वैशेषिकसूत्रVaiśeṣikasūtra

VaiśSū, 9

16 of 17 · 28 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

क्रियागुणव्यपदेशाभावादसत् ॥ (१।१)

kriyāguṇavyapadeśābhāvādasat ||

2.0२.०

सदसत् ॥ (२।०)

sadasat ||

3.0३.०

असतः सत्क्रियागुणव्यपदेशाभावाद् अर्थान्तरम् ॥ (३।०)

asataḥ satkriyāguṇavyapadeśābhāvād arthāntaram ||

4.0४.०

सच्चासत् ॥ (४।०)

saccāsat ||

5.0५.०

यच्चान्यत् सतस्तदप्यसत् ॥ (५।०)

yaccānyat satastadapyasat ||

6.0६.०

असदिति भूतप्रत्यक्षाभावाद् भूतस्मृतेर्विरोधिप्रत्यक्षत्वाच्च ज्ञानम् ॥ (६।०)

asaditi bhūtapratyakṣābhāvād bhūtasmṛtervirodhipratyakṣatvācca jñānam ||

7.0७.०

तथाभावे भावप्रत्यक्षत्वाच्च ॥ (७।०)

tathābhāve bhāvapratyakṣatvācca ||

8.0८.०

एतेनाघटो ऽगौर् अधर्मश्च व्याख्यातः ॥ (८।०)

etenāghaṭo 'gaur adharmaśca vyākhyātaḥ ||

9.0९.०

अभूतं नास्तीत्यनर्थान्तरम् ॥ (९।०)

abhūtaṃ nāstītyanarthāntaram ||

10.0१०.०

नास्ति घटो गेह इति सतो घटस्य गेहसंयोगप्रतिषेधः ॥ (१०।०)

nāsti ghaṭo geha iti sato ghaṭasya gehasaṃyogapratiṣedhaḥ ||

11.1११.१

नास्त्यन्यश्चन्द्रमा इति सामान्याच्चन्द्रमसः प्रतिषेधः ॥ (११।१)

nāstyanyaścandramā iti sāmānyāccandramasaḥ pratiṣedhaḥ ||

12.1१२.१

सदसतोर् वैधर्म्यात् कार्ये सदसत्ता न ॥ (१२।१)

sadasator vaidharmyāt kārye sadasattā na ||

13.1१३.१

आत्मन्यात्ममनसोः संयोगविशेषादात्मप्रत्यक्षम् ॥ (१३।१)

ātmanyātmamanasoḥ saṃyogaviśeṣādātmapratyakṣam ||

14.1१४.१

तथा द्रव्यान्तरेषु ॥ (१४।१)

tathā dravyāntareṣu ||

15.1१५.१

आत्मेन्द्रियमनोऽर्थसन्निकर्षाच्च ॥ (१५।१)

ātmendriyamano'rthasannikarṣācca ||

16.1१६.१

तत्समवायात् कर्मगुणेषु ॥ (१६।१)

tatsamavāyāt karmaguṇeṣu ||

17.1१७.१

आत्मसमवायादात्मगुणेषु ॥ (१७।१)

ātmasamavāyādātmaguṇeṣu ||

18.1१८.१

अस्येदं कार्यं कारणं सम्बन्धि एकार्थसमवायि विरोधि चेति लैङ्गिकम् ॥ (१८।१)

asyedaṃ kāryaṃ kāraṇaṃ sambandhi ekārthasamavāyi virodhi ceti laiṅgikam ||

19.0१९.०

एतेन शाब्दं व्याख्यातम् ॥ (१९।०)

etena śābdaṃ vyākhyātam ||

20.1२०.१

हेतुरपदेशो लिङ्गं निमित्तं प्रमाणं कारणमित्यनर्थान्तरम् ॥ (२०।१)

heturapadeśo liṅgaṃ nimittaṃ pramāṇaṃ kāraṇamityanarthāntaram ||

21.0२१.०

अस्येदमिति बुद्ध्यपेक्षत्वात् ॥ (२१।०)

asyedamiti buddhyapekṣatvāt ||

22.1२२.१

आत्ममनसोः संयोगविशेषात् संस्काराच्च स्मृतिः ॥ (२२।१)

ātmamanasoḥ saṃyogaviśeṣāt saṃskārācca smṛtiḥ ||

23.1२३.१

तथा स्वप्नः स्वप्नान्तिकं च ॥ (२३।१)

tathā svapnaḥ svapnāntikaṃ ca ||

24.1२४.१

धर्माच्च ॥ (२४।१)

dharmācca ||

25.1२५.१

इन्द्रियदोषात् संस्काराच्चाविद्या ॥ (२५।१)

indriyadoṣāt saṃskārāccāvidyā ||

26.1२६.१

तद्दुष्टं ज्ञानम् ॥ (२६।१)

tadduṣṭaṃ jñānam ||

27.1२७.१

अदुष्टं विद्या ॥ (२७।१)

aduṣṭaṃ vidyā ||

28.1२८.१

आर्षं सिद्धदर्शनं च धर्मेभ्यः ॥ (२८।१)

ārṣaṃ siddhadarśanaṃ ca dharmebhyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

VaiśSū, 9

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit