वाराहगृह्यसूत्रVārāhagṛhyasūtra

VārGṛSū, 11

11 of 17 · 34 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

षडर्घ्यार्हा भवन्ति ऋत्विगाचार्यो विवाह्यो राजा स्नातकः प्रियश्चेति ॥ (१।०)

ṣaḍarghyārhā bhavanti ṛtvigācāryo vivāhyo rājā snātakaḥ priyaśceti ||

2.1२.१

अप्राकरणिकान्ना परिसंवत्सराद् अर्हयन्ति । (२।१)

aprākaraṇikānnā parisaṃvatsarād arhayanti |

2.2२.२

अन्यत्र याज्यात् कर्मणो विवाहाच् च ॥ (२।२)

anyatra yājyāt karmaṇo vivāhāc ca ||

3.0३.०

न जीवपितृको ऽर्घ्यं प्रतिगृह्णीयात् ॥ (३।०)

na jīvapitṛko 'rghyaṃ pratigṛhṇīyāt ||

4.0४.०

अथैनम् अर्हयन्ति ॥ (४।०)

athainam arhayanti ||

5.0५.०

कांस्ये चमसे वा दधनि मध्वासिच्य वर्षीयसापिधाय विराजो दोहो ऽसि विराजो दोहो ऽसि विराजो दोहम् अशीय मयि दोहः पद्यायै विराज इति मधुपर्कर्माहियमाणं प्रतीक्षते ॥ (५।०)

kāṃsye camase vā dadhani madhvāsicya varṣīyasāpidhāya virājo doho 'si virājo doho 'si virājo doham aśīya mayi dohaḥ padyāyai virāja iti madhuparkarmāhiyamāṇaṃ pratīkṣate ||

6.0६.०

सावित्रेण विष्टरौ प्रतिगृह्य राष्ट्रभृद् असीत्य् आसंद्याम् उदगग्रम् आस्तृणाति ॥ (६।०)

sāvitreṇa viṣṭarau pratigṛhya rāṣṭrabhṛd asīty āsaṃdyām udagagram āstṛṇāti ||

7.1७.१

अहं वर्ष्म सदृशानाम् उद्यतानाम् इव सूर्यः । (७।१)

ahaṃ varṣma sadṛśānām udyatānām iva sūryaḥ |

7.2७.२

इदम् अहं तम् अधरं करोमि यो मा कश्चाभिदासति । (७।२)

idam ahaṃ tam adharaṃ karomi yo mā kaścābhidāsati |

7.3७.३

इत्य् एकस्मिन्न् उपविशति ॥ (७।३)

ity ekasminn upaviśati ||

8.0८.०

मा त्वद्योषम् इत्य् अन्यतरम् अधस्तात् पादयोर् उपकर्षति ॥ (८।०)

mā tvadyoṣam ity anyataram adhastāt pādayor upakarṣati ||

9.0९.०

विष्टर आसीनायैकैकं त्रिः प्राह ॥ (९।०)

viṣṭara āsīnāyaikaikaṃ triḥ prāha ||

10.1१०.१

नैव भो इत्याह । (१०।१)

naiva bho ityāha |

10.2१०.२

न मा रिषामेति ॥ (१०।२)

na mā riṣāmeti ||

11.0११.०

आचमनीयाः प्रथमाः प्रतिपद्यन्ते ॥ (११।०)

ācamanīyāḥ prathamāḥ pratipadyante ||

12.0१२.०

अमृतोपस्तरणम् असीत्य् आचामति ॥ (१२।०)

amṛtopastaraṇam asīty ācāmati ||

13.0१३.०

पद्येन पादौ प्रक्षालयति ॥ (१३।०)

padyena pādau prakṣālayati ||

14.0१४.०

स्पृशत्य् अर्घम् ॥ (१४।०)

spṛśaty argham ||

15.0१५.०

ततः प्रणयति ॥ (१५।०)

tataḥ praṇayati ||

16.0१६.०

सावित्रेणोभयतो विष्टरं मधुपर्कं प्रतिगृह्य अदित्यास् त्वा पृष्ठे सादयामीति भूमौ प्रतिष्ठाप्यावसाय्य सुपर्णस्य त्वा गरुत्मतश् चक्षुषावेक्ष इत्यवेक्ष्य नमो रुद्राय पात्रसद इति प्रादेशेन प्रतिदिशं व्युद्दिश्याङ्गुष्ठेनोपमध्यमया च मधु वाता ऋतायत इति तिसृभिः संसृजति ॥ (१६।०)

sāvitreṇobhayato viṣṭaraṃ madhuparkaṃ pratigṛhya adityās tvā pṛṣṭhe sādayāmīti bhūmau pratiṣṭhāpyāvasāyya suparṇasya tvā garutmataś cakṣuṣāvekṣa ityavekṣya namo rudrāya pātrasada iti prādeśena pratidiśaṃ vyuddiśyāṅguṣṭhenopamadhyamayā ca madhu vātā ṛtāyata iti tisṛbhiḥ saṃsṛjati ||

17.0१७.०

सत्यं यशः श्रीः श्रयतामिति त्रिः प्राश्नाति भूयिष्ठम् ॥ (१७।०)

satyaṃ yaśaḥ śrīḥ śrayatāmiti triḥ prāśnāti bhūyiṣṭham ||

18.0१८.०

सुहृदे ऽवशिष्टं प्रयच्छति ॥ (१८।०)

suhṛde 'vaśiṣṭaṃ prayacchati ||

19.0१९.०

अमृतपिधानम् असीत्य् आचामति ॥ (१९।०)

amṛtapidhānam asīty ācāmati ||

20.0२०.०

असिविष्टरपाणिर् गां प्राह ॥ (२०।०)

asiviṣṭarapāṇir gāṃ prāha ||

21.1२१.१

हतो मे पाप्मा पाप्मानं मे हत । (२१।१)

hato me pāpmā pāpmānaṃ me hata |

21.2२१.२

यां त्वा देवा वसवो ऽन्वजीविषुर् आदित्यानां स्वसारं रुद्रमातरम् । (२१।२)

yāṃ tvā devā vasavo 'nvajīviṣur ādityānāṃ svasāraṃ rudramātaram |

21.3२१.३

दैवीं गामदितिं जनानाम् आरभन्ताम् अर्हताम् अर्हणाय । (२१।३)

daivīṃ gāmaditiṃ janānām ārabhantām arhatām arhaṇāya |

21.4२१.४

ॐ कुरुतेति सम्प्रेष्यति ॥ (२१।४)

oṃ kuruteti sampreṣyati ||

22.0२२.०

चतुर् अवरान् ब्राह्मणान् नानागोत्रान् इत्येकैकं पश्वङ्गं पायसं वा भोजयेत् ॥ (२२।०)

catur avarān brāhmaṇān nānāgotrān ityekaikaṃ paśvaṅgaṃ pāyasaṃ vā bhojayet ||

23.1२३.१

यद्युत्सृजेत् माता रुद्राणां दुहिता वसूनां स्वसादित्यानाम् अमृतस्य नाभिः । (२३।१)

yadyutsṛjet mātā rudrāṇāṃ duhitā vasūnāṃ svasādityānām amṛtasya nābhiḥ |

23.2२३.२

प्र नु वोचं चिकितुषे जनाय मा गामनागामदितिं वधिष्ट ॥ (२३।२)

pra nu vocaṃ cikituṣe janāya mā gāmanāgāmaditiṃ vadhiṣṭa ||

24.0२४.०

ओम् उत्सृजत तृणान्यत् तूदकं पिबतु ॥ (२४।०)

om utsṛjata tṛṇānyat tūdakaṃ pibatu ||

25.0२५.०

इत्युक्ते पशुम् आलभन्ते ॥ (२५।०)

ityukte paśum ālabhante ||

26.0२६.०

शं नो मित्र इति पाणी प्रक्षाल्य यथार्थम् ॥ (२६।०)

śaṃ no mitra iti pāṇī prakṣālya yathārtham ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

VārGṛSū, 11

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit