताकफलभक्षी चाप्यहोरात्रेण शुध्यति ॥ (१०।२)

वृकजम्बूकऋक्षाणां तरक्षुश्वानघातकः । (११।१)

तिलप्रस्थं द्विजे दद्याद् वायुभक्षो दिनत्रयम् ॥ (११।२)

गजस्य च तुरङ्गस्य महिषोष्ट्रनिपातने । (१२।१)

प्रायश्चित्तम् अहोरात्रं त्रिसंध्यम् अवगाहनम् ॥ (१२।२)

कुरङ्गं वानरं सिंहं चित्रं व्याघ्रं तु घातयन् । (१३।१)

शुध्यते स त्रिरात्रेण विप्राणां तर्पणेन च ॥ (१३।२)

मृगरोहिद्वराहाणाम् अवेर् बस्तस्य घातकः । (१४।१)

अफालकृष्टम् अश्नीयाद् अहोरात्रम् उपोष्य सः ॥ (१४।२)

एवं चतुष्पदानां च सर्वेषां वनचारिणाम् । (१५।१)

अहोरात्रोषितस् तिष्ठेज् जपेद् वै जातवेदसम् ॥ (१५।२)

शिल्पिनं कारुकं शूद्रं स्त्रियं वा यस् तु घातयेत् । (१६।१)

प्राजापत्यद्वयं कृत्वा वृषैकादशदक्षिणा ॥ (१६।२)

वैश्यं वा क्षत्रियं वापि निर्दोषं यो ऽभिघातयेत् । (१७।१)

सो ऽपि कृच्छ्रद्वयं कुर्याद् गोविंशद्दक्षिणां ददेत् ॥ (१७।२)

वैश्यं शूद्रं क्रियासक्तं विकर्मस्थं द्विजोत्तमम् । (१८।१)

हत्वा चान्द्रायणं तस्य त्रिंशद् गोश् चैव दक्षिणाम् ॥ (१८।२)

चण्डालं हतवान् कश्चिद् ब्राह्मणे यदि कंचन । (१९।१)

प्राजापत्यं चरेत् कृच्छ्रं गोद्वयं दक्षिणां ददत् ॥ (१९।२)

क्षत्रियेणापि वैश्येन शूद्रेणैवेतरेण वा । (२०।१)

चण्डालस्य वधे प्राप्ते कृच्छ्रार्धेन विशुध्यति ॥ (२०।२)

चोरौ श्वपाकचण्डालौ विप्रेणाभिहतौ यदि । (२१।१)

अहोरात्रोषितः स्नात्वा पञ्चगव्येन शुध्यति ॥ (२१।२)

श्वपाकं वापि चण्डालं विप्रः सम्भाषते यदि । (२२।१)

द्विजसंभाषणं कुर्यात् सावित्रीं तु सकृज् जपेत् ॥ (२२।२)

चण्डालैः सह सुप्तं तु त्रिरात्रम् उपवासयेत् । (२३।१)

चण्डालैकपथं गत्वा गायत्रीस्मरणाच्छुचिः ॥ (२३।२)

चण्डालदर्शने सद्य आदित्यम् अवलोकयेत् । (२४।१)

चण्डालस्पर्शने चैव सचैलं स्नानम् आचरेत् ॥ (२४।२)

चण्डालखातवापीषु पीत्वा सलिलम् अग्रजः । (२५।१)

अज्ञानाच्चैकभक्तेन त्व् अहोरात्रेण शुध्यति ॥ (२५।२)

चण्डालभाण्डसंस्पृष्टं पीत्वा कूपगतं जलम् । (२६।१)

गोमूत्रयावकाहारस् त्रिरात्राच्छुद्धिम् आप्नुयात् ॥ (२६।२)

चण्डालघटसंस्थं तु यत् तोयं पिबति द्विजः । (२७।१)

तत्क्षणात् क्षिपते यस् तु प्राजापत्यं समाचरेत् ॥ (२७।२)

यदि न क्षिपते तोयं शरीरे यस्य जीर्यति । (२८।१)

प्राजापत्यं न दातव्यं कृच्छ्रं सांतपनं चरेत् ॥ (२८।२)

चरेत् सांतपनं विप्रः प्राजापत्यम् अनन्तरः । (२९।१)

तदर्धं तु चरेद् वैश्यः पादं शूद्रस् तद् आचरेत् ॥ (२९।२)

भाण्डस्थम् अन्त्यजानां तु जलं दधि पयः पिबेत् । (३०।१)

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रश् चैव प्रमादतः ॥ (३०।२)

ब्रह्मकूर्चोपवासेन द्विजातीनां तु निष्कृतिः । (३१।१)

शूद्रस्य चोपवासेन तथा दानेन शक्तितः ॥ (३१।२)

भुङ्क्ते ऽज्ञानाद् द्विजश्रेष्ठश् चण्डालान्नं कथंचन । (३२।१)

गोमूत्रयावकाहारो दशरात्रेण शुध्यति ॥ (३२।२)

एकैकं ग्रासम् अश्नीयाद् गोमूत्रयावकस्य च । (३३।१)

दशाहं नियमस्थस्य व्रतं तत् तु विनिर्दिशेत् ॥ (३३।२)

अविज्ञातस् तु चण्डालो यत्र वेश्मनि तिष्ठति । (३४।१)

विज्ञाते तूपसन्नस्य द्विजाः कुर्वन्त्य् अनुग्रहम् ॥ (३४।२)

मुनिवक्त्रोद्गतान् धर्मान् गायन्तो वेदपारगाः । (३५।१)

पतन्तम् उद्धरेयुस् तं धर्मज्ञाः पापसंकरात् ॥ (३५।२)

दध्ना च सर्पिषा चैव क्षीरगोमूत्रयावकम् । (३६।१)

भुञ्जीत सह सर्वैश् च त्रिसंध्यम् अवगाहनम् ॥ (३६।२)

त्र्यहं भुञ्जीत दध्ना च त्र्यहं भुञ्जीत सर्पिषा । (३७।१)

त्र्यहं क्षीरेण भुञ्जीत एकैकेन दिनत्रयम् ॥ (३७।२)

भावदुष्टं न भुञ्जीत नोच्छिष्टं कृमिदूषितम् । (३८।१)

दधिक्षीरस्य त्रिपलं पलं एकं घृतस्य तु ॥ (३८।२)

भस्मना तु भवेच्छुद्धिर् उभयोस् ताम्रकांस्ययोः । (३९।१)

जलशौचेन वस्त्राणां परित्यागेन मृण्मयम् ॥ (३९।२)

कुसुम्भगुडकार्पासलवणं तैलसर्पिषी । (४०।१)

द्वारे कृत्वा तु धान्यानि दद्याद् वेश्मनि पावकम् ॥ (४०।२)

एवं शुद्धस् ततः पश्चात् कुर्याद् ब्राह्मणतर्पणम् । (४१।१)

त्रिंशतं गोवृषं चैकं दद्याद् विप्रेषु दक्षिणाम् ॥ (४१।२)

पुनर् लेपनखातेन होमजप्येन शुध्यति । (४२।१)

आधारेण च विप्राणां भूमिदोषो न विद्यते ॥ (४२।२)

चण्डालैः सह संपर्कं मासं मासार्धम् एव वा । (४३।१)

गोमूत्रयावकाहारो मासार्धेन विशुध्यति ॥ (४३।२)

रजकी चर्मकारी च लुब्धकी वेणुजीविनी । (४४।१)

चातुर्वर्ण्यस्य च गृहे त्व् अविज्ञाता तु तिष्ठति ॥ (४४।२)

ज्ञात्वा तु निष्कृतिं कुर्यात् पूर्वोक्तस्यार्धम् एव च । (४५।१)

गृहदाहं न कुर्वीत शेषं सर्वं च कारयेत् ॥ (४५।२)

गृहस्याभ्यन्तरं गच्छेच्चण्डालो यदि कस्यचित् । (४६।१)

तम् अगाराद् विनिर्वास्य मृद्भाण्डं तु विसर्जयेत् ॥ (४६।२)

रसपूर्णं तु यद् भाण्डं न त्यजेत् तु कदाचन । (४७।१)

गोमयेन तु संमिश्रैर् जलैः प्रोक्षेद् गृहं तथा ॥ (४७।२)

ब्राह्मणस्य व्रणद्वारे पूयशोणितसंभवे । (४८।१)

कृमिर् उत्पद्यते यस्य प्रायश्चित्तं कथं भवेत् ॥ (४८।२)

गवां मूत्रपुरीषेण दध्ना क्षीरेण सर्पिषा । (४९।१)

त्र्यहं स्नात्वा च पीत्वा च कृमिदुष्टः शुचिर् भवेत् ॥ (४९।२)

क्षत्रियो ऽपि सुवर्णस्य पञ्चमाषान् प्रदाय तु । (५०।१)

गोदक्षिणां तु वैश्यस्याप्य् उपवासं विनिर्दिशेत् ॥ (५०।२)

शूद्राणां नोपवासः स्याच्छूद्रो दानेन शुध्यति । (५१।१)

अच्छिद्रम् इति यद् वाक्यं वदन्ति क्षितिदेवताः ॥ (५१।२)

प्रणम्य शिरसा ग्राह्यम् अग्निष्टोमफलं हि तत् । (५२।१)

जपच्छिद्रं तपच्छिद्रं यच्छिद्रं यज्ञकर्मणि ॥ (५२।२)

सर्वं भवति निश्छिद्रं ब्राह्मणैर् उपपादितम् । (५३।१)

व्याधिव्यसनिनिश्रान्ते दुर्भिक्षे डामरे तथा ॥ (५३।२)

उपवासो व्रतं होमो द्विजसम्पादितानि वै । (५४।१)

अथवा ब्राह्मणास् तुष्टाः सर्वं कुर्वन्त्य् अनुग्रहम् ॥ (५४।२)

सर्वान् कामान् अवाप्नोति द्विजसम्पादितैर् इह । (५५।१)

दुर्बले ऽनुग्रहः प्रोक्तस् तथा वै बालवृद्धयोः ॥ (५५।२)

अतो ऽन्यथा भवेद् दोषस् तस्मान् नानुग्रहः स्मृतः । (५६।१)

स्नेहाद् वा यदि वा लोभाद् भयाद् अज्ञानतो ऽपि वा ॥ (५६।२)

कुर्वन्त्य् अनुग्रहं ये तु तत् पापं तेषु गच्छति । (५७।१)

शरीरस्यात्यये प्राप्ते वदन्ति नियमं तु ये ॥ (५७।२)

महत् कार्योपरोधेन न स्वस्थस्य कदाचन । (५८।१)

स्वस्थस्य मूढाः कुर्वन्ति वदन्त्य् अनियमं तु ये ॥ (५८।२)

ते तस्य विघ्नकर्तारः पतन्ति नरके ऽशुचौ । (५९।१)

स्वयम् एव व्रतं कृत्वा ब्राह्मणं यो ऽवमन्यते ॥ (५९।२)

वृथा तस्योपवासः स्यान् न स पुण्येन युज्यते । (६०।१)

स एव नियमो ग्राह्यो यद्य् एको ऽपि वदेद् द्विजः ॥ (६०।२)

कुर्याद् वाक्यं द्विजानां तु अन्यथा भ्रूणहा भवेत् । (६१।१)

ब्राह्मणा जङ्गमं तीर्थं तीर्थभूता हि साधवः ॥ (६१।२)

तेषां वाक्योदकेनैव शुध्यन्ति मलिना जनाः । (६२।१)

ब्राह्मणा यानि भाषन्ते मन्यन्ते तानि देवताः ॥ (६२।२)

सर्वदेवमयो विप्रो न तद्वचनम् अन्यथा । (६३।१)

उपवासो व्रतं चैव स्नानं तीर्थं जपस् तपः ॥ (६३।२)

विप्रसम्पादितं यस्य सम्पूर्णं तस्य तत् फलम् । (६४।१)

अन्नाद्ये कीटसंयुक्ते मक्षिकाकेशदूषिते ॥ (६४।२)

तदन्तरा स्पृशेच् चापस् तद् अन्नं भस्मना स्पृशेत् । (६५।१)

भुञ्जानश् चैव यो विप्रः पादं हस्तेन संस्पृशेत् ॥ (६५।२)

स्वम् उच्छिष्टम् असौ भुङ्क्ते पाणिना मुक्तभाजने । (६६।१)

पादुकास्थो न भुञ्जीत पर्यङ्के संस्थितो ऽपि वा ॥ (६६।२)

श्वानचण्डालदृष्टौ च भोजनं परिवर्जयेत् । (६७।१)

यद् अन्नं प्रतिषिद्धं स्याद् अन्नशुद्धिस् तथैव च ॥ (६७।२)

यथा पराशरेणोक्तं तथैवाहं वदामि वः । (६८।१)

शृतं द्रोणाढकस्यान्नं काकश्वानोपघातितम् ॥ (६८।२)

केनेदं शुध्यते चेति ब्राह्मणेभ्यो निवेदयेत् । (६९।१)

काकश्वानावलीढं तु द्रोणान्नं न परित्यजेत् ॥ (६९।२)

वेदवेदाङ्गविद्विप्रैर् धर्मशास्त्रानुपालकैः । (७०।१)

प्रस्था द्वात्रिंशतिर् द्रोणः स्मृतो द्विप्रस्थ आढकः ॥ (७०।२)

ततो द्रोणाढकस्यान्नं श्रुतिस्मृतिविदो विदुः । (७१।१)

काकश्वानावलीढं तु गवाघ्रातं खरेण वा ॥ (७१।२)

स्वल्पम् अन्नं त्यजेद् विप्रः शुद्धिर् द्रोणाढके भवेत् । (७२।१)

अन्नस्योद्धृत्य तन्मात्रं यच्च लालाहतं भवेत् ॥ (७२।२)

सुवर्णोदकम् अभ्युक्ष्य हुताशेनैव तापयेत् । (७३।१)

हुताशनेन संस्पृष्टं सुवर्णसलिलेन च ॥ (७३।२)

विप्राणां ब्रह्मघोषेण भोज्यं भवति तत्क्षणात् । (७४।१)

स्नेहो वा गोरसो वापि तत्र शुद्धिः कथं भवेत् ॥ (७४।२)

अल्पं परित्यजेत् तत्र स्नेहस्योत्पवनेन च । (७५।१)

अनलज्वालया शुद्धिर् गोरसस्य विधीयते ॥ (७५।२)