STKau zu SāṃKār, 6.2

6 of 14 · 12 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

तुशब्दः प्रत्यक्षपूर्ववद्भ्याम् विशिनष्टि । (१।१)

tuśabdaḥ pratyakṣapūrvavadbhyām viśinaṣṭi |

सामान्यतोदृष्टाद् अतीन्द्रियाणाम् प्रधानपुरुषादीनाम् प्रतीतिश्चितिच्छायापत्तिर् बुद्धेर् अध्यवसाय इत्यर्थः । (१।२)

sāmānyatodṛṣṭād atīndriyāṇām pradhānapuruṣādīnām pratītiściticchāyāpattir buddher adhyavasāya ityarthaḥ |

उपलक्षणम् चैतत् । (१।३)

upalakṣaṇam caitat |

शेषवत इत्यपि द्रष्टव्यम् । (१।४)

śeṣavata ityapi draṣṭavyam |

तत् किम् सर्वेष्वतीन्द्रियेषु सामान्यतोदृष्टम् एव प्रवर्तते । (१।५)

tat kim sarveṣvatīndriyeṣu sāmānyatodṛṣṭam eva pravartate |

तथा च यत्र तन्नास्ति महदाद्यारम्भक्रमे स्वर्गापूर्वदेवतादौ च तेषाम् अभावः प्राप्त इति । (१।६)

tathā ca yatra tannāsti mahadādyārambhakrame svargāpūrvadevatādau ca teṣām abhāvaḥ prāpta iti |

अत आह तस्माद् अपि चेति । (१।७)

ata āha tasmād api ceti |

तस्माद् अपीति सिद्धे चकारेण शेषवत इति समुच्चितम् । (१।८)

tasmād apīti siddhe cakāreṇa śeṣavata iti samuccitam |

स्याद् एतत् । (१।९)

syād etat |

यथा गगनकुसुमकूर्मरोमनरविषाणादिषु प्रत्यक्षम् अप्रवर्तमानम् तदभावम् अवगमयत्येवम् प्रधानादिष्वपि । (१।१०)

yathā gaganakusumakūrmaromanaraviṣāṇādiṣu pratyakṣam apravartamānam tadabhāvam avagamayatyevam pradhānādiṣvapi |

तत् कथम् तेषाम् सामान्यतोदृष्टादिभ्यः सिद्धिर् इति । (१।११)

tat katham teṣām sāmānyatodṛṣṭādibhyaḥ siddhir iti |

अत आह ॥ (१।१२)

ata āha ||