रसप्रकाशसुधाकरRasaprakāśasudhākara
RPSudh, 2
Select a line for its word-by-word analysis.
पारदबन्धअथेदानीं प्रवक्ष्यामि रसराजस्य बंधनम् । (१।१)
pāradabandhaathedānīṃ pravakṣyāmi rasarājasya baṃdhanam |
बन्धन:: सुब्त्य्पेस्बंधश्चतुर्विधः प्रोक्तो जलौका खोटपाटकौ । (२।१)
bandhana:: subtypesbaṃdhaścaturvidhaḥ prokto jalaukā khoṭapāṭakau |
पक्वबन्धो जलौका स्यात्पिष्टीस्तम्भस्तु खोटकः । (३।१)
pakvabandho jalaukā syātpiṣṭīstambhastu khoṭakaḥ |
सुब्स्तन्चेस् इन्दुचिन्ग् बन्धनमूलिकात्र मणिश्चैव स्वर्णकं नागवङ्गके । (४।१)
substances inducing bandhanamūlikātra maṇiścaiva svarṇakaṃ nāgavaṅgake |
मूलिकाबन्धक्रमप्राप्तमिदं वक्ष्ये मूलिकाबन्धनं रसे । (७।१)
mūlikābandhakramaprāptamidaṃ vakṣye mūlikābandhanaṃ rase |
शुद्धो राक्षसवक्त्रश्च रसश्चाभ्रकजारितः ॥ (७।२)
śuddho rākṣasavaktraśca rasaścābhrakajāritaḥ ||
तत उद्धृत्य वस्त्रेण बंधनं कारयेद् भिषक् ॥ (८।२)
tata uddhṛtya vastreṇa baṃdhanaṃ kārayed bhiṣak ||
पाचितं चान्नमध्ये तु कर्तव्यं वत्सरावधि ॥ (९।२)
pācitaṃ cānnamadhye tu kartavyaṃ vatsarāvadhi ||
ततो धूर्तफले न्यस्तं स्वेदयेच्छतसंख्यया । (१०।१)
tato dhūrtaphale nyastaṃ svedayecchatasaṃkhyayā |
पाचितोऽसौ महातैले धूर्ततैले ऽन्नराशिके ॥ (१०।२)
pācito'sau mahātaile dhūrtataile 'nnarāśike ||
बद्धस्तु तेन विधिना कठिनत्वं प्रजायते । (११।१)
baddhastu tena vidhinā kaṭhinatvaṃ prajāyate |
वंगस्य स्तम्भनं सम्यक् करोत्येव न संशयः । (११।२)
vaṃgasya stambhanaṃ samyak karotyeva na saṃśayaḥ |
धारितोऽसौ मुखे साक्षाद्वीर्यस्तम्भकरः सदा । (११।३)
dhārito'sau mukhe sākṣādvīryastambhakaraḥ sadā |
मूलिकाबंधनं ह्येकं कथितं पारदस्य वै ॥ (११।४)
mūlikābaṃdhanaṃ hyekaṃ kathitaṃ pāradasya vai ||
मूलिकाबन्ध (२)अथापरः प्रकारो हि बन्धनस्यापि पारदे । (१२।१)
mūlikābandha (2)athāparaḥ prakāro hi bandhanasyāpi pārade |
मुखचर्वणसम्भूतैर् निम्बकाष्ठेन पेषितः । (१३।१)
mukhacarvaṇasambhūtair nimbakāṣṭhena peṣitaḥ |
वस्त्रेण बंधनं कृत्वा फले धौर्ते निवेशयेत् । (१४।१)
vastreṇa baṃdhanaṃ kṛtvā phale dhaurte niveśayet |
गोमयैर्वेष्टितं तच्च करीषाग्नौ विपाचयेत् ॥ (१४।२)
gomayairveṣṭitaṃ tacca karīṣāgnau vipācayet ||
लावकाख्ये पुटे सम्यक् क्रमवृद्ध्या शतं पुटेत् । (१५।१)
lāvakākhye puṭe samyak kramavṛddhyā śataṃ puṭet |
धारितोऽसौ मुखे सम्यक् वीर्यस्तंभकरः परम् । (१७।२)
