सूर्यशतकटीकाSūryaśatakaṭīkā

zu SūryaŚ, 1, 5.2

5 of 17 · 22 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

तीव्रभानोर्गभस्त्युद्गमः किरणोदयो वो युष्माकमनभिमतनुदे अनभिमतमनभीष्टं पापं शत्रुर्वा तस्य नोदनं नुत् तस्यै स्ताद्भवतात् ॥ (१।०)

tīvrabhānorgabhastyudgamaḥ kiraṇodayo vo yuṣmākamanabhimatanude anabhimatamanabhīṣṭaṃ pāpaṃ śatrurvā tasya nodanaṃ nut tasyai stādbhavatāt ||

2.0२.०

कीदृश इव ॥ (२।०)

kīdṛśa iva ||

3.0३.०

पूर्वं प्रथमं पावकेन वह्निना कृताभ्युद्गतिरिव ॥ (३।०)

pūrvaṃ prathamaṃ pāvakena vahninā kṛtābhyudgatiriva ||

4.0४.०

अभ्युद्गमनम् अभ्युद्गतिः ॥ (४।०)

abhyudgamanam abhyudgatiḥ ||

5.0५.०

विहितस्वागत इव ॥ (५।०)

vihitasvāgata iva ||

6.0६.०

किंभूतेन पावकेन ॥ (६।०)

kiṃbhūtena pāvakena ||

7.0७.०

भास्वद्ग्रावोद्गतेन भास्वतो ग्रावाणो भास्वद्ग्रावाणोऽर्कोपलाः सूर्यकान्ताभिधाना मणिविशेषास्तेभ्य उद्गतो भास्वद्ग्रावोद्गतः ॥ (७।०)

bhāsvadgrāvodgatena bhāsvato grāvāṇo bhāsvadgrāvāṇo'rkopalāḥ sūryakāntābhidhānā maṇiviśeṣāstebhya udgato bhāsvadgrāvodgataḥ ||

8.0८.०

ते हि रविकरस्पृष्टा अग्निमुद्वमन्ति ॥ (८।०)

te hi ravikaraspṛṣṭā agnimudvamanti ||

9.0९.०

ओषधिशब्दे नौषधिस्थं तेज उच्यते ॥ (९।०)

oṣadhiśabde nauṣadhisthaṃ teja ucyate ||

10.0१०.०

तात्स्थ्यात् ॥ (१०।०)

tātsthyāt ||

11.0११.०

यथा गिरिर्दह्यते पन्थानो मुष्यन्त इति ॥ (११।०)

yathā girirdahyate panthāno muṣyanta iti ||

12.0१२.०

तत् तिरस्कुर्वन्नभिभवन् ॥ (१२।०)

tat tiraskurvannabhibhavan ||

13.0१३.०

ओषधीनामीश ओषधीशः ॥ (१३।०)

oṣadhīnāmīśa oṣadhīśaḥ ||

14.0१४.०

तस्मिन्नोषधीनां भर्तरीन्दौ मुषितरुचि मुषिता रुग्यस्य स तस्मिन्मुषितरुचि हतभासि शुचेव शोकेनेव प्रोषिताभाः प्रोषिता आभा यासामोषधीनां तास्तथोक्ताः ॥ (१४।०)

tasminnoṣadhīnāṃ bhartarīndau muṣitaruci muṣitā rugyasya sa tasminmuṣitaruci hatabhāsi śuceva śokeneva proṣitābhāḥ proṣitā ābhā yāsāmoṣadhīnāṃ tāstathoktāḥ ||

15.0१५.०

भर्तरि हततेजसि पत्न्यः शोकेन गतधृतयो भवन्ति ॥ (१५।०)

bhartari hatatejasi patnyaḥ śokena gatadhṛtayo bhavanti ||

16.0१६.०

प्रातरद्रेरुदयाचलनाम्नो दृषदः शिला दर्शयन्प्रकटयन् ॥ (१६।०)

prātaradrerudayācalanāmno dṛṣadaḥ śilā darśayanprakaṭayan ||

17.0१७.०

कथंभूता इव ॥ (१७।०)

kathaṃbhūtā iva ||

18.0१८.०

पक्षच्छेदव्रणासृक्स्रुत इव ॥ (१८।०)

pakṣacchedavraṇāsṛksruta iva ||

19.0१९.०

पक्षाणां छेदः पक्षच्छेदस्तेन व्रणास्तेषामसृग्रुधिरं पक्षच्छेदव्रणासृक् तत्स्रवन्तीति ताः ॥ (१९।०)

pakṣāṇāṃ chedaḥ pakṣacchedastena vraṇāsteṣāmasṛgrudhiraṃ pakṣacchedavraṇāsṛk tatsravantīti tāḥ ||

20.0२०.०

अङ्गरुहक्षतजस्राविणीर्यथा ॥ (२०।०)

aṅgaruhakṣatajasrāviṇīryathā ||

21.0२१.०

यतो गभस्त्युद्गम आताम्रो लोहितो ऽतस्तदनुरञ्जिताः शिला एवमुत्प्रेक्ष्यन्ते ॥ (२१।०)

yato gabhastyudgama ātāmro lohito 'tastadanurañjitāḥ śilā evamutprekṣyante ||

22.0२२.०

पूर्वं किल पर्वताः पक्षवन्तो ऽभूवंस्तेषाम् इन्द्रस् तांश्चिच्छेद ॥ (२२।०)

pūrvaṃ kila parvatāḥ pakṣavanto 'bhūvaṃsteṣām indras tāṃściccheda ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Sūryaśatakaṭīkā zu SūryaŚ, 1, 5.2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit