वैशेषिकसूत्रVaiśeṣikasūtra
VaiśSū, 5, 1
9 of 17 · 18 verses
Select a line for its word-by-word analysis.
1.0१.०आत्मसंयोगप्रयत्नाभ्यां हस्ते कर्म ॥ (१।०)
ātmasaṃyogaprayatnābhyāṃ haste karma ||
2.0२.०तथा मुसलकर्म हस्तसंयोगाच्च ॥ (२।०)
tathā musalakarma hastasaṃyogācca ||
3.0३.०अभिघातजे मुसलकर्मणि व्यतिरेकादकारणं हस्तसंयोगः ॥ (३।०)
abhighātaje musalakarmaṇi vyatirekādakāraṇaṃ hastasaṃyogaḥ ||
4.0४.०तथात्मसंयोगो हस्तमुसलकर्मणि ॥ (४।०)
tathātmasaṃyogo hastamusalakarmaṇi ||
5.0५.०मुसलाभिघातात्तु मुसलसंयोगाद्धस्ते कर्म ॥ (५।०)
musalābhighātāttu musalasaṃyogāddhaste karma ||
6.0६.०तथात्मकर्म हस्तसंयोगाच्च ॥ (६।०)
tathātmakarma hastasaṃyogācca ||
7.0७.०संयोगाभावे गुरुत्वात् पतनम् ॥ (७।०)
saṃyogābhāve gurutvāt patanam ||
8.0८.०नोदनविशेषाभावान् नोर्ध्वं न तिर्यग् गमनम् ॥ (८।०)
nodanaviśeṣābhāvān nordhvaṃ na tiryag gamanam ||
9.0९.०प्रयत्नविशेषान्नोदनविशेषः ॥ (९।०)
prayatnaviśeṣānnodanaviśeṣaḥ ||
10.0१०.०नोदनविशेषादुदसनविशेषः ॥ (१०।०)
nodanaviśeṣādudasanaviśeṣaḥ ||
11.1११.१हस्तकर्मणा दारककर्म व्याख्यातम् ॥ (११।१)
hastakarmaṇā dārakakarma vyākhyātam ||
12.1१२.१तथा दग्धस्य विस्फोटनम् ॥ (१२।१)
tathā dagdhasya visphoṭanam ||
13.1१३.१प्रयत्नाभावे गुरुत्वात् सुप्तस्य पतनम् ॥ (१३।१)
prayatnābhāve gurutvāt suptasya patanam ||
14.1१४.१तृणकर्म वायुसंयोगात् ॥ (१४।१)
tṛṇakarma vāyusaṃyogāt ||
15.1१५.१मणिगमनं सूच्यभिसर्पणमित्यदृष्टकारितानि ॥ (१५।१)
maṇigamanaṃ sūcyabhisarpaṇamityadṛṣṭakāritāni ||
16.1१६.१इषावयुगपत् संयोगविशेषाः कर्मान्यत्वे हेतुः ॥ (१६।१)
iṣāvayugapat saṃyogaviśeṣāḥ karmānyatve hetuḥ ||
17.1१७.१नोदनादाद्यमिषोः कर्म कर्मकारिताच्च संस्कारादुत्तरं तथोत्तरम् उत्तरं च ॥ (१७।१)
nodanādādyamiṣoḥ karma karmakāritācca saṃskārāduttaraṃ tathottaram uttaraṃ ca ||
18.1१८.१संस्काराभावे गुरुत्वात् पतनम् ॥ (१८।१)
saṃskārābhāve gurutvāt patanam ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.