वाराहगृह्यसूत्रVārāhagṛhyasūtra
VārGṛSū, 2
Select a line for its word-by-word analysis.
प्राङ्मुखम् उदङ्मुखं वा सूतिकालयं कल्पयित्वा ध्रुवं प्रपद्ये शुभं प्रपद्य आशां प्रपद्य इति काले प्रपादयेत् ॥ (१।०)
prāṅmukham udaṅmukhaṃ vā sūtikālayaṃ kalpayitvā dhruvaṃ prapadye śubhaṃ prapadya āśāṃ prapadya iti kāle prapādayet ||
रेतो मूत्रमिति च्यावनीभ्यां दक्षिणं कुक्षिम् अभिमृशेत् । (२।१)
reto mūtramiti cyāvanībhyāṃ dakṣiṇaṃ kukṣim abhimṛśet |
पुत्रं जातम् अन्वक्षं स्नातं न मातोपहन्याद् आ मन्त्रप्रयोगात् ॥ (३।०)
putraṃ jātam anvakṣaṃ snātaṃ na mātopahanyād ā mantraprayogāt ||
अग्नेर् अभ्याहितस्य परिसमूढस्य परिस्तीर्णस्य पश्चाद् अहते वाससि कुमारं प्राक्शिरसम् उत्तानं संवेश्य पलाशस्य मध्यमं पर्णं प्रवेष्ट्य तेनास्य कर्णाव् आजपेत् भूस् त्वयि दधानीति दक्षिणे । (४।१)
agner abhyāhitasya parisamūḍhasya paristīrṇasya paścād ahate vāsasi kumāraṃ prākśirasam uttānaṃ saṃveśya palāśasya madhyamaṃ parṇaṃ praveṣṭya tenāsya karṇāv ājapet bhūs tvayi dadhānīti dakṣiṇe |
अश्मा भव परशुर् भव हिरण्यम् अस्तृतं भव । (५।२)
aśmā bhava paraśur bhava hiraṇyam astṛtaṃ bhava |
यत्र शेते तदभिमृशेत् वेद ते भूमि हृदयं दिवि चन्द्रमसि श्रितम् । (६।१)
yatra śete tadabhimṛśet veda te bhūmi hṛdayaṃ divi candramasi śritam |
आज्यं संस्कृत्य ब्रह्माणम् आमन्त्र्य समिधम् आधायाघाराव् आघार्याज्यभागौ हुत्वा व्याहृतिभिश् चतस्र आज्याहुतीर् जुहुयात् । (७।१)
ājyaṃ saṃskṛtya brahmāṇam āmantrya samidham ādhāyāghārāv āghāryājyabhāgau hutvā vyāhṛtibhiś catasra ājyāhutīr juhuyāt |
कांस्ये चमसे वाहूतिसम्पातान् अवनीय तस्मिन् सुवर्णं संनिघृष्य व्याहृतिभिः कुमारं चतुः प्राशयेत् । (८।१)
kāṃsye camase vāhūtisampātān avanīya tasmin suvarṇaṃ saṃnighṛṣya vyāhṛtibhiḥ kumāraṃ catuḥ prāśayet |
अत्यन्तम् एके सुवर्णप्राशनम् उदके निघृष्या द्वादशवर्षतायाः ॥ (८।२)
atyantam eke suvarṇaprāśanam udake nighṛṣyā dvādaśavarṣatāyāḥ ||
ऊर्जं पिन्वेति स्तनौ प्रक्षाल्य प्रधापयेत् । (९।२)
ūrjaṃ pinveti stanau prakṣālya pradhāpayet |
स्विष्टकृते हुत्वा प्रायश्चित्ताहुतीश्च समिधमाधाय पर्युक्षति ॥ (१०।०)
sviṣṭakṛte hutvā prāyaścittāhutīśca samidhamādhāya paryukṣati ||
सूतिकालयं यथाकालं समन्ताद् उदकेन परिषिञ्चेत् ॥ (१३।०)
sūtikālayaṃ yathākālaṃ samantād udakena pariṣiñcet ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.