वैशेषिकसूत्रVaiśeṣikasūtra

VaiśSū, 5, 1

9 of 17 · 18 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

आत्मसंयोगप्रयत्नाभ्यां हस्ते कर्म ॥ (१।०)

ātmasaṃyogaprayatnābhyāṃ haste karma ||

2.0२.०

तथा मुसलकर्म हस्तसंयोगाच्च ॥ (२।०)

tathā musalakarma hastasaṃyogācca ||

3.0३.०

अभिघातजे मुसलकर्मणि व्यतिरेकादकारणं हस्तसंयोगः ॥ (३।०)

abhighātaje musalakarmaṇi vyatirekādakāraṇaṃ hastasaṃyogaḥ ||

4.0४.०

तथात्मसंयोगो हस्तमुसलकर्मणि ॥ (४।०)

tathātmasaṃyogo hastamusalakarmaṇi ||

5.0५.०

मुसलाभिघातात्तु मुसलसंयोगाद्धस्ते कर्म ॥ (५।०)

musalābhighātāttu musalasaṃyogāddhaste karma ||

6.0६.०

तथात्मकर्म हस्तसंयोगाच्च ॥ (६।०)

tathātmakarma hastasaṃyogācca ||

7.0७.०

संयोगाभावे गुरुत्वात् पतनम् ॥ (७।०)

saṃyogābhāve gurutvāt patanam ||

8.0८.०

नोदनविशेषाभावान् नोर्ध्वं न तिर्यग् गमनम् ॥ (८।०)

nodanaviśeṣābhāvān nordhvaṃ na tiryag gamanam ||

9.0९.०

प्रयत्नविशेषान्नोदनविशेषः ॥ (९।०)

prayatnaviśeṣānnodanaviśeṣaḥ ||

10.0१०.०

नोदनविशेषादुदसनविशेषः ॥ (१०।०)

nodanaviśeṣādudasanaviśeṣaḥ ||

11.1११.१

हस्तकर्मणा दारककर्म व्याख्यातम् ॥ (११।१)

hastakarmaṇā dārakakarma vyākhyātam ||

12.1१२.१

तथा दग्धस्य विस्फोटनम् ॥ (१२।१)

tathā dagdhasya visphoṭanam ||

13.1१३.१

प्रयत्नाभावे गुरुत्वात् सुप्तस्य पतनम् ॥ (१३।१)

prayatnābhāve gurutvāt suptasya patanam ||

14.1१४.१

तृणकर्म वायुसंयोगात् ॥ (१४।१)

tṛṇakarma vāyusaṃyogāt ||

15.1१५.१

मणिगमनं सूच्यभिसर्पणमित्यदृष्टकारितानि ॥ (१५।१)

maṇigamanaṃ sūcyabhisarpaṇamityadṛṣṭakāritāni ||

16.1१६.१

इषावयुगपत् संयोगविशेषाः कर्मान्यत्वे हेतुः ॥ (१६।१)

iṣāvayugapat saṃyogaviśeṣāḥ karmānyatve hetuḥ ||

17.1१७.१

नोदनादाद्यमिषोः कर्म कर्मकारिताच्च संस्कारादुत्तरं तथोत्तरम् उत्तरं च ॥ (१७।१)

nodanādādyamiṣoḥ karma karmakāritācca saṃskārāduttaraṃ tathottaram uttaraṃ ca ||

18.1१८.१

संस्काराभावे गुरुत्वात् पतनम् ॥ (१८।१)

saṃskārābhāve gurutvāt patanam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

VaiśSū, 5, 1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit