मधुरत्रयघृतं खण्डो माक्षिकं च विज्ञेयं मधुरत्रयम् । (१।१)

मूत्रवर्गःमूत्राणि हस्तिकरभमहिषीखरवाजिनाम् ॥ (१।२)

गोऽजावीनां स्त्रियः पुंसां पुष्पं बीजं च योजयेत् । (२।१)

पञ्चमृत्तिकाइष्टिका गैरिकं लोणं भस्म वल्मीकमृत्तिका ॥ (२।२)

रसप्रयोगकुशलैः कीर्तिताः पञ्चमृत्तिकाः । (३।१)

क्षारत्रयटङ्कणं च यवक्षारः सर्जिक्षारस्तृतीयकः ॥ (३।२)

क्षारवर्गःपलाशकदलीशिग्रुतिलापामार्गमोक्षकाः । (४।१)

मूलकस् तिन्तिडीबोधिरक्तराजगिरिस् तथा ॥ (४।२)

कम्बलोऽपरकुड्यानि क्षारश्चैषां पृथग्विधः । (५।१)

क्षारवर्ग इति प्रोक्तः दीपनश्च महाबलः ॥ (५।२)

रत्नादिजारणश्चापि सर्वलोहादिजारणः । (६।१)

अम्लवर्गःअम्लवेतसजम्बीरनिम्बुकं राजनिम्बुकम् ॥ (६।२)

बदरं बीजपूरं च तिन्तिडी चुक्रिका तथा । (७।१)

चणाम्लं काञ्जिकं तद्वदम्लिका चाम्लदाडिमम् ॥ (७।२)

करमर्दं च कोलाम्लमम्लवर्गोऽयमुच्यते । (८।१)

रसादीनां विशुद्ध्यर्थं द्रावणे जारणे हितः ॥ (८।२)

लवणवर्गःसामुद्रं सिन्धुसंजातं काचोत्थं विडसंज्ञितम् । (९।१)

सौवर्चलमथो रौमं चुल्लिकं च गडादि च ॥ (९।२)

लवणानामयं वर्गो रुच्यः पाचनदीपनः । (१०।१)

द्रावणः शोधनः सर्वलोहानां भस्मनामपि ॥ (१०।२)

विषवर्गःशृङ्गिकं कालकूटं च वत्सनाभं च सक्तुकम् । (११।१)

पीतं च विषवर्गोऽयं स वरः परिकीर्तितः ॥ (११।२)

विषवर्ग:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्रसकर्मणि शस्तोऽयं तद्बन्धनवधेऽपि च । (१२।१)

अयुक्त्या सेवितश्चायं मारयत्येव निश्चितम् ॥ (१२।२)

उपविषवर्गःलाङ्गली विषमुष्टिश्च करवीरश् च जया तथा । (१३।१)

नीलकः कनकोऽर्कश्च वर्गो ह्युपविषात्मकः ॥ (१३।२)

उपविष:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्दीपनः पाचनो भेदी रसे क्वापि च युज्यते । (१४।१)

विषेषु जङ्गमाद्येषु विषं सर्पस्य नापरम् ॥ (१४।२)

तैलवर्गःतिलातसीकुसुम्भानां निम्बस्य करजस्य च । (१५।१)

राज्याः सिद्धार्थकस्यापि गुञ्जाकङ्गुणिबीजयोः ॥ (१५।२)

मधूकस्य च तैलैश्च तैलवर्गो रसे हितः । (१६।१)

दुग्धवर्गःहस्त्यश्ववनिताधेनुगर्दभीछागिकाविकाः ॥ (१६।२)

उष्ट्रिकोदुम्बराश्वत्थभानुन्यग्रोधतिल्वकः । (१७।१)

दुग्धिका स्नुग्गणं चैतत्तथैवोत्तमकर्णिका ॥ (१७।२)

एषां दुग्धैर् विनिर्दिष्टो दुग्धवर्गो रसादिषु । (१८।१)

पित्तवर्गःमहिषक्रोडमत्स्यानां छागस्य च शिखण्डिनः ॥ (१८।२)

कृष्णाहिरोहितानां च मार्जारस्य च मायुभिः । (१९।१)

प्रोक्तः पित्तगणः सूतवधबन्धनभावने ॥ (१९।२)

वसावर्गःभेककूर्मवराहाहिनरमांससमुत्थया । (२०।१)

वसया च वसावर्गो रसकर्मणि शस्यते ॥ (२०।२)

विड्गणःपारावतस्य चाषस्य कपोतस्य कलापिनः । (२१।१)

गृध्रस्य कुक्कुटस्यापि विनिर्दिष्टो हि विड्गणः ॥ (२१।२)

शोधनः सर्वलोहानां पुटनाल्लेपनात् खलु । (२२।१)

रक्तवर्गःकुसुम्भखदिरो लाक्षा मञ्जिष्ठा रक्तचन्दनम् ॥ (२२।२)

अद्री च बन्धुजीवं च तथा कर्पूरगन्धिनी । (२३।१)

माक्षिकं चेति विज्ञेयो रक्तवर्गो ऽतिरञ्जनः ॥ (२३।२)

पीतवर्गःकिंशुकः कर्णिकारश्च हरिद्राद्वितयं तथा । (२४।१)

पीतवर्गोऽयमुद्दिष्टो रसराजस्य कर्मणि ॥ (२४।२)

श्वेतवर्गःतगरः कुटजं कुन्दो गुञ्जा जीवन्तिका तथा । (२५।१)

सितोऽम्भोरुहकन्दश्च श्वेतवर्ग उदाहृतः ॥ (२५।२)

कृष्णवर्गःकदली क्रूरवल्ली च त्रिफला नीलिका नलः । (२६।१)

पङ्कः कासीसबालाम्रं कृष्णवर्ग उदाहृतः ॥ (२६।२)

रक्तवर्गादिवर्गैश्च द्रव्यं यज्जारणात्मकम् । (२७।१)

भावनीयं प्रयत्नेन तादृग्रागाप्तये खलु ॥ (२७।२)

शोधनीयगणःकाचटङ्कणशिप्राभिः शोधनीयो गणो मतः । (२८।१)

सत्त्वानां बद्धसूतस्य लोहानां मलनाशनः । (२८।२)

कापालिकागणध्वंसी रसवादिभिरुच्यते ॥ (२८।३)

मृदुकरवर्गःमहिषीमेषशृङ्गोऽत्र कलिङ्गोद्भवबीजयुक् । (२९।१)

शशास्थीनि च योगोऽयं लोहकाठिन्यनाशनः ॥ (२९।२)

द्रावकवर्गःगुडगुग्गुलुगुञ्जाज्यसारघैष्टङ्कणान्वितैः । (३०।१)

दुर्द्रावाखिललोहादेर् द्रावणेऽयं गणो मतः ॥ (३०।२)

क्षाराः सर्वे मलं हन्युरम्लं शोधनजारणम् । (३१।१)

मान्द्यं विषाणि निघ्नन्ति स्नैग्ध्यं स्नेहाः प्रकुर्वते ॥ (३१।२)