सूर्यशतकटीकाSūryaśatakaṭīkā

zu SūryaŚ, 1, 7.2

7 of 17 · 28 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

हारिदश्वाः सूर्यसंबन्धिनो ऽंशवो रश्मयो वो युष्माकं कृच्छ्राणि दुःखानि हरन्त्वपनयन्तु ॥ (१।०)

hāridaśvāḥ sūryasaṃbandhino 'ṃśavo raśmayo vo yuṣmākaṃ kṛcchrāṇi duḥkhāni harantvapanayantu ||

2.0२.०

पुनर्विशेष्यन्ते उच्छ्रायहेलोपहसितहरयः ॥ (२।०)

punarviśeṣyante ucchrāyahelopahasitaharayaḥ ||

3.0३.०

उच्छ्राय उच्चैस्त्वं तस्य या हेला लीला तया उपहसितो विडम्बितस् त्वत्तोऽधिको देशोऽस्मादिति हसितो हरिर्विष्णुर् यैस्ते ॥ (३।०)

ucchrāya uccaistvaṃ tasya yā helā līlā tayā upahasito viḍambitas tvatto'dhiko deśo'smāditi hasito harirviṣṇur yaiste ||

4.0४.०

प्रारब्धविक्रमस्य विष्णोः सदृशा इति तात्पर्यार्थः ॥ (४।०)

prārabdhavikramasya viṣṇoḥ sadṛśā iti tātparyārthaḥ ||

5.0५.०

किं कुर्वाणाः ॥ (५।०)

kiṃ kurvāṇāḥ ||

6.0६.०

बिभ्राणा धारयन्तः ॥ (६।०)

bibhrāṇā dhārayantaḥ ||

7.0७.०

किम् ॥ (७।०)

kim ||

8.0८.०

वामनत्वं खर्वत्वम् ॥ (८।०)

vāmanatvaṃ kharvatvam ||

9.0९.०

प्रथममादौ ॥ (९।०)

prathamamādau ||

10.0१०.०

अथानन्तरं प्रांशवो दीर्घास्तथैव यथा भगवान्नारायणः प्रथमं विक्रमकाले वामनत्वं कृत्वा प्रांशुर्दीर्घः संजातः ॥ (१०।०)

athānantaraṃ prāṃśavo dīrghāstathaiva yathā bhagavānnārāyaṇaḥ prathamaṃ vikramakāle vāmanatvaṃ kṛtvā prāṃśurdīrghaḥ saṃjātaḥ ||

11.0११.०

पुनरपि किंभूतः ॥ (११।०)

punarapi kiṃbhūtaḥ ||

12.1१२.१

क्रान्ताकाशान्तरालाः । (१२।१)

krāntākāśāntarālāḥ |

12.2१२.२

क्रान्तं व्याप्तम् आकाशान्तरालम् अम्बरमध्यं यैस्ते तथोक्ताः ॥ (१२।२)

krāntaṃ vyāptam ākāśāntarālam ambaramadhyaṃ yaiste tathoktāḥ ||

13.0१३.०

तदनु अनन्तरं च दश दिशो दशाशाः पूरयन्तः पूर्णाः कुर्वन्तः ॥ (१३।०)

tadanu anantaraṃ ca daśa diśo daśāśāḥ pūrayantaḥ pūrṇāḥ kurvantaḥ ||

14.0१४.०

ततोऽपि पुनर् अपि विश्वं जगदश्नुवाना व्याप्नुवन्तः ॥ (१४।०)

tato'pi punar api viśvaṃ jagadaśnuvānā vyāpnuvantaḥ ||

15.0१५.०

आशु शीघ्रम् ॥ (१५।०)

āśu śīghram ||

16.0१६.०

किं कृत्वा ॥ (१६।०)

kiṃ kṛtvā ||

17.0१७.०

आच्छिद्याकृष्यापहृत्य ॥ (१७।०)

ācchidyākṛṣyāpahṛtya ||

18.0१८.०

कुतः ॥ (१८।०)

kutaḥ ||

19.0१९.०

ध्वान्तादन्धकारात् ॥ (१९।०)

dhvāntādandhakārāt ||

20.0२०.०

कस्मादिव ॥ (२०।०)

kasmādiva ||

21.0२१.०

देवद्विष इव सुरशत्रोरिव ॥ (२१।०)

devadviṣa iva suraśatroriva ||

22.0२२.०

बलितो बलिनाम्नः अन्यत्र बलितो बलवतः ॥ (२२।०)

balito balināmnaḥ anyatra balito balavataḥ ||

23.0२३.०

पञ्चम्यन्ताद् उभयस्मात् तस् ॥ (२३।०)

pañcamyantād ubhayasmāt tas ||

24.0२४.०

विष्णोर् एतत् संबन्धनीयम् ॥ (२४।०)

viṣṇor etat saṃbandhanīyam ||

25.0२५.०

सोऽपि वामनो भूत्वा प्रांशुरभूत् ॥ (२५।०)

so'pi vāmano bhūtvā prāṃśurabhūt ||

26.0२६.०

तदनु च क्रान्तगगनान्तरालः ॥ (२६।०)

tadanu ca krāntagaganāntarālaḥ ||

27.0२७.०

ततः परिपूरितदशदिशो बलेर् विश्वमाच्छिद्य व्याप्तवानिति ॥ (२७।०)

tataḥ paripūritadaśadiśo baler viśvamācchidya vyāptavāniti ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Sūryaśatakaṭīkā zu SūryaŚ, 1, 7.2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit