Chapter 9
Select a line for its word-by-word analysis.
कृताकृते च द्वन्द्वानि कदा शान्तानि कस्य वा । (२।१)
kṛtākṛte ca dvandvāni kadā śāntāni kasya vā |
एवं ज्ञात्वेह निर्वेदाद् भव त्यागपरो ऽव्रती ॥ (२।२)
evaṃ jñātveha nirvedād bhava tyāgaparo 'vratī ||
जीवितेच्छा बुभुक्षा च बुभुत्सोपशमः गताः ॥ (३।२)
jīvitecchā bubhukṣā ca bubhutsopaśamaḥ gatāḥ ||
असारं निन्दितं हेयम् इति निश्चित्य शाम्यति ॥ (४।२)
asāraṃ ninditaṃ heyam iti niścitya śāmyati ||
को ऽसौ कालो वयः किं वा यत्र द्वन्द्वानि नो नृणाम् । (५।१)
ko 'sau kālo vayaḥ kiṃ vā yatra dvandvāni no nṛṇām |
तान्य् उपेक्ष्य यथाप्राप्तवर्ती सिद्धिम् अवाप्नुयात् ॥ (५।२)
tāny upekṣya yathāprāptavartī siddhim avāpnuyāt ||
दृष्ट्वा निर्वेदम् आपन्नः को न शाम्यति मानवः ॥ (६।२)
dṛṣṭvā nirvedam āpannaḥ ko na śāmyati mānavaḥ ||
कृत्वा मूर्तिपरिज्ञानं चैतन्यस्य न किं गुरुः । (७।१)
kṛtvā mūrtiparijñānaṃ caitanyasya na kiṃ guruḥ |
पश्य भूतविकारांस् त्वं भूतमात्रान् यथार्थतः । (८।१)
paśya bhūtavikārāṃs tvaṃ bhūtamātrān yathārthataḥ |
तत्क्षणाद् बन्धनिर्मुक्तः स्वरूपस्थो भविष्यसि ॥ (८।२)
tatkṣaṇād bandhanirmuktaḥ svarūpastho bhaviṣyasi ||
तत्त्यागो वासनात्यागात् स्थितिर् अद्य यथा तथा ॥ (९।२)
tattyāgo vāsanātyāgāt sthitir adya yathā tathā ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.