वाराहगृह्यसूत्रVārāhagṛhyasūtra

VārGṛSū, 16

16 of 17 · 31 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

तौ संनिपातयतः । (१।१)

tau saṃnipātayataḥ |

1.2१.२

अपश्यं त्वा मनसा चेकितानं तपसो जातं तपसो ऽभिभूतम् । (१।२)

apaśyaṃ tvā manasā cekitānaṃ tapaso jātaṃ tapaso 'bhibhūtam |

1.3१.३

इह प्रजामिह रयिं रराणः प्रजायस्व प्रजया पुत्रकाम । (१।३)

iha prajāmiha rayiṃ rarāṇaḥ prajāyasva prajayā putrakāma |

1.4१.४

अपश्यं त्वा मनसा दीध्यानां स्वायां तनूम् ऋत्विये नाधमानाम् । (१।४)

apaśyaṃ tvā manasā dīdhyānāṃ svāyāṃ tanūm ṛtviye nādhamānām |

1.5१.५

उप माम् उच्चा युवतिर् बभूयात् प्रजायस्व प्रजया पुत्रकामे । (१।५)

upa mām uccā yuvatir babhūyāt prajāyasva prajayā putrakāme |

1.6१.६

प्रजापते तन्वं मे जुषस्व त्वष्टा वीरैः सहसाहम् इन्द्रः । (१।६)

prajāpate tanvaṃ me juṣasva tvaṣṭā vīraiḥ sahasāham indraḥ |

1.7१.७

इन्द्रेण देवैर्वीरुधः संव्ययन्तां बहूनां पुंसां पितरौ स्याव । (१।७)

indreṇa devairvīrudhaḥ saṃvyayantāṃ bahūnāṃ puṃsāṃ pitarau syāva |

1.8१.८

अहं प्रजा अजनयं पृथिव्याम् अहं गर्भम् अदधामोषधीषु । (१।८)

ahaṃ prajā ajanayaṃ pṛthivyām ahaṃ garbham adadhāmoṣadhīṣu |

1.9१.९

अहं विश्वेषु भुवनेष्वन्तर् अहं प्रजाभ्यो बिभर्षि पुत्रान् । (१।९)

ahaṃ viśveṣu bhuvaneṣvantar ahaṃ prajābhyo bibharṣi putrān |

1.10१.१०

इति स्त्र्यादिव्यत्यासं जपतः ॥ (१।१०)

iti stryādivyatyāsaṃ japataḥ ||

2.0२.०

करद् इति भसदभिमृशेत् ॥ (२।०)

karad iti bhasadabhimṛśet ||

3.0३.०

जनद् इत्य् उपरिजननम् ॥ (३।०)

janad ity uparijananam ||

4.0४.०

बृहद् इति जातः प्रतिष्ठितम् ॥ (४।०)

bṛhad iti jātaḥ pratiṣṭhitam ||

5.1५.१

अथास्यास्तृतीये गर्भमासे पुंसा नक्षत्रेण यद् अहश्चन्द्रमा न दृश्येत तदहर् वोपोष्याप्लाव्याहतं वास आच्छाद्य न्यग्रोधावरोहशुङ्गान्युदपेषं पिष्ट्वा दक्षिणास्मिन्नासिकाछिद्र आसिञ्चेत् हिरण्यगर्भः । (५।१)

athāsyāstṛtīye garbhamāse puṃsā nakṣatreṇa yad ahaścandramā na dṛśyeta tadahar vopoṣyāplāvyāhataṃ vāsa ācchādya nyagrodhāvarohaśuṅgānyudapeṣaṃ piṣṭvā dakṣiṇāsminnāsikāchidra āsiñcet hiraṇyagarbhaḥ |

5.2५.२

अद्भ्यः संभृत इत्येताभ्याम् ॥ (५।२)

adbhyaḥ saṃbhṛta ityetābhyām ||

6.1६.१

अथास्या दक्षिणं कुक्षिम् अभिमृशेत् पुमान् अग्निः पुमानिन्द्रः पुमान्देवो बृहस्पतिः । (६।१)

athāsyā dakṣiṇaṃ kukṣim abhimṛśet pumān agniḥ pumānindraḥ pumāndevo bṛhaspatiḥ |

6.2६.२

पुमानग्निश्च वायुश्च पुमान्गर्भस् तवोदरे । (६।२)

pumānagniśca vāyuśca pumāngarbhas tavodare |

6.3६.३

पुमांसौ मित्रावरुणौ पुमांसाव् अश्विनाव् उभौ । (६।३)

pumāṃsau mitrāvaruṇau pumāṃsāv aśvināv ubhau |

6.4६.४

पुमांसं गर्भं जायस्व त्वं पुमान् अनुजायताम् । (६।४)

pumāṃsaṃ garbhaṃ jāyasva tvaṃ pumān anujāyatām |

6.5६.५

इत्येताभ्याम् ॥ (६।५)

ityetābhyām ||

7.1७.१

अथास्याः पञ्चमे षष्ठे सप्तमे वा गर्भमासे मङ्गल्यैः स्नापयित्वा प्राजापत्येन स्थालीपाकेनेष्ट्वा जयप्रभृतिभिश्चाज्यस्य पुरस्तात्स्विष्टकृतः । (७।१)

athāsyāḥ pañcame ṣaṣṭhe saptame vā garbhamāse maṅgalyaiḥ snāpayitvā prājāpatyena sthālīpākeneṣṭvā jayaprabhṛtibhiścājyasya purastātsviṣṭakṛtaḥ |

7.2७.२

पश्चादग्नेर्दर्भेष्व् आसीनायाः सर्वान् केशान् विप्रमुच्य त्वमर्यमा भवसि यत्कनीनां देवः स्वधावो गुह्यं बिभर्षि । (७।२)

paścādagnerdarbheṣv āsīnāyāḥ sarvān keśān vipramucya tvamaryamā bhavasi yatkanīnāṃ devaḥ svadhāvo guhyaṃ bibharṣi |

7.3७.३

अञ्जन्ति विप्रं सुकृतं न गोभिर् यद् दम्पती सुमनसा कृणोषि । (७।३)

añjanti vipraṃ sukṛtaṃ na gobhir yad dampatī sumanasā kṛṇoṣi |

7.4७.४

इति नवनीतेन पाणी प्रलिप्य सर्वान् केशान् संप्रयौति ॥ (७।४)

iti navanītena pāṇī pralipya sarvān keśān saṃprayauti ||

8.0८.०

इन्द्राणी चक्रे कङ्कतं स सीमन्तं विसर्पतु इति कङ्कतं गृह्णाति ॥ (८।०)

indrāṇī cakre kaṅkataṃ sa sīmantaṃ visarpatu iti kaṅkataṃ gṛhṇāti ||

9.0९.०

पुनः पत्नीमग्निरिति केशप्रसाधनं कुर्यात् ॥ (९।०)

punaḥ patnīmagniriti keśaprasādhanaṃ kuryāt ||

10.1१०.१

शलल्या शमीशाखया सपलाशया । (१०।१)

śalalyā śamīśākhayā sapalāśayā |

10.2१०.२

अन्तर्वती पुमांसं दीर्घं जीवन्तं शतायुषम् । (१०।२)

antarvatī pumāṃsaṃ dīrghaṃ jīvantaṃ śatāyuṣam |

10.3१०.३

दीर्घायुर् अस्या यः पतिर् जीवातु शरदः शतम् । (१०।३)

dīrghāyur asyā yaḥ patir jīvātu śaradaḥ śatam |

10.4१०.४

इति त्रिश्वेतया सीमन्तं करोति ॥ (१०।४)

iti triśvetayā sīmantaṃ karoti ||

11.0११.०

अथास्याः पतिर् द्वेधा केशान् बध्नाति नीललोहितेन सूत्रेण जीवोर्णया वा ॥ (११।०)

athāsyāḥ patir dvedhā keśān badhnāti nīlalohitena sūtreṇa jīvorṇayā vā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

VārGṛSū, 16

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit