Chapter 10
Select a line for its word-by-word analysis.
विहाय वैरिणं कामम् अर्थं चानर्थसङ्कुलम् । (१।२)
vihāya vairiṇaṃ kāmam arthaṃ cānarthasaṅkulam |
धर्मम् अप्य् एतयोर् हेतुं सर्वत्रानादरं कुरु ॥ (१।३)
dharmam apy etayor hetuṃ sarvatrānādaraṃ kuru ||
स्वप्नेन्द्रजालवत् पश्य दिनानि त्रीणि पञ्च वा । (२।१)
svapnendrajālavat paśya dināni trīṇi pañca vā |
यत्र यत्र भवेत् तृष्णा संसारं विद्धि तत्र वै । (३।१)
yatra yatra bhavet tṛṣṇā saṃsāraṃ viddhi tatra vai |
प्रौढवैराग्यम् आश्रित्य वीततृष्णः सुखी भव ॥ (३।२)
prauḍhavairāgyam āśritya vītatṛṣṇaḥ sukhī bhava ||
तृष्णामात्रात्मको बन्धस् तन्नाशो मोक्ष उच्यते । (४।१)
tṛṣṇāmātrātmako bandhas tannāśo mokṣa ucyate |
भावसंसक्तिमात्रेण प्राप्तितुष्टिर् मुहुर्मुहुः ॥ (४।२)
bhāvasaṃsaktimātreṇa prāptituṣṭir muhurmuhuḥ ||
त्वम् एकश् चेतनः शुद्धो जडं विश्वम् असत् तथा । (५।१)
tvam ekaś cetanaḥ śuddho jaḍaṃ viśvam asat tathā |
अविद्यापि न किंचित् सा का बुभुत्सा तथापि ते ॥ (५।२)
avidyāpi na kiṃcit sā kā bubhutsā tathāpi te ||
एभ्यः संसारकान्तारे न विश्रान्तम् अभून् मनः ॥ (७।२)
ebhyaḥ saṃsārakāntāre na viśrāntam abhūn manaḥ ||
दुःखम् आयासदं कर्म तद् अद्याप्य् उपरम्यताम् ॥ (८।२)
duḥkham āyāsadaṃ karma tad adyāpy uparamyatām ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.