गवां संरक्षणार्थाय न दुष्येद् रोधबन्धयोः । (१।१)

तद्वधं तु न तं विद्यात् कामाकामकृतं तथा ॥ (१।२)

दण्डाद् ऊर्ध्वं यद् अन्येन प्रहाराद् यदि पातयेत् । (२।१)

प्रायश्चित्तं तदा प्रोक्तं द्विगुणं गोवधे चरेत् ॥ (२।२)

रोधबन्धनयोक्त्राणि घातश् चेति चतुर्विधम् । (३।१)

एकपादं चरेद् रोधे द्वौ पादौ बन्धने चरेत् ॥ (३।२)

योक्त्रेषु पादहीनं स्याच् चरेत् सर्वं निपातने । (४।१)

गोवाटे वा गृहे वापि दुर्गे वाप्य् असमस्थले ॥ (४।२)

नदीष्व् अथ समुद्रेषु त्व् अन्येषु न नदीमुखे । (५।१)

दग्धदेशे मृता गावः स्तम्भनाद् रोध उच्यते ॥ (५।२)

योक्त्रदामकदोरैश् च कण्ठाभरणभूषणैः । (६।१)

गृहे वापि वने वापि बद्धा स्याद् गौर् मृता यदि ॥ (६।२)

तद् एव बन्धनं विद्यात् कामाकामकृतं च यत् । (७।१)

हले वा शकटे पङ्क्तौ पृष्ठे वा पीडितो नरैः ॥ (७।२)

गोपतिर् मृत्युम् आप्नोति योक्त्रो भवति तद्वधः । (८।१)

मत्तः प्रमत्त उन्मत्तश् चेतनो वाप्य् अचेतनः ॥ (८।२)

कामाकामकृतक्रोधो दण्डैर् हन्याद् अथोपलैः । (९।१)

प्रहृता वा मृता वापि तद्धि हेतुर् निपातने ॥ (९।२)

अङ्गुष्ठमात्रस्थूलस् तु बाहुमात्रः प्रमाणतः । (१०।१)

आद्रस् तु सपलाशश् च दण्ड इत्य् अभिधीयते ॥ (१०।२)

मूर्छितः पतितो वापि दण्डेनाभिहितः स तु । (११।१)

उत्थितस् तु यदा गच्छेत् पञ्च सप्त दशैव वा ॥ (११।२)

ग्रासं वा यदि गृह्णीयात् तोयं वापि पिबेद् यदि । (१२।१)

पूर्वं व्याध्युपसृष्टश् चेत् प्रायश्चित्तं न विद्यते ॥ (१२।२)

पिण्डस्थे पादम् एकं तु द्वौ पादौ गर्भसंमिते । (१३।१)

पादोनं व्रतम् उद्दिष्टं हत्वा गर्भम् अचेतनम् ॥ (१३।२)

पादे ऽङ्गरोमवपनं द्विपादे श्मश्रुणो ऽपि च । (१४।१)

त्रिपादे तु शिखावर्जं सशिखं तु निपातने ॥ (१४।२)

पादे वस्त्रयुगं चैव द्विपादे कांस्यभाजनम् । (१५।१)

त्रिपादे गोवृषं दद्याच् चतुर्थे गोद्वयं स्मृतम् ॥ (१५।२)

निष्पन्नसर्वगात्रस् तु दृश्यते वा सचेतनः । (१६।१)

अङ्गप्रत्यङ्गसम्पूर्णो द्विगुणं गोव्रतं चरेत् ॥ (१६।२)

पाषाणेनाथ दण्डेन गावो येनाभिघातिताः । (१७।१)

शृङ्गभङ्गे चरेत् पादं द्वौ पादौ नेत्रघातने ॥ (१७।२)

लाङ्गूले पादकृच्छ्रं तु द्वौ पादाव् अस्थिभञ्जने । (१८।१)

त्रिपादं चैव कर्णे तु चरेत् सर्वं निपातने ॥ (१८।२)

शृङ्गभङ्गे ऽस्थिभङ्गे च कटिभङ्गे तथैव च । (१९।१)

यदि जीवति षण्मासान् प्रायश्चित्तं न विद्यते ॥ (१९।२)

व्रणभङ्गे च कर्तव्यः स्नेहाभ्यङ्गस् तु पाणिना । (२०।१)

यवसश् चोपहर्तव्यो यावद् दृढबलो भवेत् ॥ (२०।२)

यावत् सम्पूर्णसर्वाङ्गस् तावत् तं पोषयेन् नरः । (२१।१)

गोरूपं ब्राह्मणस्याग्रे नमस्कृत्वा विसर्जयेत् ॥ (२१।२)

यद्य् असंपूर्णसर्गाङ्गो हीनदेहो भवेत् तदा । (२२।१)

गोघातकस्य तस्यार्थं प्रायश्चित्तं विनिर्दिशेत् ॥ (२२।२)

काष्ठलोष्टकपाषाणैः शस्त्रेणैवोद्धतो बलात् । (२३।१)

व्यापादयति यो गां तु तस्य शुद्धिं विनिर्दिशेत् ॥ (२३।२)

चरेत् सांतपनं काष्ठे प्राजापत्यं तु लोष्टके । (२४।१)

तप्तकृच्छ्रं तु पाषाणे शस्त्रे चैवातिकृच्छ्रकम् ॥ (२४।२)

पञ्च संतपने गावः प्राजापत्ये तथा त्रयः । (२५।१)

तप्तकृच्छ्रे भवन्त्य् अष्टाव् अतिकृच्छ्रे त्रयोदश ॥ (२५।२)

प्रमापणे प्राणभृतां दद्यात् तत् प्रतिरूपकम् । (२६।१)

तस्यानुरूपं मूल्यं वा दद्याद् इत्य् अब्रवीन् मनुः ॥ (२६।२)

अन्यत्राङ्कनलक्ष्मभ्यां वाहने मोचने तथा । (२७।१)

सायं संगोपनार्थं च न दुष्येद् रोधबन्धयोः ॥ (२७।२)

अतिदाहे ऽतिवाहे च नासिकाभेदने तथा । (२८।१)

नदीपर्वतसंचारे प्रायश्चित्तं विनिर्दिशेत् ॥ (२८।२)

अतिदाहे चरेत् पादं द्वौ पादौ वाहने चरेत् । (२९।१)

नासिक्ये पदहीनं तु चरेत् सर्वं निपातने ॥ (२९।२)

दहनात् तु विपद्यते अनड्वान् योक्त्रयन्त्रितः । (३०।१)

उक्तं पराशरेणैव ह्य् एकपादं यथाविधि ॥ (३०।२)

रोधनं बन्धनं चैव भारः प्रहरणं तथा । (३१।१)

दुर्गप्रेरणयोक्त्रं च निमित्तानि वधस्य षट् ॥ (३१।२)

बन्धपाशसुगुप्ताङ्गो म्रियते यदि गोपशुः । (३२।१)

भवने तस्य पापी स्यात् प्रायश्चित्तार्धम् अर्हति ॥ (३२।२)

न नारिकेलैर् न च शाणवालैः न वापि मौञ्जैर् न च वल्कशृङ्खलैः । (३३।१)

एतैस् तु गावो न निबन्धनीया बद्ध्वापि तिष्ठेत् परशुं गृहीत्वा ॥ (३३।२)

कुशैः काशैश् च बध्नीयाद् गोपशुं दक्षिणामुखम् । (३४।१)

पाशलग्नाग्निदग्धासु प्रायश्चित्तं न विद्यते ॥ (३४।२)

यदि तत्र भवेत् काष्ठं प्रायश्चित्तं कथं भवेत् । (३५।१)

जपित्वा पावनीं देवीं मुच्यते तत्र किल्बिषात् ॥ (३५।२)

प्रेरयन् कूपवापीषु वृक्षच्छेदेषु पातयन् । (३६।१)

गवाशनेषु विक्रीणंस् ततः प्राप्नोति गोवधम् ॥ (३६।२)

आराधितस् तु यः कश्चिद् भिन्नकक्षो यदा भवेत् । (३७।१)

श्रवणं हृदयं भिन्नं मग्नो वा कूपसंकटे ॥ (३७।२)

कूपाद् उत्क्रमणे चैव भग्नो वा ग्रीवपादयोः । (३८।१)

स एव म्रियते तत्र त्रीन् पादांस् तु समाचरेत् ॥ (३८।२)

कूपखाटे तटाबन्धे नदीबन्धे प्रपासु च । (३९।१)

पानीयेषु विपन्नानां प्रायश्चित्तं न विद्यते ॥ (३९।२)

कूपखाते तटाखाते दीर्घखाते तथैव च । (४०।१)

अन्येषु धर्मखातेषु प्रायश्चित्तं न विद्यते ॥ (४०।२)

वेश्मद्वारे निवासेषु यो नरः खातम् इच्छति । (४१।१)

स्वकार्यगृहखतेषु प्रायश्चित्तं विनिर्दिशेत् ॥ (४१।२)

निशि बन्धनिरुद्धेषु सर्पव्याघ्रहतेषु च । (४२।१)

अग्निविद्युद्विपन्नानां प्रायश्चित्तं न विद्यते ॥ (४२।२)

ग्रामघाते शरौघेण वेश्मभङ्गान् निपातने । (४३।१)

अतिवृष्टिहतानां च प्रायश्चित्तं न विद्यते ॥ (४३।२)

संग्रामे प्रहतानां च ये दग्धा वेश्मकेषु च । (४४।१)

दावाग्निग्रामघातेषु प्रायश्चित्तं न विद्यते ॥ (४४।२)

यन्त्रिता गौश् चिकित्सार्थं मूढगर्भविमोचने । (४५।१)

यत्ने कृते विपद्येत प्रायश्चित्तं न विद्यते ॥ (४५।२)

व्यापन्नानां बहूनां च बन्धने रोधने ऽपि वा । (४६।१)

भिषङ्मिथ्योपचारे च प्रायश्चित्तं विनिर्दिशेत् ॥ (४६।२)

गोवृषाणां विपत्तौ च यावन्तः प्रेक्षका जनाः । (४७।१)

अनिवारयतां तेषां सर्वेषां पातकं भवेत् ॥ (४७।२)

एको हतो यैर् बहुभिः समेतैर् न ज्ञायते यस्य हतो ऽभिघातात् । (४८।१)

दिव्येन तेषाम् उपलभ्य हन्ता निवर्तनीयो नृपसंनियुक्तैः ॥ (४८।२)

एका चेद् बहुभिः काचिद् दैवाद् व्यापादिता यदि । (४९।१)

पादं पादं तु हत्यायाश् चरेयुस् ते पृथक् पृथक् ॥ (४९।२)

हते तु रुधिरं दृश्यं व्याधिग्रस्तः कृशो भवेत् । (५०।१)

लाला भवति दष्टेषु एवम् अन्वेषणं भवेत् ॥ (५०।२)

ग्रासार्थं चोदितो वापि अध्वानं नैव गच्छति । (५१।१)

मनुना चैवम् एकेन सर्वशास्त्राणि जानता ॥ (५१।२)

प्रायश्चित्तं तु तेनोक्तं गोघ्नश् चान्द्रायणं चरेत् । (५२।१)

केशानां रक्षणार्थाय द्विगुणं व्रतम् आचरेत् ॥ (५२।२)

द्विगुणे व्रत आदिष्टे द्विगुणा दक्षिणा भवेत् । (५३।१)

राजा वा राजपुत्रो वा ब्राह्मणो वा बहुश्रुतः ॥ (५३।२)

अकृत्वा वपनं तस्य प्रायश्चित्तं विनिर्दिशेत् । (५४।१)

सर्वान् केशान् समुद्धृत्य छेदयेद् अङ्गुलद्वयम् ॥ (५४।२)

एवं नारीकुमारीणां शिरसो मुण्डनं स्मृतम् । (५५।१)

न स्त्रियाः केशवपनं न दूरे शयनाशनम् ॥ (५५।२)

न च गोष्ठे वसेद् रात्रौ न दिवा गा अनुव्रजेत् । (५६।१)

नदीषु संगमे चैव अरण्येषु विशेषतः ॥ (५६।२)

न स्त्रीणाम् अजिनं वासो व्रतम् एव समाचरेत् । (५७।१)

त्रिसंध्यं स्नानम् इत्य् उक्तं सुराणाम् अर्चनं तथा ॥ (५७।२)

बन्धुमध्ये व्रतं तासां कृच्छ्रचान्द्रायणादिकम् । (५८।१)

गृहेषु सततं तिष्ठेच्छुचिर् नियमम् आचरेत् ॥ (५८।२)

इह यो गोवधं कृत्वा प्रच्छादयितुम् इच्छति । (५९।१)

स याति नरकं घोरं कालसूत्रम् असंशयम् ॥ (५९।२)

विमुक्तो नरकात् तस्मान् मर्त्यलोके प्रजायते । (६०।१)

क्लीबो दुःखी च कुष्ठी च सप्त जन्मानि वै नरः ॥ (६०।२)

तस्मात् प्रकाशयेत् पापं स्वधर्मं सततं चरेत् । (६१।१)

स्त्रीबालभृत्यगोविप्रेष्व् अतिकोपं विवर्जयेत् ॥ (६१।२)