वैशेषिकसूत्रVaiśeṣikasūtra

VaiśSū, 8, 1

15 of 17 · 17 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

द्रव्येषु ज्ञानं व्याख्यातम् ॥ (१।०)

dravyeṣu jñānaṃ vyākhyātam ||

2.0२.०

मन आत्मा च ॥ (२।०)

mana ātmā ca ||

3.0३.०

ज्ञाननिर्देशे ज्ञाननिष्पत्तिरुक्ता ॥ (३।०)

jñānanirdeśe jñānaniṣpattiruktā ||

4.0४.०

गुणकर्मस्वसंनिकृष्टेषु ज्ञाननिष्पत्तेर् द्रव्यं कारणं कारणकारणं च ॥ (४।०)

guṇakarmasvasaṃnikṛṣṭeṣu jñānaniṣpatter dravyaṃ kāraṇaṃ kāraṇakāraṇaṃ ca ||

5.0५.०

सामान्यविशेषेषु सामान्यविशेषाभावात् तत एव ज्ञानम् ॥ (५।०)

sāmānyaviśeṣeṣu sāmānyaviśeṣābhāvāt tata eva jñānam ||

6.0६.०

सामान्यविशेषापेक्षं द्रव्यगुणकर्मसु ॥ (६।०)

sāmānyaviśeṣāpekṣaṃ dravyaguṇakarmasu ||

7.0७.०

द्रव्ये द्रव्यगुणकर्मापेक्षम् ॥ (७।०)

dravye dravyaguṇakarmāpekṣam ||

8.0८.०

गुणकर्मसु गुणकर्माभावाद् गुणकर्मापेक्षं न विद्यते ॥ (८।०)

guṇakarmasu guṇakarmābhāvād guṇakarmāpekṣaṃ na vidyate ||

9.0९.०

समवायिनः श्वैत्याच्छ्वैत्यबुद्धेः श्वेते बुद्धिस्ते कार्यकारणभूते ॥ (९।०)

samavāyinaḥ śvaityācchvaityabuddheḥ śvete buddhiste kāryakāraṇabhūte ||

10.0१०.०

द्रव्येष्वनितरेतरकारणात् कारणायौगपद्यात् ॥ (१०।०)

dravyeṣvanitaretarakāraṇāt kāraṇāyaugapadyāt ||

11.1११.१

तथा द्रव्यगुणकर्मसु कारणाविशेषात् ॥ (११।१)

tathā dravyaguṇakarmasu kāraṇāviśeṣāt ||

12.0१२.०

अयमेष कृतं त्वया भोजयैनमिति बुद्ध्यपेक्षम् ॥ (१२।०)

ayameṣa kṛtaṃ tvayā bhojayainamiti buddhyapekṣam ||

13.1१३.१

दृष्टेषु भावाददृष्टेष्वभावात् ॥ (१३।१)

dṛṣṭeṣu bhāvādadṛṣṭeṣvabhāvāt ||

14.1१४.१

अर्थ इति द्रव्यगुणकर्मसु ॥ (१४।१)

artha iti dravyaguṇakarmasu ||

15.1१५.१

द्रव्येषु पञ्चात्मकं प्रत्युक्तम् ॥ (१५।१)

dravyeṣu pañcātmakaṃ pratyuktam ||

16.1१६.१

भूयस्त्वाद् गन्धवत्त्वाच्च पृथिवी गन्धज्ञाने ॥ (१६।१)

bhūyastvād gandhavattvācca pṛthivī gandhajñāne ||

17.1१७.१

तथापस्तेजो वायुश्च रसरूपस्पर्शज्ञानेषु रसरूपस्पर्शविशेषादिति ॥ (१७।१)

tathāpastejo vāyuśca rasarūpasparśajñāneṣu rasarūpasparśaviśeṣāditi ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

VaiśSū, 8, 1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit