वैशेषिकसूत्रVaiśeṣikasūtra

VaiśSū, 7, 1

13 of 17 · 32 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

उक्ता गुणाः ॥ (१।०)

uktā guṇāḥ ||

2.0२.०

गुणलक्षणं चोक्तम् ॥ (२।०)

guṇalakṣaṇaṃ coktam ||

3.0३.०

इदमेवंगुणम् इदम् एवंगुणमिति चोक्तम् ॥ (३।०)

idamevaṃguṇam idam evaṃguṇamiti coktam ||

4.0४.०

पृथिव्यां रूपरसगन्धस्पर्शा द्रव्यानित्यत्वादनित्याः ॥ (४।०)

pṛthivyāṃ rūparasagandhasparśā dravyānityatvādanityāḥ ||

5.0५.०

अग्निसंयोगाच्च ॥ (५।०)

agnisaṃyogācca ||

6.0६.०

गुणान्तरप्रादुर्भावात् ॥ (६।०)

guṇāntaraprādurbhāvāt ||

7.0७.०

एतेन नित्येष्वनित्यत्वमुक्तम् ॥ (७।०)

etena nityeṣvanityatvamuktam ||

8.0८.०

अप्सु तेजसि वायौ च नित्या द्रव्यनित्यत्वात् ॥ (८।०)

apsu tejasi vāyau ca nityā dravyanityatvāt ||

9.0९.०

अनित्येष्वनित्या द्रव्यानित्यत्वात् ॥ (९।०)

anityeṣvanityā dravyānityatvāt ||

10.0१०.०

कारणगुणपूर्वाः पृथिव्यां पाकजाश्च ॥ (१०।०)

kāraṇaguṇapūrvāḥ pṛthivyāṃ pākajāśca ||

11.1११.१

अप्सु तेजसि वायौ च कारणगुणपूर्वाः पाकजा न विद्यन्ते ॥ (११।१)

apsu tejasi vāyau ca kāraṇaguṇapūrvāḥ pākajā na vidyante ||

12.1१२.१

अगुणवतो द्रव्यस्य गुणारम्भात् कर्मगुणा अगुणाः ॥ (१२।१)

aguṇavato dravyasya guṇārambhāt karmaguṇā aguṇāḥ ||

13.1१३.१

एतेन पाकजा व्याख्याताः ॥ (१३।१)

etena pākajā vyākhyātāḥ ||

14.1१४.१

एकद्रव्यवत्त्वात् ॥ (१४।१)

ekadravyavattvāt ||

15.1१५.१

अणोर्महतश्चोपलब्ध्यनुपलब्धी नित्ये व्याख्याते ॥ (१५।१)

aṇormahataścopalabdhyanupalabdhī nitye vyākhyāte ||

16.0१६.०

कारणबहुत्वात् कारणमहत्त्वात् प्रचयविशेषाच्च महत् ॥ (१६।०)

kāraṇabahutvāt kāraṇamahattvāt pracayaviśeṣācca mahat ||

17.1१७.१

तद्विपरीतमणु ॥ (१७।१)

tadviparītamaṇu ||

18.1१८.१

अणु महदिति तस्मिन् विशेषभावाद् विशेषाभावाच्च ॥ (१८।१)

aṇu mahaditi tasmin viśeṣabhāvād viśeṣābhāvācca ||

19.1१९.१

एककालत्वात् ॥ (१९।१)

ekakālatvāt ||

20.1२०.१

दृष्टान्ताच्च ॥ (२०।१)

dṛṣṭāntācca ||

21.1२१.१

अणुत्वमहत्त्वयोर् अणुत्वमहत्त्वाभावः कर्मगुणैर्व्याख्यातः ॥ (२१।१)

aṇutvamahattvayor aṇutvamahattvābhāvaḥ karmaguṇairvyākhyātaḥ ||

22.1२२.१

अणुत्वमहत्त्वाभ्यां कर्मगुणा अगुणाः ॥ (२२।१)

aṇutvamahattvābhyāṃ karmaguṇā aguṇāḥ ||

23.1२३.१

एतेन दीर्घत्वह्रस्वत्वे व्याख्याते ॥ (२३।१)

etena dīrghatvahrasvatve vyākhyāte ||

24.1२४.१

कर्मभिः कर्माणि गुणैर्गुणाः ॥ (२४।१)

karmabhiḥ karmāṇi guṇairguṇāḥ ||

25.1२५.१

तदनित्येऽनित्यम् ॥ (२५।१)

tadanitye'nityam ||

26.1२६.१

नित्यं परिमण्डलम् ॥ (२६।१)

nityaṃ parimaṇḍalam ||

27.1२७.१

अविद्या विद्यालिङ्गम् ॥ (२७।१)

avidyā vidyāliṅgam ||

28.1२८.१

विभवान् महानाकाशः ॥ (२८।१)

vibhavān mahānākāśaḥ ||

29.1२९.१

तथा चात्मा ॥ (२९।१)

tathā cātmā ||

30.1३०.१

तदभावादणु मनः ॥ (३०।१)

tadabhāvādaṇu manaḥ ||

31.0३१.०

गुणैर्दिग् व्याख्याता ॥ (३१।०)

guṇairdig vyākhyātā ||

32.1३२.१

कारणेन काल इति ॥ (३२।१)

kāraṇena kāla iti ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

VaiśSū, 7, 1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit