अष्टावक्रगीतAṣṭāvakragīta

Chapter 11

11 of 20 · 17 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अष्टावक्र उवाच । (१।१)

aṣṭāvakra uvāca

1.2१.२

भावाभावविकारश् च स्वभावाद् इति निश्चयी । (१।२)

bhāvābhāvavikāraś ca svabhāvād iti niścayī |

1.3१.३

निर्विकारो गतक्लेशः सुखेनैवोपशाम्यति ॥ (१।३)

nirvikāro gatakleśaḥ sukhenaivopaśāmyati ||

2.1२.१

ईश्वरः सर्वनिर्माता नेहान्य इति निश्चयी । (२।१)

īśvaraḥ sarvanirmātā nehānya iti niścayī |

2.2२.२

अन्तर्गलितसर्वाशः शान्तः क्वापि न सज्जते ॥ (२।२)

antargalitasarvāśaḥ śāntaḥ kvāpi na sajjate ||

3.1३.१

आपदः सम्पदः काले दैवाद् एवेति निश्चयी । (३।१)

āpadaḥ sampadaḥ kāle daivād eveti niścayī |

3.2३.२

तृप्तः स्वस्थेन्द्रियो नित्यं न वाञ्छति न शोचति ॥ (३।२)

tṛptaḥ svasthendriyo nityaṃ na vāñchati na śocati ||

4.1४.१

सुखदुःखे जन्ममृत्यू दैवाद् एवेति निश्चयी । (४।१)

sukhaduḥkhe janmamṛtyū daivād eveti niścayī |

4.2४.२

साध्यादर्शी निरायासः कुर्वन्न् अपि न लिप्यते ॥ (४।२)

sādhyādarśī nirāyāsaḥ kurvann api na lipyate ||

5.1५.१

चिन्तया जायते दुःखं नान्यथेहेति निश्चयी । (५।१)

cintayā jāyate duḥkhaṃ nānyatheheti niścayī |

5.2५.२

तया हीनः सुखी शान्तः सर्वत्र गलितस्पृहः ॥ (५।२)

tayā hīnaḥ sukhī śāntaḥ sarvatra galitaspṛhaḥ ||

6.1६.१

नाहं देहो न मे देहो बोधो ऽहम् इति निश्चयी । (६।१)

nāhaṃ deho na me deho bodho 'ham iti niścayī |

6.2६.२

कैवल्यम् इव सम्प्राप्तो न स्मरत्य् अकृतं कृतम् ॥ (६।२)

kaivalyam iva samprāpto na smaraty akṛtaṃ kṛtam ||

7.1७.१

आ ब्रह्मस्तम्बपर्यन्तम् अहम् एवेति निश्चयी । (७।१)

ā brahmastambaparyantam aham eveti niścayī |

7.2७.२

निर्विकल्पः शुचिः शान्तः प्राप्ताप्राप्तविनिर्वृतः ॥ (७।२)

nirvikalpaḥ śuciḥ śāntaḥ prāptāprāptavinirvṛtaḥ ||

8.1८.१

नानाश्चर्यम् इदं विश्वं न किंचिद् इति निश्चयी । (८।१)

nānāścaryam idaṃ viśvaṃ na kiṃcid iti niścayī |

8.2८.२

निर्वासनः स्फूर्तिमात्रो न किंचिद् इव शाम्यति ॥ (८।२)

nirvāsanaḥ sphūrtimātro na kiṃcid iva śāmyati ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Aṣṭāvakragīta, 11

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit