वाराहगृह्यसूत्रVārāhagṛhyasūtra

VārGṛSū, 6

6 of 17 · 42 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

उपनयनप्रभृति व्रतचारी स्यात् ॥ (१।०)

upanayanaprabhṛti vratacārī syāt ||

2.0२.०

उपनयनेन व्रतादेशा व्याख्याताः ॥ (२।०)

upanayanena vratādeśā vyākhyātāḥ ||

3.0३.०

मार्गवासाः संहतकेशः भैक्षाचर्यवृत्तिः सशल्कदण्डः सप्तमौञ्जीं मेखलां धारयेद् आचार्यस्याप्रतिकूलः सर्वकारी ॥ (३।०)

mārgavāsāḥ saṃhatakeśaḥ bhaikṣācaryavṛttiḥ saśalkadaṇḍaḥ saptamauñjīṃ mekhalāṃ dhārayed ācāryasyāpratikūlaḥ sarvakārī ||

4.1४.१

यदेनम् उपेयात् तद् अस्मै दद्यात् । (४।१)

yadenam upeyāt tad asmai dadyāt |

4.2४.२

बहूनां येन संयुक्तः ॥ (४।२)

bahūnāṃ yena saṃyuktaḥ ||

5.0५.०

नास्य शय्यामाविशेत् ॥ (५।०)

nāsya śayyāmāviśet ||

6.0६.०

न रथमारोहेत् ॥ (६।०)

na rathamārohet ||

7.0७.०

न संवसेत् ॥ (७।०)

na saṃvaset ||

8.0८.०

न विहारार्थो जल्पेत् ॥ (८।०)

na vihārārtho jalpet ||

9.0९.०

न रुच्यर्थः काञ्चनं धारयेत् ॥ (९।०)

na rucyarthaḥ kāñcanaṃ dhārayet ||

10.0१०.०

सर्वाणि सांस्पर्शकानि स्त्रीभ्यो वर्जयेत् ॥ (१०।०)

sarvāṇi sāṃsparśakāni strībhyo varjayet ||

11.0११.०

न स्नायाद् दण्डवत् ॥ (११।०)

na snāyād daṇḍavat ||

12.0१२.०

नोदकमभ्युपेयात् ॥ (१२।०)

nodakamabhyupeyāt ||

13.0१३.०

न दिवा स्वपेत् ॥ (१३।०)

na divā svapet ||

14.0१४.०

त्रैविद्यकं ब्रह्मचर्यं चरेत् ॥ (१४।०)

traividyakaṃ brahmacaryaṃ caret ||

15.0१५.०

इन्द्रियसंयतः सायं प्रातर् भैक्ष्यवृत्तिः ॥ (१५।०)

indriyasaṃyataḥ sāyaṃ prātar bhaikṣyavṛttiḥ ||

16.0१६.०

सायं प्रातर् अग्निं परिचरेत् ॥ (१६।०)

sāyaṃ prātar agniṃ paricaret ||

17.0१७.०

अधःशायी आचार्याधीनवृत्तिः तन्निसर्गाद् अशनम् अयाचितं लवणम् ॥ (१७।०)

adhaḥśāyī ācāryādhīnavṛttiḥ tannisargād aśanam ayācitaṃ lavaṇam ||

18.0१८.०

वाग्यतो ऽश्नीयात् ॥ (१८।०)

vāgyato 'śnīyāt ||

19.0१९.०

मधुमांसे वर्जयेत् ॥ (१९।०)

madhumāṃse varjayet ||

20.0२०.०

अच्छन्नवस्त्रां विवृतां स्त्रियं न पश्येत् ॥ (२०।०)

acchannavastrāṃ vivṛtāṃ striyaṃ na paśyet ||

21.0२१.०

यौप्यस्य वृक्षस्य दण्डी स्यात् ॥ (२१।०)

yaupyasya vṛkṣasya daṇḍī syāt ||

22.0२२.०

नानेन प्रहरेद्गवे न ब्राह्मणाय ॥ (२२।०)

nānena praharedgave na brāhmaṇāya ||

23.0२३.०

न नृत्यगीते गच्छेत् ॥ (२३।०)

na nṛtyagīte gacchet ||

24.0२४.०

न चैने कुर्यात् ॥ (२४।०)

na caine kuryāt ||

25.0२५.०

नावलिखेत् ॥ (२५।०)

nāvalikhet ||

26.0२६.०

शिखाजटः सर्वजटो वा स्यात् ॥ (२६।०)

śikhājaṭaḥ sarvajaṭo vā syāt ||

27.0२७.०

शाणीक्षौमाजिनवासाः ॥ (२७।०)

śāṇīkṣaumājinavāsāḥ ||

28.0२८.०

रक्तं वसनकम्बलम् ऐणेयं ब्राह्मणस्य रौरवं क्षत्रियस्य आजं वैश्यस्य ॥ (२८।०)

raktaṃ vasanakambalam aiṇeyaṃ brāhmaṇasya rauravaṃ kṣatriyasya ājaṃ vaiśyasya ||

29.1२९.१

एतेन धर्मेण द्वादशवर्षाण्य् एकवेदे ब्रह्मचर्यं चरेत् । (२९।१)

etena dharmeṇa dvādaśavarṣāṇy ekavede brahmacaryaṃ caret |

29.2२९.२

चतुर्विंशति द्वयोः षट्त्रिंशति त्रयाणाम् अष्टाचत्वारिंशति सर्वेषाम् । (२९।२)

caturviṃśati dvayoḥ ṣaṭtriṃśati trayāṇām aṣṭācatvāriṃśati sarveṣām |

29.3२९.३

यावद् ग्रहणं वा ॥ (२९।३)

yāvad grahaṇaṃ vā ||

30.0३०.०

मलज्ञुरबलः कृशः स्नात्वा स सर्वं लभते यत् किंचिन् मनसेप्सितमिति ॥ (३०।०)

malajñurabalaḥ kṛśaḥ snātvā sa sarvaṃ labhate yat kiṃcin manasepsitamiti ||

31.0३१.०

एतेन धर्मेण साध्व् अधीते ॥ (३१।०)

etena dharmeṇa sādhv adhīte ||

32.0३२.०

मन्त्रब्राह्मणान्यधीत्य कल्पं मीमांसां च याज्ञिको ऽधीत्य वक्त्रं पदं स्मृतिं चैच्छिकः ॥ (३२।०)

mantrabrāhmaṇānyadhītya kalpaṃ mīmāṃsāṃ ca yājñiko 'dhītya vaktraṃ padaṃ smṛtiṃ caicchikaḥ ||

33.0३३.०

तौ स्नातकौ ॥ (३३।०)

tau snātakau ||

34.1३४.१

श्रोत्रियो ऽन्यो वेदपाठी । (३४।१)

śrotriyo 'nyo vedapāṭhī |

34.2३४.२

न तस्य स्नानम् ॥ (३४।२)

na tasya snānam ||

35.1३५.१

उपविश्याचमनं विधीयते । (३५।१)

upaviśyācamanaṃ vidhīyate |

35.2३५.२

अन्तर्जानु बाहू कृत्वा त्रिर् आचामेत् ॥ (३५।२)

antarjānu bāhū kṛtvā trir ācāmet ||

36.1३६.१

द्विः परिमृजेत् । (३६।१)

dviḥ parimṛjet |

36.2३६.२

खानि चोपस्पृशेच्छीर्षण्यानि ॥ (३६।२)

khāni copaspṛśecchīrṣaṇyāni ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

VārGṛSū, 6

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit