वैशेषिकसूत्रVaiśeṣikasūtra
VaiśSū, 9
16 of 17 · 28 verses
Select a line for its word-by-word analysis.
1.1१.१क्रियागुणव्यपदेशाभावादसत् ॥ (१।१)
kriyāguṇavyapadeśābhāvādasat ||
3.0३.०असतः सत्क्रियागुणव्यपदेशाभावाद् अर्थान्तरम् ॥ (३।०)
asataḥ satkriyāguṇavyapadeśābhāvād arthāntaram ||
5.0५.०यच्चान्यत् सतस्तदप्यसत् ॥ (५।०)
yaccānyat satastadapyasat ||
6.0६.०असदिति भूतप्रत्यक्षाभावाद् भूतस्मृतेर्विरोधिप्रत्यक्षत्वाच्च ज्ञानम् ॥ (६।०)
asaditi bhūtapratyakṣābhāvād bhūtasmṛtervirodhipratyakṣatvācca jñānam ||
7.0७.०तथाभावे भावप्रत्यक्षत्वाच्च ॥ (७।०)
tathābhāve bhāvapratyakṣatvācca ||
8.0८.०एतेनाघटो ऽगौर् अधर्मश्च व्याख्यातः ॥ (८।०)
etenāghaṭo 'gaur adharmaśca vyākhyātaḥ ||
9.0९.०अभूतं नास्तीत्यनर्थान्तरम् ॥ (९।०)
abhūtaṃ nāstītyanarthāntaram ||
10.0१०.०नास्ति घटो गेह इति सतो घटस्य गेहसंयोगप्रतिषेधः ॥ (१०।०)
nāsti ghaṭo geha iti sato ghaṭasya gehasaṃyogapratiṣedhaḥ ||
11.1११.१नास्त्यन्यश्चन्द्रमा इति सामान्याच्चन्द्रमसः प्रतिषेधः ॥ (११।१)
nāstyanyaścandramā iti sāmānyāccandramasaḥ pratiṣedhaḥ ||
12.1१२.१सदसतोर् वैधर्म्यात् कार्ये सदसत्ता न ॥ (१२।१)
sadasator vaidharmyāt kārye sadasattā na ||
13.1१३.१आत्मन्यात्ममनसोः संयोगविशेषादात्मप्रत्यक्षम् ॥ (१३।१)
ātmanyātmamanasoḥ saṃyogaviśeṣādātmapratyakṣam ||
15.1१५.१आत्मेन्द्रियमनोऽर्थसन्निकर्षाच्च ॥ (१५।१)
ātmendriyamano'rthasannikarṣācca ||
16.1१६.१तत्समवायात् कर्मगुणेषु ॥ (१६।१)
tatsamavāyāt karmaguṇeṣu ||
17.1१७.१आत्मसमवायादात्मगुणेषु ॥ (१७।१)
ātmasamavāyādātmaguṇeṣu ||
18.1१८.१अस्येदं कार्यं कारणं सम्बन्धि एकार्थसमवायि विरोधि चेति लैङ्गिकम् ॥ (१८।१)
asyedaṃ kāryaṃ kāraṇaṃ sambandhi ekārthasamavāyi virodhi ceti laiṅgikam ||
19.0१९.०एतेन शाब्दं व्याख्यातम् ॥ (१९।०)
etena śābdaṃ vyākhyātam ||
20.1२०.१हेतुरपदेशो लिङ्गं निमित्तं प्रमाणं कारणमित्यनर्थान्तरम् ॥ (२०।१)
heturapadeśo liṅgaṃ nimittaṃ pramāṇaṃ kāraṇamityanarthāntaram ||
21.0२१.०अस्येदमिति बुद्ध्यपेक्षत्वात् ॥ (२१।०)
asyedamiti buddhyapekṣatvāt ||
22.1२२.१आत्ममनसोः संयोगविशेषात् संस्काराच्च स्मृतिः ॥ (२२।१)
ātmamanasoḥ saṃyogaviśeṣāt saṃskārācca smṛtiḥ ||
23.1२३.१तथा स्वप्नः स्वप्नान्तिकं च ॥ (२३।१)
tathā svapnaḥ svapnāntikaṃ ca ||
25.1२५.१इन्द्रियदोषात् संस्काराच्चाविद्या ॥ (२५।१)
indriyadoṣāt saṃskārāccāvidyā ||
28.1२८.१आर्षं सिद्धदर्शनं च धर्मेभ्यः ॥ (२८।१)
ārṣaṃ siddhadarśanaṃ ca dharmebhyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.