जनक उवाच । (१।१)

कथं ज्ञानम् अवाप्नोति कथं मुक्तिर् भविष्यति । (१।२)

वैराग्यं च कथं प्राप्तम् एतद् ब्रूहि मम प्रभो ॥ (१।३)

अष्टावक्र उवाच । (२।१)

मुक्तिम् इच्छसि चेत् तात विषयान् विषवत् त्यज । (२।२)

क्षमार्जवदयातोषसत्यं पीयूषवद् भज ॥ (२।३)

न पृथ्वी न जलं नाग्निर् न वायुर् द्यौर् न वा भवान् । (३।१)

एषां साक्षिणम् आत्मानं चिद्रूपं विद्धि मुक्तये ॥ (३।२)

यदि देहं पृथक् कृत्य चिति विश्राम्य तिष्ठसि । (४।१)

अधुनैव सुखी शान्तो बन्धमुक्तो भविष्यसि ॥ (४।२)

न त्वं विप्रादिको वर्णो नाश्रमी नाक्षगोचरः । (५।१)

असङ्गो ऽसि निराकारो विश्वसाक्षी सुखी भव ॥ (५।२)

धर्माधर्मौ सुखं दुःखं मानसानि न ते विभो । (६।१)

न कर्तासि न भोक्तासि मुक्त एवासि सर्वदा ॥ (६।२)

एको द्रष्टासि सर्वस्य मुक्तप्रायो ऽसि सर्वदा । (७।१)

अयम् एव हि ते बन्धो द्रष्टारं पश्यसीतरम् ॥ (७।२)

अहं कर्तेत्य् अहंमानमहाकृष्णाहिदंशितः । (८।१)

नाहं कर्तेति विश्वासामृतं पीत्वा सुखी भव ॥ (८।२)

एको विशुद्धबोधो ऽहम् इति निश्चयवह्निना । (९।१)

प्रज्वाल्याज्ञानगहनं वीतशोकः सुखी भव ॥ (९।२)

यत्र विश्वम् इदं भाति कल्पितं रज्जुसर्पवत् । (१०।१)

आनन्दपरमानन्दः स बोधस् त्वं सुखं चर ॥ (१०।२)

मुक्ताभिमानी मुक्तो हि बद्धो बद्धाभिमान्य् अपि । (११।१)

किंवदन्तीह सत्येयं या मतिः सा गतिर् भवेत् ॥ (११।२)

आत्मा साक्षी विभुः पूर्ण एको मुक्तश् चिद् अक्रियः । (१२।१)

असङ्गो निस्पृहः शान्तो भ्रमात् संसारवान् इव ॥ (१२।२)

कूटस्थं बोधम् अद्वैतम् आत्मानं परिभावय । (१३।१)

आभासो ऽहं भ्रमं मुक्त्वा भावं बाह्यम् अथान्तरं ॥ (१३।२)

देहाभिमानपाशेन चिरं बद्धो ऽसि पुत्रक । (१४।१)

बोधो ऽहं ज्ञानखड्गेन तन् निष्कृत्य सुखी भव ॥ (१४।२)

निःसङ्गो निष्क्रियो ऽसि त्वं स्वप्रकाशो निरञ्जनः । (१५।१)

अयम् एव हि ते बन्धः समाधिम् अनुतिष्ठसि ॥ (१५।२)

त्वया व्याप्तम् इदं विश्वं त्वयि प्रोतं यथार्थतः । (१६।१)

शुद्धबुद्धस्वरूपस् त्वं मा गमः क्षुद्रचित्तताम् ॥ (१६।२)

निरपेक्षो निर्विकारो निर्भरः शीतलाशयः । (१७।१)

अगाधबुद्धिर् अक्षुब्धो भव चिन्मात्रवासनः ॥ (१७।२)

साकारम् अनृतं विद्धि निराकारं तु निश्चलम् । (१८।१)

एतत्तत्त्वोपदेशेन न पुनर्भवसम्भवः ॥ (१८।२)

यथैवादर्शमध्यस्थे रूपे ऽन्तः परितस् तु सः । (१९।१)

तथैवास्मिन् शरीरे ऽन्तः परितः परमेश्वरः ॥ (१९।२)

एकं सर्वगतं व्योम बहिर् अन्तर् यथा घटे । (२०।१)

नित्यं निरन्तरं ब्रह्म सर्वभूतगणे तथा ॥ (२०।२)