वैशेषिकसूत्रVaiśeṣikasūtra

VaiśSū, 10

17 of 17 · 21 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

आत्मसमवायः सुखदुःखयोः पञ्चभ्यो ऽर्थान्तरत्वे हेतुस्तदाश्रयिभ्यश्च गुणेभ्यः ॥ (१।०)

ātmasamavāyaḥ sukhaduḥkhayoḥ pañcabhyo 'rthāntaratve hetustadāśrayibhyaśca guṇebhyaḥ ||

2.0२.०

इष्टानिष्टकारणविशेषाद् विरोधाच्च मिथः सुखदुःखयोर् अर्थान्तरभावः ॥ (२।०)

iṣṭāniṣṭakāraṇaviśeṣād virodhācca mithaḥ sukhaduḥkhayor arthāntarabhāvaḥ ||

3.0३.०

संशयनिर्णययोरर्थान्तरभावश्च ज्ञानान्तरत्वे हेतुः ॥ (३।०)

saṃśayanirṇayayorarthāntarabhāvaśca jñānāntaratve hetuḥ ||

4.0४.०

तयोर्निष्पत्तिः प्रत्यक्षलैङ्गिकाभ्यां ज्ञानाभ्यां व्याख्याता ॥ (४।०)

tayorniṣpattiḥ pratyakṣalaiṅgikābhyāṃ jñānābhyāṃ vyākhyātā ||

5.0५.०

भूतमिति प्रत्यक्षं व्याख्यातम् ॥ (५।०)

bhūtamiti pratyakṣaṃ vyākhyātam ||

6.0६.०

भविष्यतीति कार्यान्तरे दृष्टत्वात् ॥ (६।०)

bhaviṣyatīti kāryāntare dṛṣṭatvāt ||

7.0७.०

तथा भवतीति सापेक्षेभ्योऽनपेक्षेभ्यश्च ॥ (७।०)

tathā bhavatīti sāpekṣebhyo'napekṣebhyaśca ||

8.0८.०

अभूदित्यभूतात् ॥ (८।०)

abhūdityabhūtāt ||

9.0९.०

सति च कार्यासमवायात् ॥ (९।०)

sati ca kāryāsamavāyāt ||

10.0१०.०

एकार्थसमवायिषु कारणान्तरेषु दर्शनादेकदेश इत्येकस्मिन् ॥ (१०।०)

ekārthasamavāyiṣu kāraṇāntareṣu darśanādekadeśa ityekasmin ||

11.1११.१

शिरः पृष्ठमुदरं पाणिरिति तद्विशेषेभ्यः ॥ (११।१)

śiraḥ pṛṣṭhamudaraṃ pāṇiriti tadviśeṣebhyaḥ ||

12.1१२.१

कारणमिति द्रव्ये कार्यसमवायात् ॥ (१२।१)

kāraṇamiti dravye kāryasamavāyāt ||

13.1१३.१

संयोगाद्वा ॥ (१३।१)

saṃyogādvā ||

14.1१४.१

कारणसमवायात्कर्मणि ॥ (१४।१)

kāraṇasamavāyātkarmaṇi ||

15.1१५.१

तथा रूपे कारणकारणसमवायाच्च ॥ (१५।१)

tathā rūpe kāraṇakāraṇasamavāyācca ||

16.1१६.१

कारणसमवायात्संयोगे ॥ (१६।१)

kāraṇasamavāyātsaṃyoge ||

17.1१७.१

तथा कारणाकारणसमवायाच्च ॥ (१७।१)

tathā kāraṇākāraṇasamavāyācca ||

18.1१८.१

संयुक्तसमवायादग्नेर्वैशेषिकम् ॥ (१८।१)

saṃyuktasamavāyādagnervaiśeṣikam ||

19.0१९.०

लैङ्गिकं प्रमाणं व्याख्यातम् ॥ (१९।०)

laiṅgikaṃ pramāṇaṃ vyākhyātam ||

20.1२०.१

दृष्टानां दृष्टप्रयोजनानां दृष्टाभावे प्रयोगो ऽभ्युदयाय ॥ (२०।१)

dṛṣṭānāṃ dṛṣṭaprayojanānāṃ dṛṣṭābhāve prayogo 'bhyudayāya ||

21.1२१.१

तद्वचनाद् आम्नायप्रामाण्यमिति ॥ (२१।१)

tadvacanād āmnāyaprāmāṇyamiti ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

VaiśSū, 10

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit