वैशेषिकसूत्रVaiśeṣikasūtra
VaiśSū, 10
17 of 17 · 21 verses
Select a line for its word-by-word analysis.
1.0१.०आत्मसमवायः सुखदुःखयोः पञ्चभ्यो ऽर्थान्तरत्वे हेतुस्तदाश्रयिभ्यश्च गुणेभ्यः ॥ (१।०)
ātmasamavāyaḥ sukhaduḥkhayoḥ pañcabhyo 'rthāntaratve hetustadāśrayibhyaśca guṇebhyaḥ ||
2.0२.०इष्टानिष्टकारणविशेषाद् विरोधाच्च मिथः सुखदुःखयोर् अर्थान्तरभावः ॥ (२।०)
iṣṭāniṣṭakāraṇaviśeṣād virodhācca mithaḥ sukhaduḥkhayor arthāntarabhāvaḥ ||
3.0३.०संशयनिर्णययोरर्थान्तरभावश्च ज्ञानान्तरत्वे हेतुः ॥ (३।०)
saṃśayanirṇayayorarthāntarabhāvaśca jñānāntaratve hetuḥ ||
4.0४.०तयोर्निष्पत्तिः प्रत्यक्षलैङ्गिकाभ्यां ज्ञानाभ्यां व्याख्याता ॥ (४।०)
tayorniṣpattiḥ pratyakṣalaiṅgikābhyāṃ jñānābhyāṃ vyākhyātā ||
5.0५.०भूतमिति प्रत्यक्षं व्याख्यातम् ॥ (५।०)
bhūtamiti pratyakṣaṃ vyākhyātam ||
6.0६.०भविष्यतीति कार्यान्तरे दृष्टत्वात् ॥ (६।०)
bhaviṣyatīti kāryāntare dṛṣṭatvāt ||
7.0७.०तथा भवतीति सापेक्षेभ्योऽनपेक्षेभ्यश्च ॥ (७।०)
tathā bhavatīti sāpekṣebhyo'napekṣebhyaśca ||
9.0९.०सति च कार्यासमवायात् ॥ (९।०)
sati ca kāryāsamavāyāt ||
10.0१०.०एकार्थसमवायिषु कारणान्तरेषु दर्शनादेकदेश इत्येकस्मिन् ॥ (१०।०)
ekārthasamavāyiṣu kāraṇāntareṣu darśanādekadeśa ityekasmin ||
11.1११.१शिरः पृष्ठमुदरं पाणिरिति तद्विशेषेभ्यः ॥ (११।१)
śiraḥ pṛṣṭhamudaraṃ pāṇiriti tadviśeṣebhyaḥ ||
12.1१२.१कारणमिति द्रव्ये कार्यसमवायात् ॥ (१२।१)
kāraṇamiti dravye kāryasamavāyāt ||
14.1१४.१कारणसमवायात्कर्मणि ॥ (१४।१)
kāraṇasamavāyātkarmaṇi ||
15.1१५.१तथा रूपे कारणकारणसमवायाच्च ॥ (१५।१)
tathā rūpe kāraṇakāraṇasamavāyācca ||
16.1१६.१कारणसमवायात्संयोगे ॥ (१६।१)
kāraṇasamavāyātsaṃyoge ||
17.1१७.१तथा कारणाकारणसमवायाच्च ॥ (१७।१)
tathā kāraṇākāraṇasamavāyācca ||
18.1१८.१संयुक्तसमवायादग्नेर्वैशेषिकम् ॥ (१८।१)
saṃyuktasamavāyādagnervaiśeṣikam ||
19.0१९.०लैङ्गिकं प्रमाणं व्याख्यातम् ॥ (१९।०)
laiṅgikaṃ pramāṇaṃ vyākhyātam ||
20.1२०.१दृष्टानां दृष्टप्रयोजनानां दृष्टाभावे प्रयोगो ऽभ्युदयाय ॥ (२०।१)
dṛṣṭānāṃ dṛṣṭaprayojanānāṃ dṛṣṭābhāve prayogo 'bhyudayāya ||
21.1२१.१तद्वचनाद् आम्नायप्रामाण्यमिति ॥ (२१।१)
tadvacanād āmnāyaprāmāṇyamiti ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.