zu SūryaŚ, 1, 3.2
Select a line for its word-by-word analysis.
ब्रध्नः सूर्यस्तस्य पादा रश्मयः पान्त्ववन्तु ॥ (१।०)
bradhnaḥ sūryastasya pādā raśmayaḥ pāntvavantu ||
अम्भोरुहाणां पद्मानां गर्भेष्वभ्यन्तरेषु शिखरिषु च पर्वतेषु शिताग्रेषु तीक्ष्णप्रान्तेषु तुल्यं समं पतन्तो गच्छन्तः ॥ (५।०)
ambhoruhāṇāṃ padmānāṃ garbheṣvabhyantareṣu śikhariṣu ca parvateṣu śitāgreṣu tīkṣṇaprānteṣu tulyaṃ samaṃ patanto gacchantaḥ ||
अन्यस्य हि पादा यथा हरितशाद्वलोपचितायां भूमौ निपतन्ति तथा न शर्करिलायां कण्टकितायां वा ॥ (६।०)
anyasya hi pādā yathā haritaśādvalopacitāyāṃ bhūmau nipatanti tathā na śarkarilāyāṃ kaṇṭakitāyāṃ vā ||
ब्रध्नस्य पुनर्मार्दवातिशययुक्तेषु पद्मगर्भेषु तीक्ष्णशृङ्गेषु च पर्वतेषु समं पतन्ति ॥ (७।०)
bradhnasya punarmārdavātiśayayukteṣu padmagarbheṣu tīkṣṇaśṛṅgeṣu ca parvateṣu samaṃ patanti ||
वासरस्य दिवसस्य प्रारम्भे मुखे तस्यैव व्युपरतिसमये चास्तमनकाले तथैव सदृशा एकरूपाः ॥ (८।०)
vāsarasya divasasya prārambhe mukhe tasyaiva vyuparatisamaye cāstamanakāle tathaiva sadṛśā ekarūpāḥ ||
त्रिभुवनं भवनप्राङ्गणमिव त्रिभुवनभवनप्राङ्गणं तस्मिंस्त्रैलोक्यवेश्माजिरे निष्पर्यायमविद्यमानक्रमं प्रवृत्ताः प्रसृताः ॥ (९।०)
tribhuvanaṃ bhavanaprāṅgaṇamiva tribhuvanabhavanaprāṅgaṇaṃ tasmiṃstrailokyaveśmājire niṣparyāyamavidyamānakramaṃ pravṛttāḥ prasṛtāḥ ||
अन्यस्य हि पादाश्चरणा गृहाङ्गणे पर्यायेण प्रवर्तन्ते ॥ (१०।०)
anyasya hi pādāścaraṇā gṛhāṅgaṇe paryāyeṇa pravartante ||
ऊष्माणम् औष्ण्यं भृशं बिभ्रतोऽत्यर्थं दधतः ॥ (१२।०)
ūṣmāṇam auṣṇyaṃ bhṛśaṃ bibhrato'tyarthaṃ dadhataḥ ||
भृशमविच्छिन्नं गाढं गमनखेदसंभवमिव ॥ (१७।०)
bhṛśamavicchinnaṃ gāḍhaṃ gamanakhedasaṃbhavamiva ||
अन्यो हि यः पान्थस्तस्य पादा ऊष्माणमेव बिभ्रति दधति ॥ (१८।०)
anyo hi yaḥ pānthastasya pādā ūṣmāṇameva bibhrati dadhati ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.