dhārito'sau mukhe samyak vīryastaṃbhakaraḥ param |
वंगस्तंभकरोऽप्येवं बद्धः सूतवरोऽप्यलम् ॥ (१७।३)
vaṃgastaṃbhakaro'pyevaṃ baddhaḥ sūtavaro'pyalam ||
मूलिकाबन्धशुद्धं सुजारिताभ्रं वै सूतकं च विमर्दयेत् । (१८।१)
mūlikābandhaśuddhaṃ sujāritābhraṃ vai sūtakaṃ ca vimardayet |
मूषामध्ये रसं मुक्त्वा चान्धयेद् अन्यमूषया । (२०।१)
mūṣāmadhye rasaṃ muktvā cāndhayed anyamūṣayā |
यामार्धं ध्मापितः सम्यक् रसखोटः प्रजायते ॥ (२०।२)
yāmārdhaṃ dhmāpitaḥ samyak rasakhoṭaḥ prajāyate ||
स्वांगशीतं परिज्ञाय रसखोटं समुद्धरेत् । (२१।१)
svāṃgaśītaṃ parijñāya rasakhoṭaṃ samuddharet |
मूलिकाबंधनं सत्यं कृतं नागार्जुनादिभिः ॥ (२२।२)
mūlikābaṃdhanaṃ satyaṃ kṛtaṃ nāgārjunādibhiḥ ||
सर्वसिद्धिकरं श्रेष्ठं सर्वकार्यकरं सदा ॥ (२३।०)
sarvasiddhikaraṃ śreṣṭhaṃ sarvakāryakaraṃ sadā ||
मूलिकाबन्ध (४)शुद्धं रसवरं सम्यक् तथैवाम्बरभक्षितम् । (२४।१)
mūlikābandha (4)śuddhaṃ rasavaraṃ samyak tathaivāmbarabhakṣitam |
जलकूम्भीरसैः पश्चान्मर्दयेद्दिनसप्तकम् ॥ (२४।२)
jalakūmbhīrasaiḥ paścānmardayeddinasaptakam ||
तस्याः प्रकल्पयेन्मूषां सूतकं तत्र निक्षिपेत् । (२५।१)
tasyāḥ prakalpayenmūṣāṃ sūtakaṃ tatra nikṣipet |
अन्यस्यामन्धमूषायां सूतमूषां निरुन्धयेत् ॥ (२५।२)
anyasyāmandhamūṣāyāṃ sūtamūṣāṃ nirundhayet ||
बन्धमाप्नोति सूतेन्द्रः सत्यं गुरुवचो यथा ॥ (२७।२)
bandhamāpnoti sūtendraḥ satyaṃ guruvaco yathā ||
मूलिकाबन्ध (५)चूर्णीकृतानि सततं धूर्तबीजानि यत्नतः । (२८।१)
mūlikābandha (5)cūrṇīkṛtāni satataṃ dhūrtabījāni yatnataḥ |
सूतराजसमान्येवम् ऊर्ध्वयन्त्रेण पातयेत् ॥ (२८।२)
sūtarājasamānyevam ūrdhvayantreṇa pātayet ||
त्र्यहं त्र्यहं च संमर्द्य बन्धमायाति निश्चितम् । (३१।१)
tryahaṃ tryahaṃ ca saṃmardya bandhamāyāti niścitam |
दोलायंत्रेण संस्वेद्य सप्ताहं धूर्तजे रसे ॥ (३१।२)
dolāyaṃtreṇa saṃsvedya saptāhaṃ dhūrtaje rase ||
भर्जयेद्धूर्ततैलेन सप्ताहाज्जायते मुखम् ॥ (३२।२)
bharjayeddhūrtatailena saptāhājjāyate mukham ||
क्षीरं शोषयते नित्यं कौतुकार्थे न संशयः ॥ (३३।२)
kṣīraṃ śoṣayate nityaṃ kautukārthe na saṃśayaḥ ||
वीर्यं वंगं स्तम्भयति सत्यं सत्यं न संशयः । (३४।१)
vīryaṃ vaṃgaṃ stambhayati satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ |
प्रकाराः कथिताः पञ्च सूतराजस्य बंधने ॥ (३४।२)
prakārāḥ kathitāḥ pañca sūtarājasya baṃdhane ||
वज्रसत्त्वेन शतवेधी रसबन्धः (१)वज्रबंधं द्वितीयं तु क्रमेणैव यथातथम् । (३५।१)
vajrasattvena śatavedhī rasabandhaḥ (1)vajrabaṃdhaṃ dvitīyaṃ tu krameṇaiva yathātatham |
रसशास्त्राणि बहुधा निरीक्ष्य प्रवदाम्यहम् ॥ (३५।२)
rasaśāstrāṇi bahudhā nirīkṣya pravadāmyaham ||
वज्रसत्वं तथा सूतं समांशं कारयेद् बुधः । (३६।१)
vajrasatvaṃ tathā sūtaṃ samāṃśaṃ kārayed budhaḥ |
आसां नियामिकानां च रसं वस्त्रेण गालयेत् ॥ (३८।२)
āsāṃ niyāmikānāṃ ca rasaṃ vastreṇa gālayet ||
लोहसंपुटके पश्चान्निक्षिप्तं मुद्रितं दृढम् । (४०।१)
lohasaṃpuṭake paścānnikṣiptaṃ mudritaṃ dṛḍham |
घटिकाद्वयमानेन ध्मापितं भस्त्रया खलु ॥ (४०।२)
ghaṭikādvayamānena dhmāpitaṃ bhastrayā khalu ||
स्वांगशीतलकं ज्ञात्वा गृह्णीयातां च मूषिकाम् । (४१।१)
svāṃgaśītalakaṃ jñātvā gṛhṇīyātāṃ ca mūṣikām |
उत्खन्योत्खन्य यत्नेन सूतभस्म समाहरेत् ॥ (४१।२)
utkhanyotkhanya yatnena sūtabhasma samāharet ||
वक्त्रस्थो निधनं हन्याद्देहलोहकरो भवेत् ॥ (४३।०)
vaktrastho nidhanaṃ hanyāddehalohakaro bhavet ||
वज्रभस्मयोगेन रसबन्धः (७)वज्रभस्म तथा सूतं समं कृत्वा तु मर्दयेत् । (४४।१)
vajrabhasmayogena rasabandhaḥ (7)vajrabhasma tathā sūtaṃ samaṃ kṛtvā tu mardayet |
स्नुहिक्षीरेण सप्ताहं सूर्यघर्मे सुतीव्रके । (४५।१)
snuhikṣīreṇa saptāhaṃ sūryagharme sutīvrake |
रसगोलं सुवृत्तं तु शुष्कं चैवाथ लेपयेत् ॥ (४५।२)
rasagolaṃ suvṛttaṃ tu śuṣkaṃ caivātha lepayet ||
सप्तमृत्कर्पटैः सम्यग्लेपितं सुदृढं कुरु । (४८।१)
saptamṛtkarpaṭaiḥ samyaglepitaṃ sudṛḍhaṃ kuru |
ध्मापितं दृढमंगारैस्तत्रस्थं शीतलीकृतम् ॥ (४८।२)
dhmāpitaṃ dṛḍhamaṃgāraistatrasthaṃ śītalīkṛtam ||
भित्त्वा मूषागतं सूतं खोटं नक्षत्रसन्निभम् । (४९।१)
bhittvā mūṣāgataṃ sūtaṃ khoṭaṃ nakṣatrasannibham |
सर्वकार्यकरं शुभ्रं रञ्जितं वेधकृद्भवेत् ॥ (४९।२)
sarvakāryakaraṃ śubhraṃ rañjitaṃ vedhakṛdbhavet ||
अभ्रद्रुत्या रसबन्धः (८)अभ्रकद्रुतिभिः सार्धं सूतकं च विमर्दयेत् । (५०।१)
abhradrutyā rasabandhaḥ (8)abhrakadrutibhiḥ sārdhaṃ sūtakaṃ ca vimardayet |
तीक्ष्णांशुनाथ मृदितं द्रुतिभिः सह सूतकम् ॥ (५२।२)
tīkṣṇāṃśunātha mṛditaṃ drutibhiḥ saha sūtakam ||
मिलत्येव न संदेहः किमन्यैर् बहुभाषितैः । (५३।१)
milatyeva na saṃdehaḥ kimanyair bahubhāṣitaiḥ |
लांगल्याश्च रसैस्तावद्यावद्भवति बन्धनम् ॥ (५४।०)
lāṃgalyāśca rasaistāvadyāvadbhavati bandhanam ||
ततः प्रकाशमूषायां पञ्चांगारैर्धमेत्क्षणम् । (५५।१)
tataḥ prakāśamūṣāyāṃ pañcāṃgārairdhametkṣaṇam |
बन्धमायाति वेगेन यथा सूर्योदये ऽम्बुजम् ॥ (५५।२)
bandhamāyāti vegena yathā sūryodaye 'mbujam ||
शिवभक्तो भवेत्साक्षात्सत्यवाक् संयतेन्द्रियः ॥ (५६।२)
śivabhakto bhavetsākṣātsatyavāk saṃyatendriyaḥ ||
शिवयोर्मेलनं सम्यक् तस्य हस्ते भविष्यति । (५७।१)
śivayormelanaṃ samyak tasya haste bhaviṣyati |
रसागमेषु यत्प्रोक्तं बंधनं पारदस्य च ॥ (५७।२)
rasāgameṣu yatproktaṃ baṃdhanaṃ pāradasya ca ||
कथितं तन्मया स्पष्टं नानुभूतं न चेष्टितम् ॥ (५८।०)
kathitaṃ tanmayā spaṣṭaṃ nānubhūtaṃ na ceṣṭitam ||
वज्रद्रुत्या रसबन्धः (९)वज्राणां ब्रह्मजातीनां द्रुतिर्वल्लप्रमाणिका । (५९।१)
vajradrutyā rasabandhaḥ (9)vajrāṇāṃ brahmajātīnāṃ drutirvallapramāṇikā |
तावत्तं मर्दयेत्सम्यग्यावत् पिष्टी प्रजायते । (६०।१)
tāvattaṃ mardayetsamyagyāvat piṣṭī prajāyate |
कृत्वा मूषां समां शुद्धां दहनोपलनिर्मिताम् ॥ (६०।२)
kṛtvā mūṣāṃ samāṃ śuddhāṃ dahanopalanirmitām ||
तन्मध्ये पिष्टिकां मुक्त्वा पिष्टीमानं विषं त्वहेः । (६१।१)
tanmadhye piṣṭikāṃ muktvā piṣṭīmānaṃ viṣaṃ tvaheḥ |
पिधानं तादृशं कुर्यान्मुखं तेनाथ रुन्धयेत् ॥ (६१।२)
pidhānaṃ tādṛśaṃ kuryānmukhaṃ tenātha rundhayet ||
कांस्यभाजनमध्ये तु स्थापयेन्मूषिकां शुभाम् । (६२।१)
kāṃsyabhājanamadhye tu sthāpayenmūṣikāṃ śubhām |
यामात्खरातपे नित्यं शिवेनोक्तम् अतिस्फुटम् ॥ (६३।२)
yāmātkharātape nityaṃ śivenoktam atisphuṭam ||
वज्रद्रुतिसमायोगात्सूतो बन्धनकं व्रजेत् । (६४।१)
vajradrutisamāyogātsūto bandhanakaṃ vrajet |
सर्वेषां सूतबन्धानां श्रेष्ठं सत्यमुदीरितम् ॥ (६४।२)
sarveṣāṃ sūtabandhānāṃ śreṣṭhaṃ satyamudīritam ||
सुवर्णद्रुत्या रसबन्धः (१०)अथेदानीं प्रवक्ष्यामि सूतराजस्य बन्धनम् । (६५।१)
suvarṇadrutyā rasabandhaḥ (10)athedānīṃ pravakṣyāmi sūtarājasya bandhanam |
हेमद्रुतिं रसेन्द्रेण मर्दयेत्सप्तवासरान् ॥ (६५।२)
hemadrutiṃ rasendreṇa mardayetsaptavāsarān ||
ज्वालामुखीरसेनैव धौतः पश्चाच्च कांजिकैः । (६६।१)
jvālāmukhīrasenaiva dhautaḥ paścācca kāṃjikaiḥ |
प्रत्यहं क्षालयेद्रात्रौ रसेनोक्तेन वै दिवा ॥ (६६।२)
pratyahaṃ kṣālayedrātrau rasenoktena vai divā ||
लेपयेत्सप्तवाराणि भूगर्ते गोलकं न्यसेत् ॥ (६७।२)
lepayetsaptavārāṇi bhūgarte golakaṃ nyaset ||
द्वादशांगुलविस्तीर्णं द्वादशांगुलनिम्नकम् । (६८।१)
dvādaśāṃgulavistīrṇaṃ dvādaśāṃgulanimnakam |
खातप्रमाणं कथितं गुरुमार्गेण च स्फुटम् ॥ (६८।२)
khātapramāṇaṃ kathitaṃ gurumārgeṇa ca sphuṭam ||
सर्वसिद्धिकरः श्रीमान् जरादारिद्र्यनाशनः ॥ (७०।२)
sarvasiddhikaraḥ śrīmān jarādāridryanāśanaḥ ||
सुवर्णेन रसबन्धःधातुबन्धस्तृतीयोऽसौ स्वहस्तेन कृतो मया । (७१।१)
suvarṇena rasabandhaḥdhātubandhastṛtīyo'sau svahastena kṛto mayā |
ततस्तद्गोलकं कृत्वा खर्परोपरि विन्यसेत् ॥ (७३।२)
tatastadgolakaṃ kṛtvā kharparopari vinyaset ||
चुल्यामारोपणं कार्यं धान्याम्लेन निषिञ्चयेत् । (७४।१)
culyāmāropaṇaṃ kāryaṃ dhānyāmlena niṣiñcayet |
पिष्टिस्तंभस्तु कर्तव्यो नियतं त्रिदिनावधि ॥ (७४।२)
piṣṭistaṃbhastu kartavyo niyataṃ tridināvadhi ||
सूतबन्धकरा श्रेष्ठा प्रोक्ता नागार्जुनादिभिः ॥ (७६।२)
sūtabandhakarā śreṣṭhā proktā nāgārjunādibhiḥ ||
एतासां स्वरसैः पङ्कैर् लेपयेत्सूतगोलकम् । (७७।१)
etāsāṃ svarasaiḥ paṅkair lepayetsūtagolakam |
त्रिगुणैर् भूर्जपत्रैस्तु वेष्टयेत्तदनंतरम् ॥ (७७।२)
triguṇair bhūrjapatraistu veṣṭayettadanaṃtaram ||
वस्त्रेण पोटलीं बद्ध्वा स्वेदयेन्निंबुकद्रवैः । (७८।१)
vastreṇa poṭalīṃ baddhvā svedayenniṃbukadravaiḥ |
यामत्रयं प्रयत्नेन धौतः पश्चाद् गवां जलैः ॥ (७८।२)
yāmatrayaṃ prayatnena dhautaḥ paścād gavāṃ jalaiḥ ||
ततो धूर्तफलान्तस्थं पाचयेद्बहुभिः पुटैः । (७९।१)
tato dhūrtaphalāntasthaṃ pācayedbahubhiḥ puṭaiḥ |
लावकाख्यैः सुमतिमान् शोभनः सूर्यकान्तिवत् । (७९।२)
lāvakākhyaiḥ sumatimān śobhanaḥ sūryakāntivat |
जायते नात्र संदेहो बद्धः शिवसमो भवेत् ॥ (७९।३)
jāyate nātra saṃdeho baddhaḥ śivasamo bhavet ||
रौप्येण रसबन्धःअष्टमांशेन रूप्येन सूतकं हि प्रमर्दयेत् । (८०।१)
raupyeṇa rasabandhaḥaṣṭamāṃśena rūpyena sūtakaṃ hi pramardayet |
चांगेरीस्वरसेनैव पिष्टिकां कारयेद् बुधः ॥ (८०।२)
cāṃgerīsvarasenaiva piṣṭikāṃ kārayed budhaḥ ||
खोटं बद्ध्वा तु विपचेत् धूर्ततैले त्रिवासरान् । (८१।१)
khoṭaṃ baddhvā tu vipacet dhūrtataile trivāsarān |
भृंग्युद्भवेन च तथा समुद्रशोषकस्य वै ॥ (८२।२)
bhṛṃgyudbhavena ca tathā samudraśoṣakasya vai ||
पश्चात्सुतीक्ष्णमदिरा दातव्या तु तुषाग्निना ॥ (८३।२)
paścātsutīkṣṇamadirā dātavyā tu tuṣāgninā ||
दिनानि सप्तसंख्यानि मुखम् उत्पद्यते ध्रुवम् । (८४।१)
dināni saptasaṃkhyāni mukham utpadyate dhruvam |
शुक्रस्तम्भकरः सम्यक् क्षीरं पिबति नान्यथा ॥ (८४।२)
śukrastambhakaraḥ samyak kṣīraṃ pibati nānyathā ||
तुत्थेन तुत्थोत्थताम्रेण रसबन्धःलोहपात्रे सुविस्तीर्णे तुत्थकस्यालवालकम् । (८५।१)
tutthena tutthotthatāmreṇa rasabandhaḥlohapātre suvistīrṇe tutthakasyālavālakam |
अष्टसंस्कारितं सूतं तस्मिन्निक्षिप्य मात्रया ॥ (८५।२)
aṣṭasaṃskāritaṃ sūtaṃ tasminnikṣipya mātrayā ||
तुत्थचूर्णेन संछाद्य पूरयेन्निम्बुकद्रवैः । (८६।१)
tutthacūrṇena saṃchādya pūrayennimbukadravaiḥ |
पिधानेन मुखं रुद्ध्वा लोहपात्रस्य यत्नतः ॥ (८६।२)
pidhānena mukhaṃ ruddhvā lohapātrasya yatnataḥ ||
निर्वाते निर्जने देशे त्रिदिनं स्थापयेत्ततः । (८७।१)
nirvāte nirjane deśe tridinaṃ sthāpayettataḥ |
रसखोटं ततो बद्ध्वा स्वेदयेत्कांजिकैस्त्र्यहम् ॥ (८८।२)
rasakhoṭaṃ tato baddhvā svedayetkāṃjikaistryaham ||
जलसेकः प्रकर्तव्यः शीतीभूतं समुद्धरेत् ॥ (८९।२)
jalasekaḥ prakartavyaḥ śītībhūtaṃ samuddharet ||
अनेनैव प्रकारेण त्रिवारं पाचयेद् ध्रुवम् । (९०।१)
anenaiva prakāreṇa trivāraṃ pācayed dhruvam |
कठिनत्वं प्रयात्येव सत्यं गुरुवचो यथा ॥ (९०।२)
kaṭhinatvaṃ prayātyeva satyaṃ guruvaco yathā ||
मुखम् उत्पद्यते सम्यक् वीर्यस्तंभकरो ऽप्ययम् ॥ (९१।२)
mukham utpadyate samyak vīryastaṃbhakaro 'pyayam ||
धातुबीजेन रसबन्धःवंगतीक्ष्णे समे कृत्वा ध्मापयेद्वज्रमूषया । (९२।१)
dhātubījena rasabandhaḥvaṃgatīkṣṇe same kṛtvā dhmāpayedvajramūṣayā |
वङ्गम् उत्तारयेत्सम्यक् तीव्राङ्गारैः प्रयत्नतः ॥ (९२।२)
vaṅgam uttārayetsamyak tīvrāṅgāraiḥ prayatnataḥ ||
बीजं शाणप्रमाणं हि सूतं पलमितं भवेत् ॥ (९३।२)
bījaṃ śāṇapramāṇaṃ hi sūtaṃ palamitaṃ bhavet ||
मर्दयेत्कन्यकाद्रावैर् दिनमेकं विशोषयेत् । (९४।१)
mardayetkanyakādrāvair dinamekaṃ viśoṣayet |
गोलस्य स्वेदनं कार्यमहोभिः सप्तभिस्तथा ॥ (९४।२)
golasya svedanaṃ kāryamahobhiḥ saptabhistathā ||
त्रिफलाक्वाथमध्ये तु त्रियामं स्वेदयेत्सुधीः । (९५।१)
triphalākvāthamadhye tu triyāmaṃ svedayetsudhīḥ |
भृंगीरसेन च तथा त्रिदिनं स्वेद्यमेव हि । (९६।१)
bhṛṃgīrasena ca tathā tridinaṃ svedyameva hi |
खटीपटुशिवाभक्तं पिष्ट्वा वक्त्रं निरुन्धयेत् । (९७।१)
khaṭīpaṭuśivābhaktaṃ piṣṭvā vaktraṃ nirundhayet |
खातं त्रिहस्तमात्रं स्याल्लद्दीपूर्णं तु कारयेत् ॥ (९७।२)
khātaṃ trihastamātraṃ syālladdīpūrṇaṃ tu kārayet ||
मध्ये तु काचघटिकां सुरापूर्णां निवेशयेत् । (९८।१)
madhye tu kācaghaṭikāṃ surāpūrṇāṃ niveśayet |
भूमिस्थां मासयुग्मेन पश्चादेनां समुद्धरेत् ॥ (९८।२)
bhūmisthāṃ māsayugmena paścādenāṃ samuddharet ||
बद्धं सूतवरं ग्राह्यं शुभ्रं चंद्रप्रभानिभम् । (९९।१)
baddhaṃ sūtavaraṃ grāhyaṃ śubhraṃ caṃdraprabhānibham |
मुखस्थं कुरुते सम्यक् दृढवज्रसमं वपुः ॥ (९९।२)
mukhasthaṃ kurute samyak dṛḍhavajrasamaṃ vapuḥ ||
देवीशास्त्रानुसारेण धातुबद्धरसोऽप्ययम् ॥ (१००।२)
devīśāstrānusāreṇa dhātubaddharaso'pyayam ||
प्रकाशितो मया सम्यक् नात्र कार्या विचारणा ॥ (१०१।०)
prakāśito mayā samyak nātra kāryā vicāraṇā ||
कान्तलोहेन रसबन्धःरसेंद्रः कान्तलोहं च तीक्ष्णलोहं तथैव च । (१०२।१)
kāntalohena rasabandhaḥraseṃdraḥ kāntalohaṃ ca tīkṣṇalohaṃ tathaiva ca |
अभ्रसत्वं तथा ताप्यसत्वं हेमसमन्वितम् ॥ (१०२।२)
abhrasatvaṃ tathā tāpyasatvaṃ hemasamanvitam ||
समांशानि च सर्वाणि मर्दयेन्निम्बुकद्रवैः । (१०३।१)
samāṃśāni ca sarvāṇi mardayennimbukadravaiḥ |
निषेचयेदेकदिनं पश्चाद् गोलं तु कारयेत् ॥ (१०३।२)
niṣecayedekadinaṃ paścād golaṃ tu kārayet ||
पक्वमूषा प्रकर्तव्या गोलं गर्भे निवेशयेत् । (१०४।१)
pakvamūṣā prakartavyā golaṃ garbhe niveśayet |
गोजिह्वा काकमाची च निर्गुंडी दुग्धिका तथा ॥ (१०४।२)
gojihvā kākamācī ca nirguṃḍī dugdhikā tathā ||
एतासां स्वरसेनैव स्वेदयेद्बहुशो भिषक् ॥ (१०५।२)
etāsāṃ svarasenaiva svedayedbahuśo bhiṣak ||
यावद्दृढत्वमायाति तावत्स्वेद्यं तु गोलकम् । (१०६।१)
yāvaddṛḍhatvamāyāti tāvatsvedyaṃ tu golakam |
वक्त्रे धृतं जरामृत्युं निहन्ति च न संशयः ॥ (१०६।२)
vaktre dhṛtaṃ jarāmṛtyuṃ nihanti ca na saṃśayaḥ ||
सर्वरोगान्निहत्याशु वयः स्तम्भयते ध्रुवम् । (१०७।१)
sarvarogānnihatyāśu vayaḥ stambhayate dhruvam |
कर्णे कण्ठे तथा हस्ते धारिता मस्तकेऽपि वा । (१०७।२)
karṇe kaṇṭhe tathā haste dhāritā mastake'pi vā |
चतुर्विधान्येव तु बन्धनानि श्रीसूतराजस्य मयोदितानि । (१०८।१)
caturvidhānyeva tu bandhanāni śrīsūtarājasya mayoditāni |
कुर्वन्ति ये तत्त्वविदो भिषग्वरा राज्ञां गृहे तेऽपि भवन्ति पूज्याः ॥ (१०८।२)
kurvanti ye tattvavido bhiṣagvarā rājñāṃ gṛhe te'pi bhavanti pūjyāḥ ||
इति परमरहस्यं सूतराजस्य चोक्तं रसनिगममहाब्धेर् लब्धम् एतत् सुरत्नम् । (१०९।१)
iti paramarahasyaṃ sūtarājasya coktaṃ rasanigamamahābdher labdham etat suratnam |
सकलगुणवरिष्ठा वादिनः कौतुकज्ञा निजहृदि च सुकण्ठे धारयिष्यन्ति तज्ज्ञाः ॥ (१०९।२)
sakalaguṇavariṣṭhā vādinaḥ kautukajñā nijahṛdi ca sukaṇṭhe dhārayiṣyanti tajjñāḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.